امروز: جمعه 29 آبان 1405
    طراحی سایت
تاريخ انتشار: 07 خرداد 1399 - 07:34

اتحادخبر-مختار فیاض: من تصور می کنم که گذشتگانِ ما در استانِ بوشهر و شهرستان دشتستان، با متون ادبی کلاسیک، خصوصا آثارِ شاعران بزرگی همچون فردوسی، سعدی، حافظ، مولوی و نظامی بسیار مأنوس و دمخور  بوده اند، به نحوی که نه تنها به مطالعۀ کاملِ آنها اهتمام می ورزیده اند، بلکه با نکته بینی و به گزینی، نکاتِ ظریف و قابلِ توجه را که...

نون گندم و کُمِ پولادی

 *مختار فیاض:

 
من تصور می کنم که گذشتگانِ ما در استانِ بوشهر و شهرستان دشتستان، با متون ادبی کلاسیک، خصوصا آثارِ شاعران بزرگی همچون فردوسی، سعدی، حافظ، مولوی و نظامی بسیار مأنوس و دمخور  بوده اند، به نحوی که نه تنها به مطالعۀ کاملِ آنها اهتمام می ورزیده اند، بلکه با نکته بینی و به گزینی، نکاتِ ظریف و قابلِ توجه را که قابلیّت  مَثَل شدن داشتند، به ذهنِ خود می سپردند و  هنرمندانه در سخنانِ خود به کار می بردند و بر بلاغتِ کلامِ خود می افزودند. این نظر بنده، اغراق یا ادعای صرف نیست؛ بلکه می توان چنین ادعایی را محققانه اثبات کرد؛ کافی است که آشنا به یکی از گویش های متداول در استان بوشهر باشیم و  به نکاتی که در کلامِ مردم، خصوصاً افرادِ سالخورده و مُسن مطرح می شود، دقّت کنیم. زبانِ ما، امروز به یُمنِ همین نکاتِ شاعرانه، سرشارِ از زیبایی است؛ زیبایی هایی که ریشه در اعماقِ فرهنگِ غنیِ ایرانی و آثارِ ارزشمندِ ادبی و تاریخی دارد.


باری، تا کنون  مطالبی به قلم بنده، مشتمل بر مَثَل هایی که در دواوین شعرای بزرگ زبان فارسی به کار رفته و امروزه همچنان در میانِ مردمِ استان ما رایج است، تحت عنوانِ" ریشه های ضرب المثلِ فارسی" در "اتحاد خبر" منتشر شده است؛ و اکنون تصمیم دارم ریشۀ یکی دیگر از این کلامِ حکیمانه را که در میان مردم استان بوشهر، به مَثَلی سائر تبدیل شده است، پیشکشِ علاقه مندانِِ به فرهنگ و هنر کنم:


در استانِ بوشهر، شخصی را که ظرفیّتِ مایه وَر شدن نداشته باشد و مستی ثروت، او را خیلی زود تسلیمِ خود کند و به مردم آزاری و جدال روی آورد، بی اصل و ریشه می خوانند؛ که گنجایش موقعیّتِ جدید را ندارد؛ در این موقع چنین شخصی، این گونه مورد عتاب قرار می گیرد : " نون گندم، کُمِ پولادی می خوا" یعنی هر شکمی، ظرفیتِ پذیرش نان گندم را ندارد؛ بلکه خوردنِ چنین نانی، نیازمندِ شکمی پولادین و سفت است که بتواند آن را تحمّل کند؛ به این معنی که ثروتمند شدن، نیازمندِ ظرفیّتی است  که تنها از عهده ی یک شخصِ اصیل و فهیم بر می آید؛ و ممکن است اگر  فردی بی ریشه، به چنین موقعیّتی دسترسی پیدا کند، بی درنگ، خود را گُم کرده، فاجعه ای به وجود آورد!!!


حقیقتاً من تا زمانی که "هفت پیکر" نظامی را با دقّت نخوانده بودم، تصور نمی کردم که چنین ضرب المثلی، این همه دیرینه گی داشته باشد؛ به نحوی که به قرن ششم هجری و به روزگارِ نظامی برگردد؛ اما بعد از اینکه داستان دوم "بهرام نامه یا هفت پیکر" را خواندم، متوجه شدم که نیاکانِ ما، چنین مضمونی را از شعر استاد سخن، "نظامی" گنجوی گرفته اند و اتفاقاً "نظامی" هم این شعر را در همین منظور و موضوع به کار گرفته است؛ آنجا که شاه از دستِ کنیزانی که با ورود به قصر، زود خود را گُم می کردند و خود بزرگ بین می شدند، شاکی می شود و می گوید:


 هر کسی را به قَدرِ خود، قدمی است/ نانِ میده، نه قوتِ هر شکمی است/ شکمی باید آهنین چون سنگ/ کآسیاش از خورش نیاید تنگ/...


"میده" به معنی آردِ گندمِ خالص است و شاه می گوید" نان گندمِ خالص، قوتِ هر شکمی نیست بلکه شکمی آهنین لازم است تا چنین نانی را تاب بیاورد".
هر چند ممکن است که "نظامی" هم، چنین مضمونی را از سخنورانِ پیشین اخذ کرده باشد، با این حال آنچه اهمیّت دارد این است که، امروزه در میان مردمِ استان ما، سخنانی متداول است که ریشه و بُنیه ای دیرین دارند؛ ریشه ای که می توانیم به عنوانِ یک پشتوانۀ فرهنگی به آن بنازیم و در جهتِ معرفی و ترویجِ آن تلاش کنیم.



کانال تلگرام اتحادخبر

مرتبط:
» درخت مشعل/درخت شعله [بيش از 10 سال قبل]
» آسیب های اجتماعی نو پدید [بيش از 12 سال قبل]
» بحران آب و تدابیر بایسته [بيش از 9 سال قبل]
» مدیریتِ مدرن!!! (4) [بيش از 5 سال قبل]

نظرات کاربران
1399/03/10 - 12:45
0
0
درود بر استاد فیاض ...
چه دلنشینه وقتی رد پای فرهنگ بومی خودمون رو در ادبیات رسمی می بینیم . که هم نشون از پرباری فرهنگ جنوبی ما داره و هم خوش ذوقی افرادی که تونستن با دگرگونی معقولانه عبارات و امثال و حکم پارسی این عبارات رو در زبان روزمره و محاوره ها و گویش های جنوب به کار بگیرن و موجب غنای بیش تر زبان و فرهنگ ما بشن
1399/03/09 - 13:18
0
0
درود بر دکتر فیاض گرامی. من به شما پیشنهاد می کنم که کتاب در این زمینه بنویسید. ریرا ممکن است اینها سریع فراموش شوند.
1399/03/07 - 14:38
0
0
درود برشما وهمه کسانی که درزنده نگه داشتن زبان پارسی تلاش میکنند
1399/03/07 - 12:22
0
0
درود بر دکتر فیاض همکلاس دیرین من که به درستی محقق ادبیات بومی دشتستان است. واقعا ما فرهنگ پرباری داریم و وظیفه همه ما کمک به زنده شدن آن است.موفق باشید
1399/03/07 - 10:52
0
0
جناب فیاض دیگه از آن مقالاتی که در حمایت از دولت تدبیر و امید می نوشتی خبری نیست
ارسال نظر

نام:

ايميل:

وب سايت:

نظر شما:

تازه ترین خبرها

  • رضایت مندی ملت، قوی ترین نیروی بازدارنده تهدیدات داخلی و خارجی
  • آیین تجلیل از برگزیدگان کنکور سراسری استان بوشهر با حضور استاندار برگزار شد / تصاویر
  • «لایحه‌ی دفاعیه‌ی سوگند»
  • سوگند؛ روایت تلخ سکوت و خشونت!
  • تلاش می‌کنیم آب‌پخش به شهر جهانی حصیربافی تبدیل شود
  • رشد رتبه‌های برتر کنکور در بوشهر؛ تعداد رتبه‌های زیر ۱۰۰۰ به ۲۴۲ نفر رسید
  • اجرای ۱۶۸۰ برنامه در هفته بسیج؛ از رژه اقتدار تا افتتاح پنجمین درمانگاه بسیج
  • بررسی بیش از ۵۰۰۰ پرونده در کمیسیون های پزشکی تامین اجتماعی استان بوشهر
  • دستگیری زن کلاهبردار با بیش از ۱۵۰ پرونده تحت تعقیب در عسلویه
  • بیرانوند برای مراسم برترین های سال AFC وارد بانکوک شد
  • مسئولیت صنعت پتروشیمی فقط تولید نیست؛ سرمایه‌گذاری در نسل آینده را جدی گرفته‌ایم
  • بخشدار سعدآباد: تأمین اعتبار تکمیل مدارس نیمه‌تمام در اولویت است
  • عناوین روزنامه‌های امروز1405/08/27
  • هیچ تیمی در لیگ برتر حاشیه امنیت ندارد؛ برای قهرمانی باید تقویت شویم
  • فرماندار گناوه: رضایتمندی مردم باید اولویت اصلی دستگاه‌های اجرایی باشد
  • گامی علمی برای توسعه زنجیره ارزش پتروشیمی؛ رونمایی از کتاب تخصصی تولید پروپیلن با تألیف مدیرعامل پتروشیمی جم
  • انتصاب محمدعلی عبدالشیخی به‌عنوان مشاور و دستیار مدیرعامل بیمه تعاون کشور
  • ‌‌«بوشهرمال» می‌تواند محور تجارت و گردشگری منطقه آزاد بوشهر شود
  • 🎥ویدیو/صادرکنندگان بوشهری از موانع پیش‌روی صادرات می‌گویند
  • در آبان پیش‌رو با احتیاط بیشتری رانندگی کنیم
  • محبی: توانمندسازی فرهنگی و تحصیلی دانش‌آموزان اولویت دارد
  • استاندار بوشهر در دیدار با معاون اول رئیس‌جمهور بر تخصیص اعتبارات بیشتر برای تکمیل پروژه‌های مهم استان تاکید کرد
  • 🎥ویدیو/حضور گسترده مردم بوشهر در راهپیمایی ۱۳ آبان
  • « تولید در خطِ‌مقدم ، منابع انسانی در حاشیه! »
  • آریاساسول برای دومین سال متوالی بالاترین امتیاز حاکمیت شرکتی را کسب کرد
  • حیاتی از کارنامه اشتغال تا افق توسعه اقتصادی پارس
  • شمارش معکوس برای جدال با مصر؛ تنیس ایران در اندیشه شکستن طلسم صعود
  • اندیشه را با جغرافیا نمی‌توان سنجید
  • تجلیل از برگزیدگان نهمین دوره جایزه امیدآفرین / تصاویر
  • « برداشتِ اشتباه »
  • .: عباسی حدود 3 روز قبل گفت: موفق باشید ...
  • .: موسوی حدود 4 روز قبل گفت: واقعا زیبا بود.. از ...
  • .: مهرداد حدود 4 روز قبل گفت: یکی از بهترین مدیران ...
  • .: نیکنام حدود 5 روز قبل گفت: درود بر شما بسیار ...
  • .: نبی الله احمدی حدود 7 روز قبل گفت: رحمت خداوند بر این ...
  • .: فراهانی حدود 7 روز قبل گفت: احسنت ...
  • .: جلیل دانایی فر حدود 10 روز قبل گفت: درود و سپاس از ...
  • .: جهان حدود 10 روز قبل گفت: درود بر نویسنده گرامی ...
  • .: جاوید حدود 12 روز قبل گفت: کاملا واقعیت دارد. این ...
  • .: زهره عرب حدود 12 روز قبل گفت: متأسفانه سرمایه‌ی انسانی آخرین ...