امروز: يکشنبه 03 مرداد 1400
    طراحی سایت خبری
    بیمه ویژه کرونا
تاريخ انتشار: 01 تير 1400 - 10:00
اختصاصی اتحاد خبر/ سرویس ادبیات حماسی

اتحادخبر-یعقوب فولادی تنگستانی:شاه برترین مقام در ایرانِ باستان است و در رأسِ هرمِ اجتماعی قرار دارد. وی نمایندهٔ اهورامزدا بر روی زمین، کارگزارِ اصلی و رکنِ رکینِ اندیشهٔ ایرانشهری می‌باشد. به همین دلیل هر آنچه که در جهان‌بینیِ ایرانیان در موردِ اهورامزدا وجود دارد، باید در موردِ شاه نیز صدق کند. بر این اساس «شهریارِ ایرانی نمادِ سرشتِ قدسی، سیاسی...

شاهنامه و اوستا (۱۰)

یعقوب فولادی تنگستانی:


شاه برترین مقام در ایرانِ باستان است و در رأسِ هرمِ اجتماعی قرار دارد. وی نمایندهٔ اهورامزدا بر روی زمین، کارگزارِ اصلی و رکنِ رکینِ اندیشهٔ ایرانشهری می‌باشد. به همین دلیل هر آنچه که در جهان‌بینیِ ایرانیان در موردِ اهورامزدا وجود دارد، باید در موردِ شاه نیز صدق کند. بر این اساس «شهریارِ ایرانی نمادِ سرشتِ قدسی، سیاسی، اخلاقی و پیکارگریِ اندیشهٔ ایرانشهری است. با اوست که پیوندِ آسمان و زمین برقرار می‌شود و حکومتِ الهی (شهریوری) بر روی زمین معنا و مفهوم می‌یابد. او همچنین پاسدارِ نظم، قانون و عدالتِ الهی در بینِ مردم است و نباید اجازهٔ تخطی از چارچوب‌های ازلی و ابدیِ حاکم بر هستی را به کسی بدهد. در صورتی که با آشوب و بی‌نظمی مخالفان جبههٔ نیکی مواجه شود، موظف است که دلاورانه و همانندِ پهلوانی بزرگ فرماندهی مردمان را بر عهده گیرد و با شرّ و بدی بستیزد» (رستم‌وندی، ۱۳۹۲: ۵۵). لازمهٔ این مشخصه‌ها و مؤلفه‌های شهریاری و فروانروایی در ایرانِ باستان، نیروی رابطی بینِ خدا و انسان به نام «فرّه» است که باعثِ مشروعیّتِ شهریار می‌شود.


«فرّه» (پهلوی: Xwarrah)، فروغ یا پرتوی است ایزدی و موهبتی الهی که بر اثرِ خویشکاری ورزیدن و پاک بودن، به دلِ هر که بتابد از دیگران برتری می‌یابد (ر.ک: بهار، ۱۳۹۱: ۱۵۷-۱۵۶)؛ صورتِ مثالی و مینوی کمالات و فضیلت‌های خاصِ دین‌یاران، رزمیاران و دهقانان است، به این معنی، اصلی است مجرد و معقول (مجتبایی، ۱۳۵۲: ۹۱). طبقِ «زامیادیَشت»، از پرتو فرّه است که مردی درستکار و اهورایی به پادشاهی می‌رسد، آسایش‌گستر، دادگر، دارندهٔ مردانگی، دلیری و شجاعت می‌شود و همواره کامیاب و پیروزمند است؛ امّا وقتی شاهی از راستی سر برمی‌تابد، فرّه از او دور می‌شود و اقبال از او روی گردان می‌شود و ادبار به او روی می‌آورد. مانند جمشید که نخست فرّهمند بود و جهان را آبادان کرد؛ ولی پس از گناهِ وی، فرّه از او گسست: «فرّه کیانی نیرومندِ مَزداآفریده را می‌ستاییم؛ آن فرّه بسیار ستوده، زبردست، پرهیزگار، کارآمد و چالاک را که برتر از دیگر آفریدگان است که دیرزمانی از آنِ جمشیدِ خوب رَمه بود؛ چنان که بر هفت کشور شهریاری کرد و بر دیوان و مردمان دُروَند و جادوان و پَریان و کَوی‌های ستمکار و کَرَپ‌ها چیره شد. ... به شهریاری او، خوردنی و آشامیدنی نکاستی، جانوران و مردمان –هر دو- بی‌مرگ و آبها و گیاهان –هر دو- نخشکیدنی بودند. به شهریاری او، نه سرما بود... پس از آن که او به سخن نادرستِ دروغ دهان بیالود، فرّه آشکارا به کالبَد مرغی از او بیرون شتافت» (اوستا، زامیادیَشت، کردهٔ ششم: بند ۳۴ – ۳۱).


در اوستا هنگامِ ستایش از فرّه، از فروغ و نوری که به آن نسبت داده می‌شود، سخن به میان می‌آید: «برای فرّه و فروغش، من او را –فرّه کیانیِ نیرومندِ مَزداآفریده را- با نمازی به بانگِ بلند و با زَور می‌ستایم» (اوستا، یشت‌ها، زامْیادیَشت، کردهٔ یکم: بند ۱۳).


همان‌گونه که پیشتر آمد، طبقِ اوستا و آیینِ مزدیسنا هر کس خویشکاری و وظایفِ خود را درست انجام دهد، به نشانهٔ تأییدِ الهی، فرّه ایزدی در وجودِ او به ودیعه نهاده می‌شود و فرّهمند می‌گردد. از ویژگی‌های ظاهری شخصِ فرّهمند پدیدار شدنِ فروغ و نور بر سیمای اوست. این مورد را به مراتب در شاهنامه می‌بینیم:
همه راهِ نیکی نُمودی به شاه؛
همه راستی خواستی پایگاه.
چُن آن شاه پالوده گشت از بدی؛
بتابید از او فرّه ایزدی.
(فردوسی، ، دفتر یکم۱۳۶۶: ۳۶).
طبقِ اوستا فرّه از اهورامزدا و ساختهٔ اوست؛ امّا در مورد مفهومِ آن، یکسانیِ واحد در تمامِ اوستا نیست. در «گاهان» از فرّه که سخن به میان آمده است، به عنوانِ مفهومی سیاسی از آن حرفی نیست و بارِ سیاسی ندارد؛ امّا در بخش‌های دیگر دارای بارِ سیاسی شده است. باید گفت:  تغییرِ بارِ فرهنگی-سیاسی-اجتماعی فرّه و یافتنِ نقش‌ویژه‌های متعدد (فرّه ایرانی، فرّه کیانی و...)، همچنین تشخّص فرّه از مینُوی به صورتِ فیزیکی از عصرِ ساسانیان است که در بخش‌هایی از اوستا و متونِ پهلوی مشهود می‌گردد.

سرچشمه‌ها:


- اوستا: کهن‌ترین سرودهای ایرانیان. (۱۳۹۱). گزارش و پژوهشِ جلیل دوستخواه، دورهٔ دو جلدی، چاپ شانزدهم، تهران: مروارید.
- بهار، مهرداد. (۱۳۹۱). «پژوهشی در اساطیرِ ایران (پارهٔ نخست و پارهٔ دویّم)»، چاپ نهم، تهران: آگه.
- فردوسی، ابوالقاسم. (۱۳۶۶). «شاهنامه»، به کوششِ جلال خالقی‌مطلق، زیرِ نظرِ احسان یارشاطر، دفتر یکم، نیویورک.
- رستم‌وندی، تقی. (۱۳۹۲). «اندیشهٔ ایرانشهری در عصرِ اسلامی: بازخوانی اندیشهٔ سیاسی حکیم ابوالقاسم فردوسی، خواجه نظام‌الملک طوسی و شیخ شهاب‌الدین سهروردی»، چاپ دوم، تهران: امیرکبیر.
- مجتبایی، فتح‌الله. (۱۳۵۲). «شهرِ زیبای افلاطون و شاهی آرمانی در ایرانِ باستان»، چاپ اول، تهران: انتشارات انجمن فرهنگِ ایرانِ باستان.



کانال تلگرام اتحادخبر


نظرات کاربران
ارسال نظر

نام:

ايميل:

وب سايت:

نظر شما:

تازه ترین خبرها

  • دوست دارم خودم را به چالش بکشم / در خانوادۀ ما دختر سرکوب نمی شود/ دو سال است که مکرومه کار می‌کنم
  • تنها چند گام تا راه‌اندازی و بهره‌برداری از دستگاه ام.آر.آی بیمارستان برازجان باقی است
  • جدال با کم آبی در گرمای 50 درجه / رئیس آبفا دشتستان: سعی داریم قطعی آب را به حداقل برسانیم/ مردم با صرفه جویی همکاری کنند
  • عناوین روزنامه‌های ورزشی امروز1400/05/02
  • مراسم افتتاحیه بازی‌های المپیک تابستانی توکیو ۲۰۲۰ با حضور ورزشکاران ایران + تصاویر
  • سومین مرکز تجمیعی واکسیناسیون کرونا در برازجان راه‌اندازی شد
  • استان بوشهر رکورددار واکسیناسیون در کشور است
  • عناوین روزنامه‌های امروز1400/05/02
  • آخرین خبر از نحوه محاسبه فوق العاده ویژه فرهنگیان
  • اروپا مجوز تزریق واکسن مدرنا به نوجوانان ۱۲ تا ۱۷ ساله را صادر کرد
  • اعتراض دوباره پرسپولیس به محرومیت یحیی
  • کنایه جدید ابراهیم شکوری به استقلال و سپاهان!
  • رژه‌ی کاروان ایران در مراسم افتتاحیه المپیک
  • هواشناسی نسبت به شرایط ناپایدار جوی در استان بوشهر هشدار داد
  • خطر از بیخ گوش «ونیز» و «سد مرجانی» گذشت
  • قهرمان سابق ورزشهای رزمی برازجان آسمانی شد
  • جواد لقمان زاده به عنوان مدیر کل سیاسی، انتخابات و تقسیمات کشوری استانداری بوشهر منصوب شد
  • محراب بنافی: به شهرداری که بدون برنامه عملیاتی و اجرایی باشد رای نخواهیم داد/ بازگشایی گذرگاه ها برای کاهش بار ترافیکی و رفع مشکلات منازل مسکونی حاشیه شهر از اولویت های شورای شهر
  • حجاب از دیرباز تا کنون در ایران
  • صدیقه مهدویان: شهردار باید سابقه سالم مالی و اقتصادی و روحیه جهادی و انقلابی داشته باشد/ توسعه فضای سبز شهری و پیگیری امور بانوان در اولویت من است
  • دشتستان می تواند در لیگ برتر هندبال بانوان تیم داشته باشد / مشکل بانوان برای مکان تمرین
  • مهدی بهبهانی: از شاخصه های انتخاب شهردار عدم وابستگی به جناح بندی های سیاسی است / تسریع در بازگشایی معابر و توجه ویژه به حوزه ورزش، هنر و بانوان
  • سلام فارسی ها به لیگ برتر با فجر شهید سپاسی / برازجان و شیراز متفاوت از یکدیگر !!
  • ای خاک بر سر آلمان
  • ساعت کاری ادارات بوشهر از دوم مرداد تغییر می کند
  • افتتاح اولین مرکز جامع درمانی و بازتوانی اعتیاد استان در شهر برازجان / معلولیت جسمی، حرکتی بیشترین نوع معلولیت در استان است
  • چلًه توسون و بارون
  • نامه‌های پست نشده
  • جانبداری هایی که به سود هیچ کس نیست / آقای افشاریان صادقانه رفتار کنید
  • اوستا و شاهنامه (۱۱)
  • انتخابات شوراهای شهر در دشتستان مورد تایید هیئت اجرایی و هیئت نظارت شهرستان قرار گرفت
  • از «پاتوق هنرمندان دشتستان» تا «هفته نکوداشت گویش دشتستانی»
  • سید عبدالمحمد کاظمی: شهردار باید خلاق، مردم دار و دارای تعامل مدیریتی باشد/ ایجاد تحرک در سازندگی همه جانبه شهر
  • دختران برازجانی قهرمان مسابقات دوچرخه سواری استان شدند / تصاویر
  • قهرمان سابق ورزشهای رزمی برازجان آسمانی شد
  • حسین بی باک: سوابق مدیریتی و بومی بودن از شاخصه های مهم انتخاب شهردار است/ اولویت های مهم کاری ام اجرای عدالت، شفافیت و پاکدستی
  • از دوران کودکی در کوچه فوتبال بازی می کردم/ در ورزش فوتبال به خانم ها توجه نمی شود/ آرزو دارم لژیونر شوم
  • عبدالخالق عبدالهی: این بار پای هیچ زنی در میان نیست
  • مهدی نیکنام: بانوان مطرح و فعال در انتخابات شورای شهر کاندیدا نشدند/ شورای ششم به بانوان نگاه ویژه داشته باشد
  • در حاشیه ویژه برنامه یورو 2020 / میثاقی و مترجم هایی که اینکاره نیستند !!
  • مسیب غریب زاده: انتخاب شهردار از نیروهای خدوم شهرداری/ توجه ویژه به مبلمان شهری
  • اعزام دوچرخه سواران برازجانی به مسابقات قهرمانی کشور /عکس
  • علی البدل اول جایگزین نفر پنجم شورای سعدآباد شد/ بازشماری برخی صندوق های رای برازجان روز دوشنبه
  • مسیب غریب زاده: حضور کم رنگ بانوان پای صندوق های رای/ عدم سابقه فعالیت های اجتماعی
  • تصاویری تلخ از حاشیه تشییع پیکر مهشاد و ریحانه
  • .: عرفان 1 روز قبل گفت: مرد فقط خودت وبس ...
  • .: حکمت حدود 3 روز قبل گفت: سلام مثل همیشه عالی ...
  • .: ارداویراز حدود 3 روز قبل گفت: درود، پایدار باشید، امید ...
  • .: داریوش حدود 3 روز قبل گفت: درودها بر شاهدخت محمودآبادی ...
  • .: مریم حدود 5 روز قبل گفت: تنها جمله ای که ...
  • .: امیرحسین خیراندیش حدود 6 روز قبل گفت: سلام و عرض ادب ...
  • .: محمداحمدی حدود 6 روز قبل گفت: شهردار فعلی عالیه ...
  • .: محمداحمدی حدود 7 روز قبل گفت: آقای بنافی از اول ...
  • .: مصطفی بهبهانی مطلق حدود 7 روز قبل گفت: باسلام برای مقوله حجاب ...
  • .: حاجیان حدود 7 روز قبل گفت: درود حاج آقا غریب ...