اکبر صابری

امروز  پیامی در کانال رسمی رهبر انقلاب، حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای منتشر شد. در این پیام عبارتی کلیدی و پرمغز به‌کار رفته است که می‌توان آن را سنگ‌بنای سیاست داخلی کشور در شرایط حساس کنونی دانست: «بنده قاطعانه اعلام می‌کنم که ارتکاب هر آنچه به‌ضرر انسجام اجتماعی باشد، ممنوع است.
این جمله، بیش از یک توصیه اخلاقی، یک مرز روشن و یک هشدار راهبردی است که باید محور سنجش همه‌ی رفتارهای سیاسی و اجتماعی قرار گیرد.

با تأمل در این فرمان، روشن می‌شود که هر رفتار، شعار و موضع‌گیری‌ای که انسجام جامعه را خدشه‌دار کند، نه‌تنها خلاف عقلانیت، بلکه در تقابل مستقیم با نص صریح رهبری است. از این‌رو، آنچه در روزهای اخیر به‌عنوان شعارهای تند و تفرقه‌افکنانه علیه برخی چهره‌های سیاسی و رؤسای‌جمهور اسبق، از جمله آقایان سیدمحمد خاتمی و حسن روحانی، شنیده می‌شود، دقیقاً در همین چارچوب مصداق پیدا می‌کند و باید مورد نقد و بررسی قرار گیرد.

نقد سازنده یا تخریب تفرقه‌انگیز؟

نکته‌ای که باید به آن توجه جدی شود، تفاوت بنیادین میان «نقد» و «تخریب» است. رهبر شهید و رهبر معظم فعلی بارها بر نقد منصفانه و خیرخواهانه تأکید کرده‌اند و هیچ‌کس را از ارائه انتقاد سازنده منع نکرده‌اند. اما آنچه ممنوع شده، «تبدیل اختلاف‌نظر به نزاع اجتماعی» و «دوگانه‌سازی‌های موهوم» است.

متأسفانه برخی از اقلیت تندرو، مرز میان نقد و تخریب را درنوردیده و با به‌کارگیری شعارهای تند و فرقه‌ای علیه شخصیت‌های شناخته‌شده‌ی درون‌نظام، عملاً به‌جای نقد یک رویکرد، به تخریب چهره‌ها و تضعیف اعتماد عمومی دست زده‌اند. این رفتار، نه‌تنها هیچ کمکی به پیشرفت کشور نمی‌کند، بلکه در برابر فرمان صریح رهبری قرار می‌گیرد و انسجام ملی را به مخاطره می‌اندازد.

آب به آسیاب دشمن ریختن

شاید مهم‌ترین و دردناک‌ترین بُعد این شعارهای تند و نابه‌جا، اثرگذاری آن‌ها در خدمت به دشمنان ملت ایران است. در شرایطی که رژیم صهیونیستی و جریان‌های وابسته به آن، از جمله موساد و سیا، سال‌هاست همه‌ی توان خود را برای ایجاد شکاف در جامعه ایران و تضعیف اراده‌ی ملی به‌کار بسته‌اند، هر صدای تفرقه‌افکنی از درون، دقیقاً همان پیامی را مخابره می‌کند که دشمنان ما می‌خواهند به دنیا برسانند.

هنگامی که شعارهایی علیه اصلاح‌طلبان یا مسئولان اسبق سر داده می‌شود، در واقع «سند رایگان» در اختیار رسانه‌های معاند و دستگاه‌های اطلاعاتی دشمن قرار می‌گیرد تا آن را به‌عنوان نشانه‌ی «شکاف در نظام» و «نارضایتی فراگیر» به جهانیان معرفی کنند. به این ترتیب، تندروی‌های کلامی و فرقه‌ای، هرچند با نیت داخلی انجام شود، در عمل دقیقاً در راستای اهداف پروپاگان‌دای دشمن و در خدمت به برنامه‌های موساد و سیا قرار می‌گیرد.

این واقعیت تلخ، ضرورت بازبینی رفتار اقلیت تندرو را دوچندان می‌کند؛ چرا که هیچ‌کس نمی‌خواهد آگاهانه آب به آسیاب دشمن بریزد، اما غفلت از پیامدهای کلامی، می‌تواند به همان نتیجه‌ی ناخواسته بیانجامد.

این شعارهای تفرقه‌افکنانه، افزون بر آن‌که دشمن را امیدوار و خوشحال می‌کند، پیامدی تلخ‌تر و ملموس‌تر در درون جامعه نیز داشته است: کاهش حضور بخشی از مردم در میادین و تجمعات.
در روزهای نخست، طیف وسیع تری از مردم با شور و اشتیاق و از سر دل‌بستگی، حضور گسترده‌ای در میدان‌ها داشتند، امروز بخشی از آن‌ خیلی ها به‌دلیل آزردگی از برخی شعارها و سخنان تند مجریان و سخنرانان، از ادامه‌ی حضور خودداری می‌کنند. این در حالی است که آن‌ها نه از نظام و نه از انقلاب دل‌بریده‌اند؛ بلکه حساسیت و دل‌سوختگی آن‌ها نسبت به ارزش‌های نظام، سبب شده است که از شعارهایی که روح وحدت را می‌آزارد، رنجیده و آزرده شوند.

این واقعیت، تلخ‌ترین پیامد رفتاری شعارهای فرقه‌ای است؛ چرا که دشمن، با توسل به همین شعارها، به‌دنبال فرسایش انسجام ملی است و هر آنچه موجب آزردگی این بخش از جامعه شود، دقیقاً همان خواسته‌ی دشمن را برآورده می‌کند. تجربه‌ی چند دهه‌ی اخیر انقلاب به‌روشنی نشان داده است که مردم، سرمایه‌ی اصلی و ستون این نظام‌اند؛ و پاس‌داشتن دل‌های آن‌ها، مهم‌تر از هر شعار و هیاهویی است. بنابراین، احترام به سلیقه‌ها، پرهیز از شعارهای آزاردهنده و توجه به حساسیت‌های مردم، نه یک انتخاب، که یک ضرورت راهبردی در شرایط کنونی است؛ ضرورتی که اگر نادیده گرفته شود، دشمن را به بخشی از هدف خود که همان تضعیف حضور و انسجام مردم است، نزدیک‌تر خواهد کرد.

بازگشت به عقلانیت و وحدت

رهبر معظم انقلاب در بخش دیگری از این پیام، با حساسیت بالا بر «وحدت و انسجام ملی» تأکید کرده‌اند و این‌بار هشدار داده‌اند که در شرایط کنونی، همه باید مراقب باشند تا با بیان صادقانه‌ی ضعف‌ها، روحیه و اعتماد عمومی را تقویت کنند، نه تضعیف. این رویکرد، نقطه‌ی مقابل رفتار اقلیت تندرو است که با بزرگ‌نمایی اختلافات و تخریب چهره‌های درون‌نظام، عملاً به تضعیف سرمایه‌ی اجتماعی کشور دامن می‌زند.

در این میان، مسئولیت رسانه‌ی ملی، به‌ویژه صدا و سیما، نقشی بی‌بدیل و حیاتی دارد. صدا و سیما به‌عنوان رسانه‌ای عمومی و فراگیر که به تمام اقشار و سلایق مردم تعلق دارد، باید پیش و بیش از هر نهاد دیگری، خود را مخاطب این فرمان رهبری بداند. رسانه‌ای که ادعای ملی بودن دارد، باید واقعاً ملی باشد؛ یعنی نه در خدمت یک جناح یا گروه خاص، بلکه در تراز همه‌ی ملت ایران. بنابراین، پرهیز از هرگونه یک‌جانبه‌گرایی و از هر طبل تفرقه‌انگیزی، وظیفه‌ی ذاتی و اصلی رسانه‌ی ملی است. صدا و سیما باید بستری برای گفت‌وگوی سازنده میان همه‌ی سلایق و دیدگاه‌های درون نظام باشد، نه میدانی برای تک‌صدایی، تخریب و دوقطبی‌سازی. هرگاه رسانه‌ی ملی از مسیر «همه‌ی مردم» خارج شود و به جایگاه یک رسانه‌ی جناحی و یک‌جانبه تنزل یابد، نه‌تنها اعتماد عمومی را از دست می‌دهد، بلکه در عمل، دقیقاً همان انسجام اجتماعی را که رهبری بر آن تأکید فرموده‌اند، تضعیف می‌کند و آب به آسیاب دشمن می‌ریزد. بنابراین، بازگشت رسانه‌ی ملی به روح واقعی «ملی بودن»، یعنی احترام به دیدگاه‌های گوناگون، پرهیز از تخریب شخصیت‌ها و پرهیز از ترویج شعارهای فرقه‌ای، نه یک شعار، بلکه گامی ضروری در مسیر تحقق فرمان رهبری و حفظ وحدت ملی است.

تاریخ انقلاب اسلامی بارها نشان داده است که در روزهای حساس و بحرانی، فقط و فقط «وحدت و هم‌صدایی» است که می‌تواند ملت را از گردنه‌های سخت عبور دهد. تفرقه، دوگانه‌سازی و شعارهای فرقه‌ای، همیشه نتیجه‌ای جز عقب‌ماندگی و آسیب‌پذیری در برابر دشمن نداشته است.

کلام آخر

پیام رهبر معظم انقلاب، در واقع دعوتی به بلوغ سیاسی، خویشتن‌داری و اولویت‌دادن به منافع ملی است. اقلیت تندرو باید دریابد که:

۱. هر اقدامی که انسجام اجتماعی را تضعیف کند، ممنوع است.
۲. نقد منصفانه مجاز است، اما تخریب و دوگانه‌سازی نه.
۳. شعارهای تند علیه چهره‌های سیاسی درون‌نظام، آب به آسیاب دشمن ریختن است و در راستای اهداف موساد و سیا قرار دارد.
۴. در شرایط حساس امروز، وحدت و هم‌صدایی تنها راه عبور از چالش‌هاست.

بیاییم به‌جای دوگانه‌سازی‌های بی‌حاصل، بر نقاط مشترک تمرکز کنیم و با پیروی از فرمان رهبری، انسجام ملی را به‌عنوان گنجینه‌ای ارزشمند پاس بداریم. این‌گونه است که هم پاسخ گفتمان انقلاب را داده‌ایم و هم ضامن آینده‌ای مستحکم برای ملت ایران خواهیم بود.