دکتر اصغر علی خانی:

قسمت سوم

نمازش را که تمام کرد، چند دعا کرد از ته دل. نشست و تکیه داد به دیوار.گفتم: استاد؛ پس از آن بازنشستگیِ کذا، معاونانت چه شدند؟

همسر استاد وارد شد. سفره را انداخت. شام را آورد و گفت: ناقابل است، بفرمایید.دو جور غذا، رنگین با مخلفات، هنرِ کدبانویِ ایرانی.بسیار تشکر کردم.استاد گفت: بفرمایید، شروع کنید. گفتم: چرا خودتان؟ پیش از این که جمله ام را تمام کنم، به طعنه گفت: من غذای شاهانه می خورم.خانمِ خانه دوباره وارد شد. سینی را گذاشت مقابلِ استاد. دو نانِ خشکِ محلی توی آن بود. پیرمرد؛ تکه ای از نان را برداشت. گذاشت وسطِ دو کفِ دست. آن قدر آن را چلاند تا خُرد و خاک شیر شد.خرده های نان را باوقارمی خورد انگار طعامِ بهشتی نوش جان می کرد.گفتم: چرا نان خشک!
گفت: چند ماه پس از بازنشستگی، همه دردها به سراغم آمد؛ قند، چربی، فشار، زخم معده. تمام شامِ من؛  همین دو نان خشک است.نهار؛ گاهی یک کاسه سوپ، بعضی وقت ها کمی هلیم، مقداری آش و ...  نفسِ بلندی کشیدم و زیرِ لب گفتم: ای روزگار!!! کلّه اش را تکانی داد و  گفت:
"چرخ بازیگر از این بازیچه ها بسیار دارد."

سفره را که جمع کرد. یک چای سبک برای من ریخت و یکی برای خود.
گفت: اما معاونانم!
اولی که خود را سینه چاکِ من می دانست و مثلِ پیرزن جادو، تمام اخبارِ دست اول از چهار گوشه یِ جهان را به من می رساند و دوست و دشمن را به خیالِ خامِ خود به من می شناساند؛  ابقا شد. می گفتند: سفارش شده یِ بالاست.هر دولتی می رفت و می آمد باز معاون بود. نه بالا می رفت نه پایین می آمد. شاخ به شاخ آن دبیرِ شورایِ معروف، اسبِ قدرت را می جهاند. بعدها فهمیدم؛ بدجور از پشت خنجر می زد. کوچک ترین دم و بازدم من و همکاران، با فتح و کسر شاید هم با آب و تمرِ بیش تر به گوشِ بالا  می رسید.به محض پیش و پس شدن رفت و آمدِ من، با تشکیلِ گروه هایِ مجازی مرکب از مداحانِ خویش و مخالفانِ من، شبه کودتایی راه می انداخت. باند و باند بازی گذشته اش را می دانستم.از مافیای گذشته اش خبر داشتم. زور اداری اش می چربید. با او کج دار و مریز می گذراندم.

اولی لااقل قیافه و کت و شلواری داشت. دومی این را هم نداشت. نصفِ هیکلِ قناسش زیرزمین بود.ریاکار و تا بخواهی پدر سوخته.در گزینشِ  زیردستان؛ سعی می کرد بیش ترین سهم را داشته باشد. غالباً کسانی را معرفی می کرد که کُشته مرده یِ مدیریتِ مزخرف و اخلاقِ عقده ای او باشند.یک دولت در سایه داشت که با اشاره یِ برادران می توانست امثالِ مرا کلَه پا کند. در مقابل جمعی ها تکبّر داشت اما با یک اِهن و تُلپ می نشست سرِ جایش.بزدل بود.آن قدر در پست معاونت ماند و ماند که نوچه هایش  بازنشست شدند یا رفتند آن دنیا. وقتی دید نقشه هایش نخ نما شده است و مانندِ قدیم محلی از اعراب ندارد.در یک روز سرد پاییزی، برای همیشه رفت که رفت.

چایش را به آرامی خورد و گفت:
اما آخری؛ با آن که یَغر بود، قلبی به کوچکی گنجشک داشت. صاف، ساده و بی شیله پیله. نه محاسنِ کادری داشت. نه تسبیحِ دانه درشت و نه پنج انگشتری در پنج انگشت.پیشوندِ جهادی و پسوندِ انقلابی هم نداشت .باسواد بود.از آن هایی که وجودشان مثل کتاب های مرجع برای یک اداره لازم است. خودش می گفت: "من مال این قرن نیستم."  پهلوان مسلک بود و عشق به مردم در تار تارِ منفذهای تار و پودش جریان داشت. بسیار فراتر از یک اداره ی ساده بود... بعد از رفتنِ من، آن قدر زجرش دادند و سنگ پیش پایش انداختند که فرار را بر قرار ترجیح داد و رفت تویِ خطِ کارگاه و تولید.

از وقتی قدم گذاشته بودم توی خانه استاد،
یک قاب زیر شالی سبز، مقابل چشمانم رژه می رفت. گفتم: لابد سیدی است، امام زاده یا شاید هم شهید و مرحومی
نتوانستم خودم را بگیرم. از استاد پرسیدم. توی آن قاب، زیر آن پارچه سبز چیست؟ کیست؟
گفت: چایی آخری را بخور. می گویم...

ادامه دارد...