امروز: سه شنبه 26 آبان 1405
- بازطراحی سفر معاون علمی رئیسجمهور با رویکرد رشد برنامه محور و قدرت بنیان
- مدیرعامل پتروشیمی پارس: تولید استایرن منومر در پتروشیمی پارس آغاز شد
- تجلیل دهیار دهقاید از دانشآموزان خلاق دشتستانی؛ روایت حماسه شهدای دهقاید با هوش مصنوعی
- رشد بیش از ۱۲ درصدی قیمت سهام مبین انرژی خلیج فارس در پنج روز معاملاتی
- برگزاری نشست کارگروه فناوری اطلاعات و امنیت سایبری منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در پتروشیمی زاگرس
- ۳۸ هزار سند دفترچهای در بوشهر همچنان نیازمند تبدیل به سند تکبرگ است؛ ۱۱ هزار سند تعویض شد
- گردهمایی بانوان شین کیوکوشین استان بوشهر؛ تجلی همدلی، انضباط و پویایی در باشگاه کمالیان
- بازسازی واحد بوتادین پتروشیمی جم جلوتر از برنامه؛ بازدید مدیرعامل از روند عملیات
- حضوری هیئت سرشماری نفوس و مسکن در جزیره خارگ شد
- برگزاری دوره آموزشی تخصصی برای دهیاران شهرستانهای دیر و کنگان/ تصاویر
تاريخ انتشار: 06 خرداد 1396 - 07:09
اتحاد خبر: حبسیه یا ادبیات زندان، گوشه ای از ادبیات است که به توصیف وضعیت زندان، روحیات فرد زندانی شده، خاطرات دوران سخت زندان و رنج های این دوران از لابلای دیوارهای بلند زندان و روزگاران سخت حبس به شیوه ای موثر می پردازد.
ماهنامه همشهری خردنامه پایداری: حبسیه یا ادبیات زندان، گوشه ای از ادبیات است که به توصیف وضعیت زندان، روحیات فرد زندانی شده، خاطرات دوران سخت زندان و رنج های این دوران از لابلای دیوارهای بلند زندان و روزگاران سخت حبس به شیوه ای موثر می پردازد.
تاریخ حبسیه سرایی در ادبیات فارسی به قرن ها پیش باز می گردد. شعرای بسیاری در طول تاریخ ایران بوده اند که با حبسیات خود در تاریخ ماندگار شده اند. در این مطلب زندگی سه تن از شاعران حبسیه سرای ایرانی در دوره پهلوی را مرور می کنیم.
شعر لب دوخته
محمد فرخی یزدی از حبسیه سرایان بنام تاریخ ایران است. لقب فرخی، شاعر لب دوخته است. او هم نسل با انقلاب مشروطه است و با زبان شعر به مبارزه با حکومت زمانه اش پرداخت. فرخی برای اولین بار هم به خاطر زبان شعری اش بازداشت شد. او در دوران جوانی تحت تاثیر انقلاب مشروطه خطاب به حاکم یزد شعری سرود. فرخی در این شعر به حاکم یزد می گوید که خوی ضحاکی دارد.
شعر لب دوخته
محمد فرخی یزدی از حبسیه سرایان بنام تاریخ ایران است. لقب فرخی، شاعر لب دوخته است. او هم نسل با انقلاب مشروطه است و با زبان شعر به مبارزه با حکومت زمانه اش پرداخت. فرخی برای اولین بار هم به خاطر زبان شعری اش بازداشت شد. او در دوران جوانی تحت تاثیر انقلاب مشروطه خطاب به حاکم یزد شعری سرود. فرخی در این شعر به حاکم یزد می گوید که خوی ضحاکی دارد.

دستگیری او پایانی بر مبارزات شعری اش نبود. کار را به جایی می رساند که دهانش با نخ و سوزن توسط حاکم دوخته شد. فرخی در سال 1299 به تهران مهاجرت می کند. یعنی همزمان با کودتای 1299 رضاخان. او در سال 1312 باز هم به زندان می افتد و تا پایان عمر در سیاهی زندان باقی می ماند.
جرم فرخی در ابتدا یک شکایت شخصی بود اما پس از رضایت شاکی باز هم آزاد نشد و به جرم اسائه ادب به ذات همایونی در زندان باقی ماند. کاغذ سیگار و تکه کاغذهای کوچک محل نوشتن شعرهای فرخی بود. در سال 1318 به مناسبت ازدواج ولیعهد (محمدرضا پهلوی اعلام عفو عمومی می شود ولی عفو عمومی شامل حالش نمی شود.
در روز عروسی ولیعهد شعری می سراید که پایانی است بر روزگار سخت او و منجر به قتلش می شود. نتیجه سرودن این شعر می شود انتقال به انفرادی. چهار ماه انفرادی و نوشتن شعرها روی دیوار زندان و در نهایت به دست پزشک احمدی، پزشک زندان کشته می شود.»
ادیب اعدام
خسرو گلسرخی جز برای نسل اول انقلاب ناشناخته بود. پخش آخرین دفاع گلسرخی در دادگاه حکومت پهلوی در سال 89، نام او را به سر زبان ها آورد. خسرو گلسرخی شاعر و نویسنده ای مارکسیست بود. در دورانی که مارکسیست ها در صف انقلابیون مسلمان حضور داشتند. از سال 47 در بخش فرهنگی روزنامه کیهان قلم زد.
ادیب اعدام
خسرو گلسرخی جز برای نسل اول انقلاب ناشناخته بود. پخش آخرین دفاع گلسرخی در دادگاه حکومت پهلوی در سال 89، نام او را به سر زبان ها آورد. خسرو گلسرخی شاعر و نویسنده ای مارکسیست بود. در دورانی که مارکسیست ها در صف انقلابیون مسلمان حضور داشتند. از سال 47 در بخش فرهنگی روزنامه کیهان قلم زد.

در سال 51 به جرم طراحی ترور ولیعهد بازداشت شد در حالی که حکومت وقت فکر می کرد گلسرخی از اقدامات خود ابراز پشیمانی کند دادگاه او را به طمع عذرخواهی از شاهنشاه به صورت زنده پخش کرد اما خسرو در جایگاه متهم ایستاد و گفت: «من دفاعی از خود ندارم. من جز از خلق خود دفاع نمی کنم.» حکم اعدام گلسرخی صادر شد و پنج سال پیش از پیروزی انقلاب در 29 بهمن 1352 اعدام شد.
یکی از معروف ترین اشعار دوران حبس او چنین است:
یکی از معروف ترین اشعار دوران حبس او چنین است:
گیرم که در باورتان به خاک نشسته ام
و ساقه های جوانم از ضربه های تبرهای تان زخم دار است
با ریشه چه می کنید؟
گیرم که بر سر این باغ بنشسته در کمین پرنده اید
پرواز را علامت ممنوع می زنید
با جوجه های نشسته در آشیان چه می کنید؟
گیرم که می کشید
گیرم که می برید
گیرم که می زنید
با رویش ناگزیر جوانه ها چه می کنید؟
شاعر زمستان
«پاییز در زندان» و «در حیاط کوچ پاییز در زندان» نام کتاب هایی است از اخوان ثالث. اخوان مدتی از زندگی خود را در زندان قصر گذراند. حاصل این دوران کتاب های شعری است که در دوران زندان و پس از آن سروده است. مهدی اخوان ثالث، در حکومت پهلوی دو بار گرفتار حبس می شود. بار اول پس از کودتای 28 مرداد 1332 است. در آن دوره تاریک از تاریخ ایران راه فرار از زندان ابراز ندامت از گذشته است.

اخوان ثالث ابتدا حاضر به ابراز ندامت نیست اما گذر زمان و خیانت سران توده باعث می شود که او برای آزادی اش شعری بسراید. این شعر به مزاج حاکم زمانه خوش می آید و دستور آزادی او صادر می شود. اخوان پس از آزادی در سال 1335، کتاب «زمستان» را در وصف شکست خوردگان کودتای 28 مرداد می سراید.
بار دیگر در سال 1343 به واسطه شکایت یک شخص در برابر قاضی به نقد وضعیت حاکم بر جامعه می پردازد. نتیجه آن می شود حکم زندان برای او. مجموعه حبسیه او تحت عنوان «در حیاط کوچک پاییز در زندان» در سال 44 سرائیده شده است. این شاعر سرانجام در شهریور 1369 از دنیا رفت.
مرتبط:
» شهربند کیوان [بيش از 10 سال قبل]
» شعر طنز/ ازدواج کره خر [بيش از 6 سال قبل]
» در آغوش نخل ها و کوه های خشت [حدود 1 سال قبل]
» روز سعدی و نکتهای نغز از گلستانش [بيش از 3 سال قبل]
» روز حافظ و شرح بیتی پُر مناقشه [بيش از 3 سال قبل]
نظرات کاربران
تازه ترین خبرها
- بازطراحی سفر معاون علمی رئیسجمهور با رویکرد رشد برنامه محور و قدرت بنیان
- تجلیل دهیار دهقاید از دانشآموزان خلاق دشتستانی؛ روایت حماسه شهدای دهقاید با هوش مصنوعی
- ۳۸ هزار سند دفترچهای در بوشهر همچنان نیازمند تبدیل به سند تکبرگ است؛ ۱۱ هزار سند تعویض شد
- گردهمایی بانوان شین کیوکوشین استان بوشهر؛ تجلی همدلی، انضباط و پویایی در باشگاه کمالیان
- حضوری هیئت سرشماری نفوس و مسکن در جزیره خارگ شد
- برگزاری دوره آموزشی تخصصی برای دهیاران شهرستانهای دیر و کنگان/ تصاویر
- تلفیق فرهنگ کتابخوانی با ورزش قهرمانی؛ ایستگاه مطالعه در هیئت تیراندازی دشتستان راهاندازی شد
- افت قیمت جهانی طلا و نقره؛ اونس طلا به ۳۸۷۱ دلار رسید
- صنعت خودرو در مسیر افزایش هزینههای تمامشده
- بازار شویندهها در دوراهی گرانی و خرید فلهای
- عدم اقدام دولت برای کاهش حقوق گمرکی ماشینآلات و مواد اولیه تولید
- یک نفتکش متخلف در شرق تنگه هرمز دچار حریق شد
- کوثری: دنبال جنگ نیستیم اما در برابر کسی که مقابل ولایت باشد میایستیم
- انفجار و آتش سوزی بسیار شدید دو فروند نفتکش در تنگه هرمز
- حقانی: زندگی ۲۰۰۰ ساله در ایران همواره با مقاومت همراه بوده است
- درهای تیم ملی به روی همه باز است؛ لیگ برتر از تعادل کیفی فاصله گرفت
- شکست سنگین ایتالیا و پیروزی انگلیس مقابل اسپانیا؛ رکورد ماتادورها شکست
- پرسپولیس مقابل بزرگترین چالش؛ استقلال و گلگهر منتظر لغزش صدرنشین
- تیم ملی فوتبال عراق بدون مصدوم به ایران رسید
- بازی با فلسطین دورهمی بود؛ کادرفنی تیم ملی از کدام دستاورد حرف میزند؟
- تعداد دندانها علامت هشدار دهنده زوال عقل
- یائسگی خطر ابتلا به پیشدیابت را افزایش میدهد
- چای سبز به رشد سلولهای جدید مغز کمک می کند
- دیابت یک هشدار جدی برای نظام سلامت است؛ اقدام عملی نیاز داریم
- مصرف ۷.۲ همت سرُم نمکی در ۶ ماه؛ اهمیت پایش الگوی تجویز در کشور
- جزئیات بازنگری طرح جامع شهر بوشهر؛ ارجاع به شورای عالی شهرسازی
- ۴۹ دستگاه رمزارز غیر مجاز در برازجان کشف شد
- کارتهای اضطراری سوخت در بوشهر جمعآوری نمیشوند
- تکمیل زنجیره ارزش راهبرد اصلی توسعه صنعت و پتروشیمی بوشهر است
- رئیس کل دادگستری استان بوشهر : هیچ مطالبه قضایی مردم نباید بدون پاسخ بماند
- بهنامنیا: اعتبار ۳۰ پروژه نشاندار مالیاتی در بوشهر تأمین شد
- الهیاری: برنامههای سالانه باید هدفمند و نتیجهمحور تدوین شود
- حفاظت قضایی از اراضی ۲۴ هکتاری طرح جوانی جمعیت در کاکی
- عناوین روزنامههای ورزشی امروز1405/08/25
- عناوین روزنامههای امروز1405/08/25
- شهردار آبپخش از خودکفایی در تأمین آسفالت و سنگ جدول خبر داد
- حاجیبابایی: نباید امید مردم را از بین ببریم
- ذخایر راهبردی دارو باید هوشمندانه مدیریت شود
- جابجایی ۳.۷ میلیون مسافر با ناوگان حملونقل عمومی بوشهر
- روزهای پرنوسان بازار طلا؛ آینده قیمتها به کدام سو میرود؟
- قالیباف: اصلاح ساختار وزارت اطلاعات با همکاری دولت و مجلس انجام میشود
- انفجار و آتش سوزی دو فروند نفتکش متخلف در جنوب تنگه هرمز
- مطالبات واردکنندگان کالاهای اساسی بهترتیب اولویت تسویه خواهد شد
- انهدام رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه بالگردی الرفاع بحرین
- قالیباف: در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» نخواهیم ماند
- از خلیج فارس تا اروپا؛ تغییر جغرافیای پاسخ نظامی ایران به آمریکا
- افشاگری دروازهبان تیم ملی فلسطین؛ برخی بازیکنان دل درد داشتند!
- آرسن ونگر از رقابت با اینفانتینو کنار کشید
- تیر تراکتوریها به سنگ خورد؛ مخالفان جدی برای تخفیف در حکم خداداد
- غولهای وزنهبرداری ایران در مسیر لسآنجلس؛ رقابت سختتر از همیشه


چاپ خبر

