اتحاد خبر -فریبا جلالیان: پروفسور سید جعفر حمیدی استاد دانشگاه، پژوهشگر، نویسنده و شاعریست که برای ادبیات پارسی این مرز و بوم و استان بوشهر دل گذاشته و مرکّب بر زخم ریخته و با سو سوی چراغ، خامه ی جان بر ورق کشیده. تا شاید برای آیندگان عشق و عشق و عشق هدیه بگذارد. همدلیم با مردی از دیار «میر مهنا»  مردی از «داستان سیاوش»، و خود را پیدا می کنیم در موج موجِ « ابر باران بار» و «فرهنگنامه بوشهر».

دکتر حمیدی مرد قلم، علم و دریا،که قلبی به وسعت«دگرگون نامه» در خود پنهان دارد و  در گذر این سالها بیش از ۳۲ مجموعه کتاب در باره فرهنگ و ادب ایران و بوشهر و بیش از صدها مقاله ی ادبی از خود بر جای گذاشته با چندین کتاب در دست چاپ.

برای ویژه نامه نوروز اتحاد جنوب با حضرت استاد به گفتگو نشستیم تا از نسیم کلام  او بهره ها ببریم...                        

   *جناب استاد لطفا از خودتان بفرمایید؟ از محل تولد تا محل تحصیل و استادی دانشگاه و...؟

به نام خداوند جان و خرد  / کزین برتر اندیشه بر نگذرد

من در سال ۱۳۱۵ در شهر بوشهر متولد شدم، ودر سال ۱۳۲۳ تحصیلات ابتدائی خودم را در دبستان پهلوی بوشهر گذراندم و در دبیرستان سعادت بوشهر دوره متوسطه را به پایان رساندم. در همان ابتدا به ادبیات و فرهنگ پارسی علاقه داشتم که در همان سال با جمعی از دانش آموزان نشریه ی دیواری گلستان ادب را تدارک دیدیم.

در سال ۱۳۳۷ که فارغ التحصیل رشته ادبی شده بودم چون رتبه اول را دریافت کرده بودم طبق تصویب هیات وزیران وقت بدون آزمون ورودی، وارد دانشگاه شیراز شدم، که در سال های بعد لیسانس و دکترای زبان ادبیات و فارسی خود را از دانشگاه تهران و فروسی مشهد گرفتم، چند سال معاون پژوهشی دانشگاه شهید بهشتی تهران بودم، سخنرانی هایی که با انگیزه ی معرفی ادبیات پارسی ایران در خارج کشور صورت می گرفت و من شادمان بودم از اینکه این زبان شیرین و کهن را به جهانیان بیشتر معرفی میکنم. ـ سخنرانی در دانشگاه روپرشت کارل شهر هایدلبرگ آلمان با عنوان «فردوسی و راز و رمز شعر فارسی»، و در دانشگاه منچستر انگلستان با عنوان «فردوسی و شکسپیر»، و در دانشگاه استراسبورگ فرانسه با عنوان «فیزیک و متافیزیک در اشعار خیام» و در دانشگاه بنارس هند با عنوان «اوضاع فرهنگی هند در عصر شاه جهان» و در سازمان میراث فرهنگی چین در شهر پکن با عنوان «تمدن ایران و چین» و البته بیش از صدها سخنرانی در همایش های ملی بین المللی در داخل کشور بود، و بیش از صدها مقاله در مجلات علمی و پژوهشی دانشگاه های کشور، و در آخر بازنسشته دانشگاه شهید بهشتی تهران در سال ۱۳۸۵.

* در چه سالی ازدواج کردید و چند فرزند دارید؟

 در سال ۱۳۴۳ با بانو عزت احمدی پور ازدواج کردم و صاحب یک دختر به نام پریا و دو پسر به نام های امیر خسرو و  پیام هستم.

* دکتر  اسم اولین کتابتان که به چاپ رسید و برایمان معرفی کنید و بگوید در چه محتوا و زمینه ای بود؟

«وصلت در سده ی تظلم» در سال ۱۳۴۸ به چاپ رسید، کتابی بود با اشعار انتقادی از اوضاع آن دوره.

* نام کتابهای که درباره بوشهر و جنوب نوشتید را برایمان بگوید؟

 در سال ۱۳۸۰ فرهنگ نامه بوشهر، در سال ۱۳۷۸بوشهر در مطبوعات عصر قاجار، در سال ۱۳۸۱ کتاب سی بوشهر، در سال ۱۳۸۱ کتاب بندر ریگ، در سال ۱۳۵۸ کتاب نهضت ابوسعید گناوه ای، در سال ۱۳۸۴ کتاب استان زیبای بوشهر، را   برای مردم خوب و صبور خودم، مردم پر تمدن بوشهر به چاپ رسید.

* از کتابی که در رابطه با ادبیات و زبان فارسی نگارش کرده اید برایمان بگوید و سال نگارش و چاپ کتاب را متذکر شوید؟

در سال ۱۳۷۰ کتابی تحت عنوان (داستان سیاوش) از من به چاپ رسید که درباره زبان و ادبیات فارسی بود.

* از شعر برایمان بگویید. سال آشنایی خودتان با شعر و چند کتاب در زمینه شعر از شما به چاپ رسیده است؟

شعر وسیله حرکت و شعور یک انسان ادیب و هنرمند است. شعر یه نشانه امید به آینده و امید به پیشرفت در انسان هنرمنداست. شعر کلامی است موزون و مخیل که برای زندگی و قلم  هنرمند مفید و آینده ساز است. شعر حضور روشن انسان در زندگی است.
در جمله ای کوتاه، شعر گویش حقیقت زمان است.

از دوره راهنمایی این تحول زیبا را در خودم کشف کردم ولی از سال ۱۳۴۰ بود که تصمیم گرفتم کم کم سروده هایم را جمع آوری کنم و در سال ۱۳۴۸ اولین کتاب شعرم با عنوان (وصلت در سده ی تظلم) به چاپ رسید. دوازه کتاب دیگر در زمینه شعر از من به چاپ رسیده  است.

* استاد نغمه های شیرین شعری خود را بیشتر با زبان کلاسیک می سراید یا سپید؟

 من هر دو نوع شعر را قسمتی از  روح  و قلب خود می دانم و با هر دو زبان زیبای شعری مانوسم و با آنها زندگی می کنم.

*دانشجویان را چگونه با شعر آشنا می کردید؟

من برای هر موضوعی چند شعر در کلاس می خواندم بدین ترتیب دانشجویان در این زمینه مشتاق تر به شعر می شدند.

* در اشعارتان از استان بوشهر و جنوب و خلیج فارس نام برده اید نظرتان در این باره چیست؟

بوشهر در تصور من خورموج، اهرم، دیلم و دشتستان... است که تمام این سرزمین را دوست دارم و درباره آبادی و عمران و توسعه ی استان بوشهر، طرح و پیشنهادها داده ام. درباره این منطقه و خاک زر خیر آن هم در بوشهر و هم در تهران سخرانی های متعددی کرده ام و مطالب زیادی نوشته ام. من در بیشتر کتاب هایم از خلیج فارس و بوشهر یاد کرده ام.

* در باره فرهنگ نامه بوشهر برایمان بگویید؟

چاپ اول کتاب فرهنگ نامه یک جلدی بود که در سال ۱۳۸۰ به چاپ رسید. اما چاپ دوم فرهنگ نامه بوشهر دو جلدی بود که در سال ۱۳۹۵ به چاپ رسید که در مجموع ۱۲۰۰ صفحه بود. فرهنگ نامه بوشهر مجموعه ای از اطلاعات شخصی ـ اجتماعی ـ شهری و کل استان بوشهر می باشد. درباره تمدن  و گفتار و گویش مردم استان بوشهر می باشد. حدود ۷۰۰ عکس در این کتاب چاپ شده که خیلی از این عکس ها را من با دوربین خودم گرفته ام و بعضی هم مردم فرستادند. برای اشحاص زیادی نامه فرستادم که شرح حالشان را بفرستند که عده ای محبت کردند و فرستادند که  همین جا از عزیزان تشکر می کنم.

* در سال ۸۱ کتابی تحت عنوان (سی بوشهر‌) شعر محلی چاپ کردید. از اشعار بکار رفته در این مجموعه بگویید. آیا توانست رضایت عزیزان هم استانی علاقمند به شعر محلی را در آن سالها جلب کند؟ چند بیتی از اشعار آن کتاب را برایمان بخوانید.

سی بوشهر هیچ کی دلش مثل مو غمگین نبیده
دل هیـچ کی مثـل مـو یـه کاسه ی خین نبیده

این کتاب( سی بوشهر) به چاپ سوم و چهارم رسید، قصه هایی  در این کتاب به زبان شعر می با شد، در این کتاب لهجه های گوناگون استان بوشهر به کار رفته که علاقمندان زیادی داشت. اشعار این کتاب طنز به گویش استان بوشهر می باشد و بر گرفته از اتفاقات و رفتارها و اصطلاحات بکار رفته در این استان است. در صفحه ۹۶ از این کتاب چندین شعر با لهجه ی دلنشین بندر دیلم سروده شده که من خودم از این اشعار و دوست داشتن این لهجه ها و بکار گیری آن در اشعارم لذت می برم.

*جناب دکتر در سال ۱۳۸۴برای کودکان هم مجموعه شعری داشته اید. شما ذهن کودکان را در زمینه ی شعر و ادبیات چگونه می بینید. چه توصیه ای برای ادبیات کودکان امروز دارید؟

کتاب کودکان به نام (دسی دسی بابا میاد) این کتاب به چاپ سوم رسید.
ذهن کودک مانند آینه است شفاف و آماده نقش پذیری. در ذهن کودکان استعدادهای نهفته ای است که باید این استعدادها کشف شوند و پرورش بیابند. استعداد شعر و ادبیات هم در کودک خداوند به ودیعه گذاشته که این هدیه ی خداوندی را باید والدین و معلمان کشف کرده و وسعت دهند اگر کودکان را با شعر و موسیقی آشنا کنیم نسلی شاد با شکوفایی استعدادهای فراوان خواهیم داشت.

* استاد در خصوص طنز در سال ۱۳۸۷ کتابی داشته اید. برایمان بگویید امروزه طنز در ادبیات ما چه جایگاهی دارد؟

 کتاب (دگرگون نامه) مثنوی می باشد در ده هزار بیت،  طنز و جد، که به چاپ رسید، بر گرفته از ۱۴۰ داستان در دو گروه انسان های خوب (دگرگون) و انسان های بد (نادگرگون) که هیچ کدام از این داستان ها مثل هم نیستند، این داستان ها همه ساخته ذهن خودم می باشد، که از مشکلات زندگی و آنچه از آن محروم هستیم سخن می گوید، در این کتاب  داستان ها به صورت نظم می باشد. طنز پردازان زیادی در جامعه ی کنونی ایران داریم که رسالت خود را انجام می دهند ولی بعضی اشعارشان قابل قبول و بعضی مورد قبول نیست. ای کاش مجله ای داشتیم که اختصاص داشت به طنز و اشعار طنز.

* شما چگونه تاریخ ـ ادبیات ـ پژوهش و شعر را به هم متصل کرده اید و با پل زدن بین این رشته ها بهترین آثار را ارائه می دهید؟

همه ی اینها بستگی به علاقه دارد. علاقه نوعی جنون است و من در پناه  این جنون  با عشق توانسته ام ادبیات، تاریخ و شعر را به هم پیوند بزنم و پژوهش های زیادی را در خصوص شعر و خلق و خوی انسان و تاریخ و زبان و ادبیات مردمم بنویسم. این همگی عشقست که پل ارتباطی بین این هنرهاست.

*  از مشوقین خود برایمان بگویید و پیوند خود و شعر را با موسیقی چطور می بینید؟

خودم همیشه مشوق خودم بودم و موسیقی را بسیار دوست دارم و به (دو ساز  تار  و سنتور) هم کاملا آشنایی دارم، موسیقی روح را نوازش می دهد و آرامشی که در موسیقی های ایرانی هست واقعا باعث تعالی و شادابی آدمیست.

* استاد اگر صحبت پایانی دارید بفرمایید.

موفقیت شما و پیشرفت روز افزون اتحاد جنوب را از خدای بزرگ مسئالت دارم. با تشکر از شما و دست اندرکاران ویژه نامه وزین اتحاد جنوب