اتحاد خبر: چهل‌وپنجمین نشستِ انجمنِ شاهنامه‌خوانیِ دشتستان ۱۸ اسفندماه با همکاریِ پژوهش‌سرای متّقینِ برازجان برگزار شد. این نشست که نشستِ پایانیِ امسال بود؛ با حضورِ دوستدارانِ فردوسی و فرهنگِ ایران، در دو بخشِ شاهنامه‌خوانی و شاهنامه و عرفان با حضورِ دکتر منوچهر بایندری به انجام رسید.در بخشِ نخست پس از شرحِ کوتاهی از داستانِ «رستم و...

اتحادخبر - یعقوب فولادیِ تنگستانی: هفتهٔ پیش متنی از بندهٔ کمترین با عنوانِ «از شاهنامه تا قلعهٔ شاهِ مسغون (نگاهی به داستانِ فتحِ کوه قلعهٔ گیسکان)» در اتحادِ جنوب منتشر شد که چند روز پس از آن یکی از دبیرانِ محترمِ تاریخ مطلبِ کوتاهی در همین درگاه مبنی بر این مورد نوشتند که بنده مقالهٔ ایشان (مقایسهٔ اجمالیِ قلعهٔ بابکِ خرمدین و کوه قلعهٔ شاه مسغون) را...

اتحاد خبر - یعقوب فولادیِ تنگستانی : بر فرازِ کوهی صعب‌العبور در اعماقِ کوه‌های گیسکانِ دشتستان (استانِ بوشهر) ویرانه‌های قلعه‌ای است که می‌گویند قدمتش به ایرانِ باستان می‌رسد و برای مقاومت در برابرِ دشمنان استفاده می‌شده است. با توجّه به قرار گرفتنِ این بنا در کوهستان به آن «کوهْ قلعه» می‌گویند که مستنداتِ علمی و اطلاعاتِ تاریخی در موردِ آن در دست نداریم...

اتحادخبر-دکتر یعقوب فولادی تنگستانی:در شاهنامهٔ ورجاوندِ فردوسی لایه‌های اجتماعی و کُنش‌های هر طبقه را در ارتباطِ با آن می‌بینیم؛ خصوصاً در پادشاهیِ جمشید که وی جامعهٔ ایرانی را به چهار طبقه بخش کرد. در زیر نخست به این کنش‌ها و طبقاتِ اجتماعیِ آنها در اندیشهٔ هندواروپایی نظر می‌افکنیم پس از آن گذری به اوستا و متونِ مزدیسنا می‌زنیم و نشان خواهیم داد...

اتحادخبر-یعقوب فولادی تنگستانی: افراسیابِ تورانی منوچهر را در طبرستان محاصره می‌کند. هر دو خواهانِ آشتی می‌شوند و منوچهر از افراسیاب درخواست می‌کند که به اندازهٔ یک تیر پرتاب از خاکِ او را به وی برگرداند. افراسیاب این درخواست را می‌پذیرد. آرش، پهلوانِ ایرانی، انجامِ این مهم را بر عهده می‌گیرد. او همهٔ نیرو و وجود خود را با یادِ سرزمینِ ایران به تیر می‌بخشد...

اتحادخبر-دکتر یعقوب فولادی تنگستانی:روزِ سیزدهمِ فروردین یعنی «سیزده به‌دَر» از دیرباز برای ما ایرانیان روزِ خوش و خرّم و ویژه گشت و گذار در دَر و دشت بوده است. باید گفت شادی و خرّمی از ویژگی‌های اصلیِ فرهنگِ ایرانی است و چنان ارج داشته که در اوستا و متونِ باستانی فراوان از آن سخن گفته شده و در آغازِ بیشترِ سنگ‌نوشته‌های هخامنشی آفرینشِ شادی...

اتحادخبر-یعقوب فولادی تنگستانی: میانِ همهٔ اقوامِ آریایی آتش از موقعیتی والا و مقامِ قداست‌مآبانه برخوردار بود. در اساطیرِ اقوام و گروه‌های مختلفِ آریایی در سراسرِ اروپا و آسیا و شبه قارهٔ هند، افسانه‌ها و داستان‌هایی فراوان دربارهٔ آتش و تقدّس و مقام و تیمار و نگاهداریِ آن وجود داشته و دارد. بر همین بنیاد یک رشته جشن‌های ایرانی جشنِ آتش بوده‌اند که در ...

اتحادخبر- یعقوب فولادی تنگستانی: از مهم‌­ترین مختصّاتِ فکریِ ایرانیانِ کهن، روحیهٔ شادی و نشاط است. شادی و نشاط چنان مهم است که در پهنهٔ فرهنگِ ایرانِ باستان و ایرانشهر گسترده است؛ از سنگ­‌نبشته‌های شهریارانِ هخامنشی تا متونِ پهلوی و متونِ فارسیِ قرونِ اولیهٔ اسلامی. داریوشِ بزرگ در بند «1» کتیبهٔ (D Nb) نقشِ رستم می‌گوید: «خدای بزرگ (است) اهورامزدا...

اتحادخبر-یعقوب فولادی تنگستانی: «ایرانشهر» (در فارسیِ میانه Ērānšahr)، به معنای سرزمینِ ایرانیان، محدودهٔ جغرافیاییِ شاهنشاهیِ ساسانی و نامِ کشورِ ایران در آن دوران است. مرزهای ایرانشهر از رودِ آموی (جیحون) است تا فرات که در واقع دیدِ صحیحِ ایرانی همین است؛ در آن دوره دنیای ایرانی از آمودریا (جیحون) تا فرات می‌باشد و کسانی که در آنجا هستند...

اتحادخبر-یعقوب فولادی تنگستانی: ضحّاک در اوستا اَژی‌دَهاکَ، در پهلوی اَزدهاگ و در فارسی اژدها و ضحّاک، یکی از شخصیّت‌های رازآمیز و بسیار پیچیده در اساطیر و تاریخِ ملّیِ ایران است و داستانِ او در شاهنامه از مشهورترین داستان‌های حماسهٔ ملّیِ ایرانیان می‌باشد. در موردِ چیستی و چونیِ ضحّاک نمی‌توان مستقیم رأی بر این داد که او یک شخصیّتِ اسطوره‌ای یا...

اتحادخبر-یعقوب فولادی تنگستانی:شاهنامه تاریخ و همچنین حماسهٔ ملّیِ ایرانیان است. منظور از تاریخ نه تاریخِ واقعی است که در دورانِ جدید با توجه به ترجمهٔ کتیبه‌ها، سنگ‌نوشته‌ها، سنگ‌نگاره‌ها، متونِ یونانی و علمِ تاریخ به آن دست یافتیم که از دورانِ پیش از تاریخِ ایران تا مادها، هخامنشیان و به ترتیب سلسله‌های متعددِ پادشاهی در ایران -با کلیات و ...

اتحادخبر-یعقوب فولادی تنگستانی: از مهم‌ترين آثارِ ادبیِ دورهٔ ساسانی کتاب‌هايی به زبانِ پهلوی به نامِ خداينامه/ خداينامک/ خوذاينامک/ خُتاينامک بوده که بازتاب‌دهندهٔ تاريخِ ملّی ايران از آغازِ آفرينش تا دورانِ يزدگردِ سوم بودند. از خداينامه‌ها هيچ اثري به زبانِ اصلی باقی نمانده است؛ امّا در تاريخ‌های قرونِ نخستينِ اسلامی بخش‌هايی را به‌صورتِ ترجمه از آنها می‌بينيم...

اتحادخبر- یعقوب فولادی:پیوندِ دین و دولت به عنوانِ محوری‌ ترین نظریه در اندیشهٔ ایرانشهری است. طبقِ این اصل، شهریار علاوه بر فرمانروایی، باید از جنبهٔ دینیاری نیز برخوردار باشد؛ زیرا از یک طرف کارِ سلطنت نیازمندِ تدبیر است و از طرفِ دیگر مشروعیتِ تنها کافی نیست؛ بنابراین سیاست و دیانت باید همپایِ هم باشند. همبستگیِ دین و دولت را در تمامِ گسترهٔ ...

اتحادخبر-یعقوب فولادی تنگستانی:شاه برترین مقام در ایرانِ باستان است و در رأسِ هرمِ اجتماعی قرار دارد. وی نمایندهٔ اهورامزدا بر روی زمین، کارگزارِ اصلی و رکنِ رکینِ اندیشهٔ ایرانشهری می‌باشد. به همین دلیل هر آنچه که در جهان‌بینیِ ایرانیان در موردِ اهورامزدا وجود دارد، باید در موردِ شاه نیز صدق کند. بر این اساس «شهریارِ ایرانی نمادِ سرشتِ قدسی، سیاسی...

اتحادخبر-یعقوب فولادی تنگستانی: سازه‌های اسطوره‌ایِ گوناگونی در لایه‌هایِ ژرفِ داستانِ سیاوُش/ سیاوَخْش وجود دارد به گونه‌ای که تا عصرِ اوستا و حتی پیش از آن، فرهنگِ آریایی، بومیانِ ایران و بین‌النهرین می‌توان ردِ پای آنها را گرفت. یکی از این موارد گذرِ سیاوُش از آتش یا همان «وَرِ آتش» و «آزمونِ آذرِ فروزان» است که آزمایشی ایزدی است و پیشینه‌ای...

اتحادخبر-یعقوب فولادی تنگستانی: «چهارشنبه‌سوری» یکی از جشن‌هایِ ایرانیست که از روزگارانِ کهن بینِ ایرانیان رواج داشته است. این جشن نیز مانندِ «مهرگان»، «سده»، «نوروز»، و «یلدا» ریشه در اساطیر و فرهنگِ ملّیِ ایرانیان دارد که دارایِ آداب و رسومِ خاصِ خودش می‌باشد. به این صورت که پیش از غروبِ آفتاب در آخرین سه‌شنبهٔ سال هر خانواده بوته‌هایی را که از...

اتحادخبر-یعقوب فولادی:اسفندیار پسرِ گشتاسپ بزرگ‌ترین پهلوانِ کیانیِ شاهنامه است که در عهد خود پس از رستم هماوردی نداشت. اوستا کهن‌ترین منبعیست که از وی نام برده است: «فروهرِ پاکدینِ اسفندیارِ دلیر را می‌ستاییم» (اوستا، فروردین‌یشت، بند 103). این نام در اوستا سپِنتوداتَ Spentō dāta آمده است که معنی تحت‌اللفظی آن یعنی «آفریدهٔ خردِ پاک و مقدس»...

اتحادخبر-یعقوب فولادی:آنگونه که پیشتر گفتیم، «شاهنامه» پیچیده‌ترین و رازآمیزترین متن ِزبان و ادب ِپارسی است؛ زیرا برای شناخت و درک و دریافت ِدرست‌تر ِآن، باید حواست به چندین حوزه از تاریخ و فرهنگ ِایران و ادب ِپارسی باشد. حیطه‌هایی چون: اساطیر ِآریایی و ایرانی، ایران ِپیش از تاریخ، تاریخ ِایران ِباستان (خصوصاً دورهٔ ساسانی)، ایران ِقرون ِاولیهٔ اسلامی، دین ِزرتشت و...

اتحادخبر-یعقوب فولادی: به روشنی مشخص است که بیشتر ِ مطالب ِ«شاهنامه» از روایات ِزرتشتی انتخاب شده‌اند، اگرچه بخشی از آنها در گذر ِزمان و در نتیجه تغییر ِشرایط به صورت‌های مختلف دچار ِتغییر یا تعدیلاتی شده‌اند. به سخن ِدیگر مطالب ِ«شاهنامه» با روایت‌های زرتشتی ِموجود شباهت زیادی دارند؛ اما شکل ِبعضی از آنها تغییر کرده است. از مقایسه این مطالب با...

اتحادخبر-یعقوب فولادی:«بَبر ِبیان»، یکی از رازآمیزترین و بحث برانگیزترین مباحث در حماسهٔ ملی ِایران است و منشا نامگذاری آن مشخص نیست. در خصوص ِماهیت، وجه تسمیه و کارکرد ِاین تن‌پوش، بسیاری از نویسندگان ِقدیم (ر.ک: لغت‌نامهٔ دهخدا ذیل ِ«بَبر ِبیان») و محققان ِجدید: بارتولمه، ماهیار نوابی، جلال خالقی مطلق، آندرآس، شاهپور شهبازی، میرجلال‌الدین کزازی و ...