محمد رضا جنگی
کارشناس رسانه

هنوز چند روزی از پایان یکی از پرتنش‌ترین تقابل‌های نظامی ایران و رژیم صهیونیستی نگذشته که صداوسیمای جمهوری اسلامی، به‌جای ترمیم زخم روانی جامعه، دوباره با زبان هشدار و پیش‌بینی‌های آخرالزمانی به میدان آمده است. در شرایطی که مردم نیازمند آرامش و بازسازی اعتمادند، یک برنامه تلویزیونی با صراحت مدعی می‌شود که «اسرائیل هفته آینده دوباره به ایران حمله خواهد کرد». حال این پرسش جدی‌تر از همیشه مطرح می‌شود: آیا صداوسیما دغدغه امنیت روانی جامعه را دارد یا مأمور به حفظ وضعیت اضطراب است؟

رسانه‌ای که با اضطراب نفس می‌کشد

اصرار صداوسیما بر بازتولید ترس، دیگر صرفاً یک رفتار رسانه‌ای نیست؛ به الگویی تبدیل شده که گویی اضطراب، سوخت موتور اطلاع‌رسانی آن است. این رسانه، در روزهایی که باید صدای آرامش باشد، گویی مأموریت دارد که رعب را نهادینه کند. برنامه اخیر صداوسیما که به‌صراحت هشدار تهاجم قریب‌الوقوع می‌دهد، نه هشدار امنیتی است و نه تحلیل واقع‌گرایانه؛ یک بمباران روانی است علیه مردمی که تازه از دل یک حمله واقعی بیرون آمده‌اند.

اگر صداوسیما خبر دارد...

گیرم صداوسیما به اطلاعات محرمانه‌ای دسترسی دارد که مردم ندارند. اما چرا در روزهایی که جامعه نیازمند صداقت و روشنگری واقعی است، سکوت اختیار می‌کند؟ چرا در لحظه‌های کلیدی که باید شفاف‌سازی کند و افکار عمومی را آگاه نگه دارد، به جملات کلی و تحریف واقعیت بسنده می‌کند، اما حالا که باید ترمیم روان جمعی در اولویت باشد، ناگهان پرچم هشدار را بلند می‌کند؟

این تناقض عمیق در رفتار رسانه ملی، به جای اعتمادسازی، بی‌اعتمادی گسترده به وجود می‌آورد.

وحدت ملی با ترس ممکن نیست

در هفته‌ای که همه از «وحدت ملی»، «حمایت مردمی» و «ایستادگی مشترک» صحبت می‌کنند، روایت‌های رسانه‌ای مبتنی بر تهدید و هشدار چه جایگاهی دارند؟ چرا در اوج نیاز به آرامش، به جای دعوت به تفکر، مردم با زبان وحشت و گمانه‌زنی تغذیه می‌شوند؟

صداوسیما اگر واقعاً نگران امنیت کشور است، باید نقش رسانه‌ای خود را در قامت «صدای ملت» بازی کند، نه در نقش یک هشداردهنده دائمی و بی‌پشتوانه. ملت ایران به اندازه کافی از بیرون در محاصره تهدید است؛ تکرار این تهدیدها از درون، ضربه‌ای است به امید مردم.

رسانه، ابزار روانی حاکمیت است؛ نه مجری ترس

نقش رسانه در زمان بحران، مدیریت ذهن جامعه است. اگر صداوسیما می‌خواهد در مسیر امنیت حرکت کند، باید روایت‌هایی را برجسته کند که به افزایش درک جمعی، افزایش آستانه تحمل، و تقویت امید کمک می‌کنند. نه روایت‌هایی که شبیه شوک‌درمانی‌های پرهزینه و بی‌فایده‌اند.