محسن موسوی، کارشناس آب و محیط زیست در گفت‌وگو با مهر، درباره وضعیت منابع آبی کشور پس از بارندگی‌های اخیر اظهار کرد: این تصور که با بارش‌های چند روز گذشته سدهای کشور پر شده‌اند و وضعیت منابع آب بهبود اساسی پیدا کرده، درست نیست. بر اساس آمارهای اعلام‌شده از سوی وزارت نیرو، بارندگی‌های اخیر حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون مترمکعب به حجم ذخایر سدهای کشور اضافه کرده است که این میزان کمتر از یک درصد ظرفیت ذخایر سدهاست.

وی افزود: بارندگی‌های اخیر اتفاق مثبتی بوده که موجب افزایش نسبی ذخایر سدها و شادابی طبیعت شده است، اما نباید آن را نشانه ورود کشور به دوره ترسالی یا پایان خشکسالی تلقی کرد.

این کارشناس آب با اشاره به شرایط اقلیمی ایران تصریح کرد: کشور ما ذاتاً در منطقه‌ای خشک قرار گرفته و میزان بارندگی آن حدود یک‌سوم متوسط جهانی است، در حالی که میزان تبخیر نیز حدود سه برابر متوسط جهانی برآورد می‌شود. بنابراین محدودیت منابع آب در کنار مصرف بالا، مسئله‌ای ساختاری است و با چند روز بارندگی برطرف نخواهد شد.

فلات مرکزی؛ کانون تمرکز جمعیت و فشار بر منابع آب کشور

موسوی ادامه داد: طی نیم‌قرن گذشته بخش قابل توجهی از فعالیت‌های اقتصادی و اشتغال کشور بر پایه کشاورزی شکل گرفته است. در حالی که در بسیاری از کشورهای جهان بخش عمده محصولات کشاورزی از طریق کشت دیم و با استفاده از آب باران تولید می‌شود، در ایران وابستگی کشاورزی به آبیاری و استفاده از منابع آب رودخانه‌ها، سدها و چاه‌ها بسیار بالاست. همین مسئله فشار زیادی بر منابع آبی کشور وارد کرده است.

وی در ارزیابی وضعیت آب و محیط‌زیست کشور گفت: برای بررسی شرایط منابع آبی باید کشور را بر اساس حوزه‌های آبریز تقسیم‌بندی کرد؛ چراکه هر حوزه شرایط اقلیمی و مشکلات خاص خود را دارد.

این کارشناس آب با اشاره به اهمیت حوزه آبریز فلات مرکزی اظهار کرد: فلات مرکزی یکی از مهم‌ترین و در عین حال آسیب‌پذیرترین حوزه‌های آبریز کشور است. بیش از ۷۰ درصد جمعیت کشور و بخش عمده صنایع در این محدوده مستقر هستند، در حالی که میزان بارندگی در این منطقه بسیار پایین است و متوسط بارندگی آن به حدود یک‌چهارم متوسط جهانی می‌رسد.

موسوی افزود: شهرهای مهمی مانند تهران، اصفهان، مشهد، شیراز، قم، قزوین، کرمان و یزد در این پهنه قرار گرفته‌اند و تمرکز جمعیت و فعالیت‌های صنعتی در کنار محدودیت منابع آب، فشار مضاعفی بر محیط‌زیست این منطقه وارد کرده است.

وی با بیان اینکه سایر حوزه‌های آبریز نیز با مشکلات خاص خود مواجه هستند، ادامه داد: حوزه‌های آبریز شمال کشور، دریاچه ارومیه و ارس، زاگرس و رودخانه‌های جنوب کشور هرکدام مسائل و چالش‌های متفاوتی دارند، اما به دلیل تمرکز بالای جمعیت و صنایع و همچنین بارندگی کمتر، فلات مرکزی از آسیب‌پذیری بیشتری برخوردار است.