اتحاد خبر: برای نخستین بار در کشور پای مصنوعی برای جبیر بوشهری ساخته شد.

به گزارش روابط عمومی اداره کل حفاظت محیط زیست استان بوشهر برای اولین بار پای مصنوعی برای جبیر ماده بوشهری در مرکز بازپروری حیات وحش پارک پردیسان ساخته شد.

دکتر دلشب گفت: ماده جبیر بوشهری که پایش قطع شده، امروز برای گام برداشتن به یک پای مصنوعی تکیه می‌کند. در تاریخ ۲۷ دی‌ماه سال ۹۴ یک ماده جبیر که در بوشهر دچار صدمه از ناحیه پا شده بود و قسمتی از پای خود را از دست داده بود، جهت ادامه دوره درمان به مرکز بازپروری حیات‌وحش پارک پردیسان انتقال داده شد. جراحت به اندازه‌ای جدی بود که نه‌تنها قسمتی از پا قطع شده بود بلکه در عین حال نکروزه شدن قسمتی از استخوان و عفونت شدید را هم به دنبال داشت.

با تشخیص دامپزشک ارشد کلینیک بازپروری حیات‌وحش پردیسان، دکتر ایمان معماریان مبتنی بر استئومیلیت (عفونت استخوان که می‌تواند سایر استخوان‌ها را نیز درگیر کند) بود لذا این ماده جبیر ملزم به دریافت چندین نوبت آنتی‌بیوتیک گردید. رسیدگی‌های مستمر چند ماهه پرسنل این مرکز، خوشبختانه به بهبودی کامل منجر شد اما یک واقعیت تلخ کماکان به قوت خود باقی بود: پایی که ظاهراً دیگر هیچ‌گاه قرار نبود دوباره بر زمین گذاشته شود. اما حدود دو ماه پیش، این اداره کل با همکاری دست‌اندرکاران کلینیک بازپروری حیات‌وحش پردیسان و گروه مستندساز نیلوفر آبی، تصمیم تازه‌ای برای این ماده جبیر گرفتند: ساخت یک پای مصنوعی. و باعث شد تا پای راست این ماده جبیر، قالب‌گیری و به منظور نصب اندام مصنوعی تقویت شود.

دلشب ادامه داد:  با توجه به اظهار نظر متخصصین امروزه از پیشرفته‌ترین تجهیزات و برنامه‌‌هایی مانند 3D Laser Scanning برای ساخت اندام‌های مصنوعی، استفاده می‌شود اما همه این‌ها باعث نشده که تاثیرات بلندمدت این اندام‌ها بر حیوانات به صفر برسد. در سال‌های اخیر، فناوری چاپ سه‌بعدی در این زمینه بسیار کارآمد جلوه کرده اما هنوز هم اما و اگرهای زیادی بر سر راه است. بدیهی است که حیوانات معلول در طبیعت و حیات‌وحش، محکوم به فنا هستند. اما وضعیت حفاظتی برخی از حیوانات به نوعی با سایرین فرق می‌کند و به همین دلیل هم هست که برخی از گونه‌های ارزشمند از نظر حفاظتی علیرغم نقص‌های غیرقابل درمان، در مراکز بازپروری حیات‌وحش تا آخر عمرشان نگهداری می‌شوند و تلاش‌ها برای بهبود کیفیت زیستی‌شان به طور مستمر ادامه خواهد داشت.

مدیر کل اداره محیط زیست استان بوشهر افزود: جبیرها یکی از پستانداران شاخص ایران و عضو خانواده گاوسانان هستند. خانواده گاوسانان، بزرگ‌ترین خانواده از راسته زوج‌سمان است که در ایران شامل آهوها، جبیرها، پازن‌ها و قوچ‌های وحشی می‌شود. جبیرها که در اصل شباهت زیادی هم به آهوها دارند، هم‌اکنون براساس رده‌بندی اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی (آی‌یو‌سی‌ان) در رده آسیب‌پذیر جای گرفته‌اند لذا حفاظت از آن‌ها در برهه کنونی جزو اولویت‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست است. ماده جبیر بوشهری نیز به دلیل ارزش حفاظتی‌اش، در این مورد خاص یعنی ساخت اندام مصنوعی مورد توجه قرار گرفته است.

وی تصریح کرد: مراحل ساخت و نصب این پای مصنوعی بدین‌شکل بوده که نخست از پای جبیر بوسیله‌ی بانداژ کامپوزیتی مخصوص شکسته‌بندی، قالب تهیه شده و از طریق رزین‌ اپوکسی محل قرارگیری عضو مصنوعی تقویت شده است. سپس یک لوله از جنس فیبر کربن که البته بسیار سبک و فوق‌العاده مقاوم است، بعنوان ساق پای مصنوعی به وسیله‌ی کاسه‌ای تراشکاری شده از جنس پلیمر پلاستیکی پلی‌امید به قالب تقویت‌شده با اپوکسی متصل گردیده است. در نهایت یک تکه لاستیک مقاوم در برابر سایش از جنس پلی‌پروپیلن بعنوان سم با ابعاد مشخص تراش‌کاری و در انتهای ساعد فیبر کربنی اضافه شده. پس از برشکاری و تصحیح اندازه‌ها و قرار دادن فوم و چرم داخل پروتز پای مصنوعی بوسیله‌ی بندهای چسبی به بدن جبیر متصل شده است.

دلشب به نقل از دامپزشک معالج گفت: در تاریخ ۱۳ شهریور برای نخستین‌بار پا را به حیوان نصب و از آن پس حرکات آن را به دقت زیرنظر گرفتیم. شواهد اولیه حاکی از آن بود که حیوان علاقه چندانی به پای مصنوعی ندارد اما ظاهراً بعد از مدتی خسته شد و پس از آنهم دیگر تلاشی برای جدا کردن اندام مصنوعی نداشت. روز دوم با نهایت تعجب مشاهده کردیم که حیوان برخلاف روز گذشته پای مصنوعی را زمین هم می‌گذارد و از آن بعنوان تکیه‌گاه استفاده می‌کند. خوشبختانه شرایط در روز سوم بهتر هم شد و امروز که بیش از یک هفته از الصاق پا گذشته حیوان ظاهراً هیچ‌گونه مشکل خاصی هم ندارد.

حسین دلشب در پایان گفت: انجام حرکت‌هایی نمادین از این دست برای گونه‌های آسیب‌پذیر و در معرض خطر از چند جهت اهمیت دارد. نخست اینکه جامعه را با معضلات روز حیات‌وحش بیشتر آشنا می‌کند. دوم اینکه منجر به فرهنگ‌سازی می‌شود و این دقیقاً همان هدفی بوده که از ابتدا نیز مدنظر مسوولان کلینیک بازپروری حیات‌وحش پردیسان و گروه مستندساز نیلوفر آبی قرار گرفته است. به گفته این کارشناس حیات‌وحش، قدم‌های مثبت اینچنینی بدون‌تردید زمینه‌ساز فعالیت‌های تاثیرگذار بیش‌تر در آینده خواهند بود.