باب اول. اندر آداب بچه داری
ای پسر، زنهار که اندر اوضاع گرانی، انبازی(ازدواج) نکنی و اگر کنی، زادوولد همی نکنی و اگر زادوولد همی کنی، مستغنی الپوشک باشی که شاعر گوید:
اگر مر تو را طفل افزون شود
بیندیش تا پوشکش چون شود؟
و دیگر بدان که آن را که دینار نیست، قدرت بازار هم نیست و زینهار که اگر به ناخواست، بچه همی آوردی،
فرزندانت گرد زباله دان شهرداری نگردند که این جماعت گوشبر باشند و باشد که مر فرزند را صدمت همی رسانند. بیت:
یک قوم روند رشته ی هوشبری/ در گوشبری روند قوم دگری
زنهار که گرد این جماعت نپری/ کاینان متبحرند در گوشبری
حکایت: آورده اند که مردی مفلس بود که او را بوسهیل مروی گفتندی و اندر شارستانی، مر خدای، او را فرزندی داد و آن سال را قحطی آب بود و پوشک بچه نایاب و اگر همی یافتی، بس گران و مام نوزاد، بس نگران. و تا روزکی چند، طفل را مختار و مطبوع نهادند در ادرار و مدفوع.
و چون بوی گند، سرای را اندر همی گرفت، باری این بوسهیل به چاره گری پای افزار بکرد و روی به بازار بنهاد. واندر مسیر تند همی رفت چون موشک و پیوسته گفتی: الهی به اندک دیناری که دارم، نان همی خرم یا پوشک؟
به ناگاه بوسهیل در راه گربه ای را بدید چون شب سیاه، که از دیفال( دیوار ) پایین پریدی. به سرّش ندا آمد که ای بوسهیل گربه را دنبال همی کن که تو را عظمت در آن باشد.
و بوسهیل مروی در پی گربه همی رفتی تا به خرابه ای برسیدی با خاک های انبوه و چون گربه خاک ها را دیدی، به پای خویش گل ها را پس بزدی و مدفوع در چاله ای بکردی و خاک بر آن همی بریختی و بوسهیل دانست که خاک را خاصیتی است در این مهم و این گربه را در این کار، حکمتی است. پس با خود گفت: هنگام که گربگان را رسم چنین است، باری بنی آدم را چرا نباشد؟ پس به شور و شعف به خانه شد و اهل ( زن ) را گفت : تشتی خاک بیاور . و چون بیاورد، بوسهیل خاک را اندر خوابجای ( مهد ) کودک بریخت و کودک را عریان بر آن بخوابانید و مردمان نیز چنین بکردند و تحریم را بی اثر بیافتند.
و ای فرزند این حکایت بوسهیل مروی را از آن آوردم تا بدانی که آدمی را ابتکار باید. چنان که شاعر گوید: آدمی را که ابتکار بود/ با ولی نعمتش چه کار بود
و بدان که خودکرده را تدبیری و امیدی نباشد ... .