اتحادخبر:مراقبت از بیماران در منزل، یکی از خدمات پذیرفته شده در نظام‌های سلامت اغلب کشورهای پیشرفته دنیا است و در کشور ما نیز این خدمات وجود دارد، اما متأسفانه با حاشیه‌ها و آسیب‌هایی همراه شده است.

به گزارش مهر، ارائه خدمات مراقبتی از بیماران در منزل، یک حرفه پذیرفته شده در دنیا است که اغلب کشورهای پیشرفته و توسعه یافته، سال‌های زیادی است که این خدمت را در برنامه نظام سلامت خود قرار داده‌اند.

حضور پرستار در منزل و مراقبت از بیمار، مزایای زیادی برای سه ضلعی بیمار، پرستار و نظام سلامت دارد. به طوری که باعث کاهش هزینه‌های نظام سلامت و بیمار می‌شود و هزینه خدمت به طور مستقیم به جیب پرستار می‌رود. بنابراین، از هر سو که به این طرح نگاه کنیم، می‌بینیم که مزایای فراوانی دارد.

نظارت بر مراکز مراقبت در منزل، بر عهده مرجع صادر کننده مجوز یعنی وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی است و متأسفانه نظارت مؤثری بر این مراکز انجام نمی‌شود.

فعالیت ۱۲۵۰ مرکز مجاز

عباس عبادی معاون پرستاری وزارت بهداشت، با اعلام این مطلب که ۱۲۵۰ مرکز مراقبت در منزل مجاز در کشور فعال هستند، گفت: متأسفانه به علت اینکه مردم با این مراکز آشنا نیستند، از مراکز غیر مجاز خدمت می‌گیرند.

بنا بر گزارش وزارت بهداشت، تعداد مراکز مراقبت در منزل در سال ۱۴۰۰ حدود ۹۰۰ مرکز بود که به حدود ۱۷۰۰ مرکز رسیده است که بنا به دلایل مختلف تمامی این مراکز فعال نیستند و فقط ۱۲۵۰ مرکز فعالیت می‌کنند.

آئین‌نامه خدمات پرستاری در منزل حدود ۲۸ سال پیش تصویب شد، اما این خدمات هنوز تحت پوشش بیمه قرار ندارد.

معاون پرستاری وزارت بهداشت، پوشش بیمه‌ای را مهم‌ترین چالش خدمات پرستاری در منزل دانست و گفت: این خدمات مراقبتی می‌بایست با قیمت مناسب و تعداد بسته‌های کافی ارائه شود. اگر قیمت مناسب در بیمه لحاظ نشود، باز هم مردم متضرر می‌شوند و می‌بایست هزینه‌ها را پرداخت کنند.

عبادی با اشاره به فعالیت مراکز غیرمجاز در حوزه پرستاری، اظهار داشت: برخی افراد، خدمات پرستاری در منزل را از مراکز غیرمجاز دریافت می‌کنند.

وی با انتقاد از بیمه‌ها که این قبیل خدمات نظام سلامت را تحت پوشش قرار نمی‌دهند، گفت: عملکرد بیمه‌ها در ارتباط با خدمات پرستاری در منزل را درک نمی‌کنم، چرا هنگامی که می‌توان یک خدمت را با قیمت ارزان‌تر در منزل ارائه داد؛ همان خدمت خاص را برای خود و دولت گران‌تر می‌کنند.

عبادی اضافه کرد: شواهد علمی متقن متعددی در کشور و دنیا وجود دارد که از نفع خدمات پرستاری در منزل برای نظام سلامت حکایت می‌کنند. پوشش بیمه‌ای این خدمات برای سازمان‌های بیمه‌گر نیز سودآوری دارد.

در همین حال، احمد نجاتیان رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری گفت: با تدوین سند جامع مراقبت‌های سلامت به دو مؤلفه مراقبت‌های طولانی‌مدت و ارائه خدمات مراقبت در منزل رسمیت بخشیده‌ایم.

وی با عنوان این مطلب که کشور در مسیر سالمندی قرار دارد و توجه به مولفه‌هایی مانند مراقبت‌های طولانی مدت و ارائه خدمات مراقبت در منزل سبب به روز شدن نظام سلامت می‌شوند، افزود: نمی‌توانیم به سالمندی در بیمارستان‌ها رسیدگی کنیم. رسیدگی به سالمندی باید در نظام مراقبت‌های بهداشتی اولیه(PHC)در کانون توجه قرار گیرد. باید با استفاده از ظرفیت قانونی سند جامع مراقبت‌های سلامت نسبت به توسعه مراکز خدمات پرستاری در منزل اقدام کنیم.

پرستارنماها

رئیس کل سازمان نظام پرستاری، بر اهمیت جلوگیری از فعالیت پرستارنماها در ارائه خدمات پرستاری در منزل تاکید کرد و گفت: برخی افراد که خدمات مراقبت در منزل را ارائه می‌دهند، پرستار نیستند.

وی افزود: نکته مهم این است که عنوان «پرستار» در راستای ارائه خدمات پرستاری در منزل را قانونی کنیم. در حال حاضر، فقدان قانونی درباره تعریف پرستار در این حوزه وجود دارد. سازمان نظام پرستاری در نظر دارد که به مجلس شورای اسلامی پیشنهاد دهد نسبت به تعریف قانونی پرستار اقدام کند.

نجاتیان ادامه داد: مفهوم پرستار در خدمات پرستاری در منزل باید واضح و روشن باشد. تمامی افرادی که خدمات مختلف مانند نگهداری از کودکان، نگهداری از سالمندان و خدمات از این دست ارائه می‌دهند، پرستار قلمداد می‌شوند. این در حالی است که تمامی این افراد پرستار نیستند. بخشی در سایت نظام پرستاری طراحی کرده‌ایم و مردم با مراجعه به سایت سازمان می‌توانند از افراد استعلام بگیرند و از پرستار بودن آنها اطمینان حاصل کنند.

راه اندازی سامانه شناسایی مراکز مجاز

پس از دوران کرونا و افزایش نیاز جامعه به دریافت خدمات پرستاری در منزل، متأسفانه مراکز غیرمجاز رشد بی‌سابقه‌ای داشته است. این موضوع هم سلامت مردم را تهدید می‌کرد و هم باعث ایجاد بی‌اعتمادی عمومی شد.

مهدی پازوکی معاون رفاهی سازمان نظام پرستاری گفت: سازمان نظام پرستاری با توجه به مسئولیت اجتماعی و حرفه‌ای که دارد، به عنوان یک ضرورت درصدد ساماندهی این وضعیت بر آمد و یکی از اقدامات در این زمینه طراحی و راه‌اندازی سامانه شناسایی و جستجوی مراکز مجاز خدمات پرستاری در منزل است.

وی افزود: سامانه شناسایی و جستجوی مراکز مجاز خدمات پرستاری قابلیت جستجوی مراکز دارای مجوز را به ترتیب استان، شهر و نام مرکز دارد و همه مردم می‌توانند با اطمینان کامل مراکز مجاز، قانونی و دارای صلاحیت خدمات پرستاری در منزل را شناسایی کنند.

پازوکی اضافه کرد: این سامانه به عنوان یک مرجع قابل اطمینان برای دریافت خدمات مراقبت در منزل در اختیار عموم است و همه مردم می‌توانند برای استفاده از این سامانه به سایت سازمان نظام پرستاری مراجعه کنند.

معاون رفاهی سازمان نظام پرستاری ادامه داد: فهرست مراکز خدمات پرستاری در منزل مجاز به صورت مستمر در حال به‌روزرسانی است و مراکزی که مجوز جدید دریافت می‌کنند و مراکزی که تاریخ اعتبار آنها گذشته است، در این سامانه به‌روز می‌شوند.

سوءاستفاده از نام «پرستار»

با توجه به اینکه هیچ گونه ابزار نظارتی بر روند تبلیغات این قبیل مؤسسات و مراکز وجود ندارد، متأسفانه شاهد سوءاستفاده از نام «پرستار» از سوی مراکز غیرمجاز هستیم و همین موضوع بعضاً با اتفاقات ناگوار نیز همراه بوده است.

وجود شکایات متعدد و همچنین تشکیل پرونده‌هایی در راستای تخلفات پرستارنماها، باعث شده تا چهره پرستاران واقعی، تحت الشعاع سوءاستفاده پرستارنماها قرار بگیرد. بنابراین، لازم است که وزارت بهداشت در همین راستا، از ابزارهای نظارتی به صورت جدی استفاده کند و مانع از تخریب چهره و جایگاه پرستاری در خدمات مراقبتی شود.