اتحاد خبر: معصومه خلیقی نسب در گفتگو با اتحاد خبر، با بیان اینکه در هر جامعه ای برای پاسخگویی به نیازهای مردم، حل یا کاهش مشکلات آن ها تمهیداتی اتخاذ و برنامه هایی تدوین و اجرا می‌شود، اظهار کرد: کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست. گرچه این برنامه ها می تواند حسب شرایط مختلف موجود در کشورها متفاوت باشد اما آنچه که مهم است، شناختن و اجرای مسایل و راهکارهای مناسب است. 

خلیقی نسب با اشاره به اینکه حذف آسیب های اجتماعی ممکن نیست اما با برنامه ریزی مناسب می توان آن را کنترل کرد، افزود: یکی از این برنامه ها در جمهوری اسلامی ایران "برنامه اورژانس اجتماعی"حاصل فعالیت چند ساله سازمان بهزیستی کشور است.

وی تاکید کرد: این برنامه ، تلفیقی از مداخله در بحران، فردی، خانوادگی و اجتماعی ، خط تلفن اورژانس اجتماعی ( 123 )، تیم سیار اورژانس اجتماعی ( خدمات اجتماعی سیار ) و پایگاه اورژانس اجتماعی ( پایگاه خدمات اجتماعی ) است که در مرحله اول با هدف توانمندسازی اجتماع محور در سکونت گاه های غیر رسمی تدوین شده بود، که هر کدام دستورالعمل مستقل و مجموعه اورژانس اجتماعی و مداخلات را در بردارند.

مسئول اورژانس اجتماعی استان بوشهر با بیان اینکه در این برنامه ویژگی مهم ارائه خدمات اجتماعی یعنی  "تخصصی بودن" ، "به موقع بودن" و "در دسترس بودن" مدنظر قرار گرفته است، ادامه داد: از این طریق خدمات اجتماعی به مردم از سوی بهزیستی  "محدود به زمان و مکان" نمی‌شود و "رویکرد فعال" جایگزین رویکرد غیر فعال شده و "اجتماع ( جامعه ) محوری" در برنامه ها عملیاتی ارایه می‌شود.

وی افزود: همچنین این برنامه استفاده بهینه از منابع مادی و معنوی ( نیروی انسانی ) ، کاهش دیوان سالاری اداری ، تجمیع خدمات ، هماهنگی بین واحدها ، جامعیت ، فراگیری و .... را در پی دارد.

مداخلات روانی-اجتماعی قبل از مداخلات قضایی و انتظامی

خلیقی نسب با تاکید بر اینکه ارایه خدمات در اورژانس اجتماعی قصد دارد تا "مداخلات روانی - اجتماعی" را قبل "از مداخلات قضایی و انتظامی" و حتی در کنار این نوع مداخلات جایگزین کند، یادآور شد: این مسئله در "پیشگیری از وقوع جرم" و" قضا زدائی" نیز نقش مهمی ایفا می کند. 

وی شناسایی آسیب های اجتماعی شایع و در حال شیوع بصورت کشوری و منطقه ای و محلی را از دیگر مزایای این برنامه دانست و عنوان کرد: در واقع این نوع مداخلات تاثیر گذاری "تئوری بر چسب" را به حداقل خواهد رساند تا زمینه ای برای توانمندسازی افراد در معرض آسیب و آسیب دیده اجتماعی و بازگشت آنها به زندگی سالم باشد .

مسئول اورژانس اجتماعی استان بوشهر فعالیت مرکز مداخله در بحران های فردی، خانوادگی و اجتماعی، پایگاه خدمات اجتماعی، خط تلفن اورژانس اجتماعی (123) و خدمات سیار را از برنامه های اورژانس اجتماعی اعلام و تاکید کرد: لازم است  برنامه اورژانس اجتماعی، به فرد ، خانواده و جامعه معرفی می شود تا بموقع و درهنگام ضرورت کسب خدمات گرفته شود. 

خلیقی نسب ادادمه داد: شنایایی خطوط ارتباطی مثل 115 ( اورژانس پرشکی ) 110 ( فوریت های پلیس) یا 125  ( آتشنشانی) از فوریتی هایی است که از کودکی به فرزندانمان آموزش می دهیم در حالی که خط 123 که پاسخگوی کودک آزاری، همسرآزاری و ...( فوریت های روانی اجتماعی) است را کمتر می شناسیم.

خلیقی نسب در دسترس قرار دادن خدمات تخصصی و اورژانسی سازمان بهزیستی به آحاد جامعه، ارتقاء توانمندی های افراد در معرض آسیب و آسیب دیده اجتماعی جهت مقابله با مسائل اجتماعی در شرایط بحرانی را هدف برنامه اورژانس اجتماعی ذکر کرد و گفت : مداخلات موثر و خدمات تخصصی  بموقع،  به منظور کاهش جرایم و جلوگیری از تشدید بحران و آسیب های اجتماعی و کاهش صدمات بر اقشار در معرض آسیب و آسیب دیده اجتماعی از اولویت های اورژانس اجتماعی است.

چه کسانی از خدمات اورژانس اجتماعی بهره مند می شوند؟

خلیقی نسب با اشاره به در دسترس بودن اورژانس اجتماعی در استان ( کلیه شهرستان ها)  از طریق ارتباط با خط 123 گفت : تمامی کسانی که در خانواده مشکلات حادی را مانند ؛ طلاق و افراد دارای اختلاف خانوادگی حاد،  زنان و دختران در معرض آسیب اجتماعی یا آسیب دیده اجتماعی، افرادی که قصد خودکشی دارند یا اقدام به خودکشی کرده اند، کودکان خیابانی و کار، همسران آزار دیده، کودکان آزار دیده، مبتلایان به اختلال هویت جنسی، دختران و پسران فراری از منزل و سایر افراد در کلیه سنین که در شرایط بحرانی ویژه قرار دارند، می توانند از خدمات اورژانس اجتماعی استفاده کنند. 

وی افزود: اقدامات اجرایی اورژانس اجتماعی  شامل پذیرش ، خدمات تخصصی ، ترخیص و پیگیری پس از ترخیص از جمله خدماتی است که بصورت رایگان  به این گروه ها ارائه می گردد. 

مسئول اورژانس اجتماعی استان بوشهر ادامه داد: پذیرش به صورت خودمعرف یا ارجاعی از طرف خط اورژانس اجتماعی 123، خدمات سیار اورژانس اجتماعی، توسط سایر مراکز بهزیستی، توسط مراجع قضایی، توسط نیروی انتظامی، معرفی برنامه اورژانس اجتماعی و یا توسط سایر نهادها ( دولتی و غیر دولتی ) انجام می شود. 

وی یادآورشد: خدمات مددکاری ، روان شناسی ، تربیتی ، حقوقی ، فرهنگی آموزشی از خدمات تخصصی است که به دو صورت سرپایی و یا نگهداری ارائه می شود.

بازگشت مراجعین به خانواده، مهمترین هدف مراکز اورژانس اجتماعی است

خلیقی نسب گفت:  با توجه به شرایط مراجعین و خدمات ارائه شده ترخیص مناسب صورت می گیرد که یا با به صورت بازگشت به خانواده به عنوان مهمترین هدف این مراکز یا ارجاع به مراکز زیر مجموعه امور آسیب دیدگان اجتماعی با توجه  شرایط مراجع ( مراکز خانه سلامت ، بازپروری زنان آسیب دیده اجتماعی و...، سایر مراکز مرتبط سازمان بهزیستی و یا ارجاع به سایر سازمانها و نهادهای حمایتی ذیربط خواهد بود 

خلیقی نسب  پیگیری پس از ترخیص را آخرین مرحله ارایه خدمات با هدف توانمندسازی ذکر کرد و گفت: درست است که حذف آسیب های اجتماعی ممکن نیست اما با مداخلات بموقع و موثر می توان از شدت آن کاست و باآن مقابله کرد.