مهدی بسارده:

هر سال 28 اردیبهشت ماه در سرزمین ایران مصادف هست با روز جهانی موزه و آغاز هفته میراث فرهنگی . ﮐﺸﻮري ﺑﺎ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﻬﻦ و ﺳﻨﺖﻫﺎي ﻓﺮاوان ﭼﻮن اﯾﺮان، در ﻋﺼﺮ ﺗﺠﺪد ﺑﺎ وﺿﻌﯿﺘﯽ ﻣﺒﻬﻢ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . در این میان  موزه  که  اهمیت اجتناب‌ناپذیری‌ در زندگی اجتماعی مردم دارد از دیرباز مورد توجه عامه و خاصه بوده است . موزه یکی از مکانهایی ست که می تواند تاثیرات اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی مناسبی در جامعه بگذارد . هر کشوری در حوزه های اقتصاد ، فرهنگ و اجتماع توسعه یافته تر است را بطه اش با تعداد موزه هایی که ایجاد شده یک رابطه کمی و کیفی بیشتر است . موزه داری از 300 سال پیش آغاز شد و دانش بزرگ موزه داری حاصل تجربه مدیران موزه ها بوده است .  موزه اگر به شکل صحیح ش بوجود آید جایگاه خودش را در جامعه پیدا خواهد کرد . 

در کشورها در شهرهایی که موزه ها گسترش پیدا کرده اند به کمک شهرداران بوده است . چرا که اگر در شهری موزه زمینه ساز توسعه شود آن شهر نسبت به سایر شهرها توسعه یافته تر خواهد شد .

از سال 1335 و خصوصا 1340 به بعد برخوردی با فرهنگ خود نموده ایم که جامعه با معظلات بسیاری از جمله مسائل زیست محیطی مواجه هستیم .در چند دهه اخیر ما با خودمان اینکه ایران کجاست و ایرانی کیست برخورد مناسبی نکرده ایم . گویا فراموش نمودیم که یکی از بزرگترین تمدنها در همین منطقه خشک و کم آب بوجود آمده است . سرزمین ما بالقوه هست و نه بالفعل و مردمان ما در گذشته یادگرفته بودند چگونه بالقوه را به بالفعل تبدیل کنند .

در سالهای اخیر مقام معظم رهبری بارها به مسئولان ارشد نظام در سطوح مختلف خصوصا بخشهای مختلف دولت تذکر داده اند و تاکید نموده اند به گونه ای برنامه ریزی نمایند که کشور از خام فروشی فاصله بگیرد . در طول تاریخ مردمان این سرزمین هیچگاه چیزی را خام نمی فروختند . به عنوان مثال ابریشم را نمی فروختند بلکه آن را تبدیل به پارچه نموده و آن را می فروختند یا دام را نمی فروختند بلکه شیر آن را می فروختند . بایستی صنایعی را ایجاد یا وارد نماییم که صنایع خلاق باشند .

اگر اموز ما چاه آب عمیق می زنیم در حق نسل بعد خیانت می کنیم . جامعه ای که با چاه آب عمیق ذخایر آب نسل بعد را می خورد یعنی به نسل آینده اش بی توجه است و برای آیندگان چیزی نمی گذارد . جامعه ای که درخت می کاشت تا آن را به نسل بعدی دهد تبدیل شده به جامعه ای که منزلت خود را پایین آورده و فقط به فکر خودش است بنابراین درختها تبدیل می شوند به ویلا و جنکلها از بین میروند . موزه است که نشان می دهد مدیریت آب ، کشاورزی ، دامداری و صنعت چگونه بوده است . 

موزه باید رفتار تاریخی شهر و روستا را نشان دهد . و یکی از کارکردهایش این است که وفاق ، همدلی ، صلح و همزیستی می آورد . ما همواره از سنت ها صحبت می کنیم و در این مورد همیشه گذشته را مدنظر داریم اما موزه می تواند ایجاد کننده سنت آینده باشد . وقتی حال جامعه ما خوب خواهد بود که حال موزه های ما خوب باشد .

امروزه یکی دیگر از مشکلات جامعه ما مهاجرت مغزهاست . مهاجرت ژن هایی که می روند حتی کسانی که خانه پدری را می فروشند . وقتی عاشق سرزمین نباشند با یک ناملایمت کوچک ترک می کنند اما کسی که عشق و علاقه داشته باشد نمی رود حفظ ش می کند . عدم شناخت باعث عدم علاقمندی می شود . موزه ها می توانند این عشق و علاقه را بوجود بیاورند .

البته نکته ای اساسی که نمی بایست از آن غافل شد این است که رفتار موزه دار و دستگاه متولی است که نگاه اجتماعی و تعامل با جامعه را تعریف می کند بنابراین در این مورد مهم نیاز به یک تجدید نظر اساسی در برنامه ریزیهای کلان داریم .

موزه های ما بایستی به روزآوری شوند و از شیء محور بودن صرف فاصله گرفته و در حل مشکلات و معظلات اجتماعی به کمک شهر و جامعه بشتابند .