سید رضا حسینی

در دل برازجان، جایی میان کوچه‌های فراموش‌شده‌ی بازار قدیم، هنوز جرقه‌ای از اصالت زنده است. مغازه‌ای قدیمی، پر از دود، آهن، صدای چکش، و مهم‌تر از همه: زندگی. جایی که استاد شگرالله فخری، متولد ۱۳۱۸، بیش از هشت دهه از عمرش را با دستان پینه‌بسته‌اش وقف هنر و صنعت کرده است؛ مردی که نه‌تنها آهنگر است، بلکه حافظ هویتی‌ست که آرام‌آرام در دل خاک فرو می‌رود.

برازجان روزگاری تپنده بود. شهری با ریشه در صنعت و دست‌ساخته‌ها. طنین صدای نعل‌بندان، کوزه‌گران، نجاران و نمدمالان، زمانی موسیقی روزمره‌ی این سرزمین بود. اما امروز، این صداها خاموش شده‌اند. حمام تاریخی «سالم‌خوانی»، بی‌آنکه حتی به موزه‌ای بدل شود، تخریب شد. اگر کاروانسرای مشیرالملک هنوز ایستاده، تنها لطف روزگار بوده، نه اراده‌ی ما.

در کشوری مانند آلمان، جایی که فناوری و صنعت پیشرفته در اوج خود قرار دارد، هنوز برای صنایع دستی احترام قائل‌اند. در کنار کارخانه‌ها، موزه‌های کوچکی از ابزار قدیمی و استادان کهن دیده می‌شود. ما اما، نه‌تنها این میراث را حفظ نکرده‌ایم، بلکه در حال از دست دادن آخرین نشانه‌هایش هستیم.

استاد فخری، با تمام سالخوردگی‌اش، هنوز در همان مغازه‌ی قدیمی ایستاده؛ لباسی آراسته، نگاهی مصمم، و عشقی جاودانه به شغلش. او مغازه‌اش را نفروخت، تسلیم زندگی مدرن نشد، و نخواست صدای پتک بر سندان در این شهر خاموش شود.

مگر می‌شود از استاد فخری گفت و یادی از «سنج محرم» نکرد؟ همان سازی که صدایش دل را می‌لرزاند و در کنار دمام، نوای جان‌سوز عاشورا را به کوچه‌ها می‌برد. صدای سنج، تنها یک ضرباهنگ نیست؛ روایت حال دل آهنگرانی‌ست که در سکوت بازار، عشق خود را به اهل بیت، در آتش و آهن کوبیدند. استاد فخری، هنوز با دست‌های کهنه اما دلِ گرم، سنج می‌سازد برای محرم این شهر؛ و این هنر، تنها یک کار نیست—یک نذر است، یک عهد قدیمی با محرم، با کربلا…

اما سوال این‌جاست: بعد از او چه می‌شود؟
اگر روزی چراغ این مغازه خاموش شود، آیا حسرت خواهیم خورد؟
آیا مثل همیشه، بعد از رفتن‌شان، بنر “یادش گرامی” نصب می‌کنیم و آه می‌کشیم؟

امروز، نه فردا، وقت اقدام است.
مغازه‌ی او باید به عنوان یک اثر زنده از میراث فرهنگی برازجان ثبت شود. این مغازه، فقط چهاردیواری نیست، سندی زنده از یک تاریخ، یک سبک زندگی، و یک روح مردمی‌ست.

چرا شهر ما موزه ندارد؟ حتی یک اتاق ساده برای نگهداری ابزار نجارها، چکش‌های نعل‌بندان، یا چرخ‌های سفال‌گری؟ موزه‌ای که بگوید ما کی بودیم، چه کردیم، و چه داریم. چرا باید هویت‌مان را فراموش کنیم، درحالی‌که هنوز نفس می‌کشد؟

این تجلیل، فقط برای استاد شگرالله فخری نیست. برای تمام کسانی‌ست که عاشقانه کار کردند و امروز در گمنامی فراموش شده‌اند. برای انگیزه دادن به جوانانی‌ست که شاید هنوز بتوانند ادامه‌دهنده‌ی راه باشند—اگر ما حمایتشان کنیم.

نمی‌شود تنها با جشن و بیلبورد، شهر را ساخت.
برازجان، خسته است.
برازجان دیگر نای نفس کشیدن ندارد.
اما هنوز می‌توانیم،
دست در دست هم،
به آن روحی تازه بدهیم.

از خودمان شروع کنیم.
با یک یادداشت، با یک مطالبه‌گری، با یک قدم ساده.
برازجان را دریابیم—نه فردا، امروز.
چرا که ما همه مسئولیم.

و چه زیبا می‌سراید حضرت حافظ:

یاد باد آن که نهانت نظری با ما بود
دل ما را ز غم عشق تو پروا ما بود


مدیر صفحه اینستاگرام
«پاتوق دشتستانی‌ها»