* یک تعریف از تلویزیون؟

 محمد رحیمی: یک رسانه جمعی است مخصوص همه اقشار، از کوچک و بزرگ و پیر و جوان. و رسالت آن اشاعه فرهنگ است و آداب و رسوم ملل و کشور خود را به مخاطبانش نشان می دهد.

محمدرضا فیاض فر: یک جعبه جادویی خیلی دوست داشتنی است که تمام زندگی های انسان ها را از زوایای مختلف، غم ها و شادی ها می توانیم در آن ببینیم. در واقع خودمان و زندگی خودمان را در یک انسان دیگر مشاهده می کنیم.

* یک تعریف کوتاه از خنده؟
محمدرضا فیاض فر: زیباترین نعمتی که خداوند به انسان داده است که با آن می توانیم با تمام دنیا ارتباط خوبی برقرار کنیم.
محمد رحیمی: خنده زبان محبت دنیاست، همین.
* یک تعریف از هنر؟
محمدرضا فیاض فر: هنر مثل باران می ماند، اگر در لجن زار ببارد بوی لجن و اگر روی گلزار ببارد بوی گل از آن بلند می شود، پس اگر هنر به دست یک آدم خوب و مثبت بیفتد می تواند کارهای مثبت و خوبی با آن انجام دهد و اگر به دست آدم های منفی بیفتد هم ...
محمد رحیمی: به راستی هنر دمیدن روح تعهد در انسان هاست و هنرمند هر جا که برود بر صدر خواهد نشست. هنرمند آیینه یک جامعه است و ما می توانیم هنر را به وسیله یک هنرمند به انسان ها انتقال دهیم و روح هنر توسط هنرمندان به جامعه دمیده می شود، حال خوب، بد یا زشت در همین قالب گنجانده شده است.
* یک نابغه در طنز؟
محمد رحیمی: در ایران مهران مدیری و در جهان چارلی چاپلین.
محمدرضا فیاض فر: خیلی سخت است یک نفر را نام ببری اما در دنیا استیون لورل و در ایران مرحوم کیومرث صابری فومنی (گل آقا) و مهران مدیری.
* ذوق طنز در چیست؟ یعنی چه چیزی طنز را طنز می کند؟
محمد رحیمی: طنز یعنی غیررئال بودن، یک رفتار غیرعادی را طنز می گویند. وقتی من رفتار غیرطبیعی انجام می دهم این می شود طنز.
محمدرضا فیاض فر: من می توانم کاریکاتور را مثال بزنم، شما عکس خودتان را در حالت طبیعی می بینید و هیچ ردی از خنده در آن نیست اما وقتی کاریکاتوریست آن را به تصویر میکشد برایتان خنده دار می شود، چون او می آید و برخی نقاط ضعف را برجسته تر می کند، پس به نظر من طنز یعنی برجسته کردن نقاط ضعف در جامعه.

* از چه سالی طنز را شروع کردید؟
محمدرضا فیاض فر: من از سال 64، البته متولد 62 هستم (با خنده)
محمد رحیمی: از سال دوم و یا سوم دبستان بود، من عاشق موسیقی و طنز بودم. با کفگیر و قابلمه و قاشق موسیقی اجرا می کردم. ما شش برادر بودیم و به اجبار به آنها می گفتم باید اجرا کنید. حتی این اجرا ریتم خاصی هم نداشت، ولی من علاقه داشتم و بعد که در دبستان تئاتر اجرا می کردیم تا الان که گاهی ما را روی صحنه و یا در جعبه تلویزیون مشاهده می کنید.

* دیدگاه شما نسبت به طنز امروز چیست؟
محمد رحیمی: امروزه شبکه های اجتماعی و فیلم ها و سریال ها دست به دست هم داده اند تا هر چیزی پخش شود و هنرمند طنزپرداز نیز مجبور است غلو کند. این کار در تلویزیون و رسانه جمعی سخت می شود و این به شکل اجبار درآمده که برای خندیدن و خنداندن از کارهای غیرعرف استفاده کنند. من نمی گویم آنها که در تئاتر بازی می کنند و یا می رقصند و از موسیقی استفاده می کنند بد هستند، الان عادت شده کسی که می رود روی سن باید این کار را بکند و از برخی مسائل عامیانه استفاده کند تا خود را به دیدگاه طنز جامعه برساند.
محمدرضا فیاض فر: نقد هر کار باید کارشناسی باشد، ما منتقد نیستیم اما به دید من کار طنز چه در روزنامه، چه تلویزیون و تئاتر و سینما مانند راه رفتن بر روی یک لبه تیغ است شما اگر بعضی از چیزها را رعایت نکنید سقوط می کنید و تماشاگر شما را پس می زند. چه این سمت و چه آن سمت منحرف بشوی به سمت ابتذال و هجو و لودگی می روی بنابراین کار طنز یک کار خیلی حساس است، یعنی به زور و به هر قیمتی نمی توانی بیننده را بخندانی.
* به نظر شما آیا طنز امروز به سمت ابتذال رفته است؟
محمد رحیمی: اینکه یک طنزپرداز می رود روی صحنه و از هر حربه ای استفاده می کند تا شما را بخنداند یک ضعف محسوب می شود. ما چون در تلویزیون هستیم نمی توانیم هر کاری انجام بدهیم، این یک ضعف است که هنرمند خود را به هر آب و آتشی بزند تا مخاطب خود را بخنداند.
محمدرضا فیاض فر: بله، متاسفانه در سینما این اتفاق افتاده است. کارهای طنزی که الان در سینما می بینید و یا به نمایش خانگی درمی آید که شاید از هر ده فیلم، نه تای آن را نپسندید.
*پیامی که در طنز وجود دارد باید از کجا تغذیه شود؟ فقط از مضامین اجتماعی-سیاسی یا از جای دیگر؟
محمدرضا فیاض فر: طنز از قلب جامعه تغذیه می شود، از آنجا که یک جامعه شروع به رشد و جریان می کند می توانیم از آنجا شروع کنیم. طنز از نقطه ای شروع می شود و بعد شاخ و برگ پیدا می کند و یک سمت آن به اجتماعی و سیاسی می رود و شاخه های آن آنقدر زیاد است که نمی توان نام برد. مثلاً حوزه اجتماعی شاخ و برگ زیادی دارد و بستگی به موضوع طنز و آن طنازی که می خواهد طنز کار کند دارد.
محمد رحیمی: ما می رویم در مهدکودک اجرا کنیم باید طوری اجرا کنیم که کودک پیام آن را دریافت کند یا اگر مخاطب ما پیرمرد باشد حول محور اجتماعی پیری و کهولت سن و برآیندهای آن طنز خود را ارائه می دهیم. در واقع موضوع طنز بستگی به مخاطب ما دارد و از دل جامعه باید دربیاید.
* نگاه طنزآمیز به وقایع سیاسی و اجتماعی و خبرهای هفته ایران و جهان را چقدر قبول دارید؟
محمد رحیمی: در هر جامعه ای خط قرمز و چارچوب هایی وجود دارد. با این حال خنده یک زبانی است که هیچکس از آن ایراد نمی گیرد، طنز جا افتاده است و مخاطب یا سوژه موردنظر هم بدش نمی آید.

* آیا الگوبرداری هم می کنید؟ از کسی در داخل و یا خارج از کشور؟
محمدرضا فیاض فر: چرا که نه، در ایران ناخودآگاه از بعضی حرکات آقای مدیری و در خارج از ایران هم آقای جیم کری.
محمد رحیمی: من تمام طنزپردازان را دوست دارم ولی دوست ندارم الگوبرداری کنم. البته یکی از الگوهای کاری من در استان حسن غلامی است.
* به عقیده شما طنز باید چه تاثیری روی مردم و بیننده های شما داشته باشد؟
محمد رحیمی: طنز خودش یک نوع شادابی است یعنی خنده و شادی می تواند وارد هر خانه ای بشود. رسالت ما خنداندن مردم است و صرفاً برای شادی آنها کار می کنیم حالا هر سبکی داشته باشد.
محمدرضا فیاض فر: قاعدتاً هدف ما از اجرای یک کار طنز چه صحنه ای و چه تلویزیونی، ایجاد فضایی است که مخاطب لحظاتی را از زندگی واقعی خود جدا شود و اوقات مفرهی را برای او ایجاد کنیم. حالا اگر بتوانیم در همین چند لحظه یک پیامی را به او گوشزد کنیم یا دردی را از داخل جامعه به او نشان دهیم که خودش را در قالب آن درد ببیند چه بهتر، اما پیش آمده که ما فقط تماشاگر را خندانده ایم و نیازی نبوده که پیامی داشته باشد.
* دوست دارید در طنز به کجا برسید؟
محمد رحیمی: به جایی برسم که خودم از کارم لذت ببرم. هنوز نتواسته ام خودم را قانع کنم و یا خودم را بخندانم، گاهگاهی هم می خندم ولی با حضور محمدرضا فیاض فر. نه اینکه از خودم راضی نباشم اما توقعات من خیلی بالاتر از توقعات مخاطب من است.
محمدرضا فیاض فر: من فکر می کنم هنر یک دریای بیکران است و آخری ندارد که من بگویم به کجا می خواهم برسم. اما دوست دارم همیشه رو به جلو باشم نه تنها خودم بلکه همه طنزپردازان کشورم و اینکه بگویم به کجا برسم فکر نمی کنم آن نقطه وجود داشته باشد. اصلا هنر نقطه پایانی ندارد.
* اگر روزی به هر دلیلی نخواهید طنز کار کنید چقدر از این موضوع ناراحت می شوید یا اصلا ناراحت می شوید؟
محمد رحیمی: صد درصد. بدن من احتیاج به طنز کار کردن و اجرا رفتن با دوستان دارد. من کار طنز را دوست دارم، محیط اجرا را دوست دارم و هرگز به این موضوع فکر هم نکرده ام که طنز را رها کنم.
محمدرضا فیاض فر: اگر یک روزی نخواستم طنز کار کنم نمی دانم باید چه کنم، ولی فکر نمی کنم یک روز بشود که به این نتیجه برسم طنز کار نکنم.
* مهمترین تجربه ای که در کار طنز کسب کرده اید چه بوده است؟
محمد رحیمی: اینکه اصلا به آدم های حسود اطرافم توجهی نکنم و حرف هایشان برایم هیچ اهمیتی ندارد.
محمدرضا فیاض فر: همکاری با آقای مدیری در طنز نقطه چین که حدود 6 ماه با هم کار کردیم و این مهمترین و بهترین و البته بدترین تجربه ای بود که از کار طنز دارم. بدترین آن مربوط به مشکلات مالی بود که به خاطر آن مجبور شدم از تهران برگردم. اگر مانده بودم، می توانستم به جاهای خوبی برسم.
* در طنز به دنبال چه می گردید؟
محمدرضا فیاض فر: فقط خنداندن مردم. هیچ چیزی مهم نیست جز اینکه تماشاگر از ته دل بخندد.
محمد رحیمی: عاشق خنده و شادی هستم در کل از غم بدم می آید. غم هایم را در دل خودم می ریزم و در هر جمعی سعی کردم حتی الامکان بقیه را بخندانم.
* با کدام یک از همکارانتان احساس صمیمیت و نزدیکی بیشتری دارید؟
محمدرضا فیاض فر: جهانشیر (نجفقلی) محمودی.
  * کار کدام مجری طنز را می پسندید؟
محمدرضا فیاض فر: مجری طنز، تاکید می کنم مجری طنز در استان وجود ندارد. در کشور کار مهران مدیری فوق العاده است. هر چند مدیری اجرای زیادی نداشته است و بیشتر ایشان را به عنوان بازیگر و طراح و کارگردان می شناسیم اما با شروع کار دورهمی تا الان دلچسب ترین کاری را که در کشور بوده ارائه داده است.
محمد رحیمی: در کار طنز آقای محمودی را خیلی دوست دارم. در کل در طنز چهار نفر را دوست دارم، محمدرضا فیاض فر، حسن غلامی، جهانشیر محمودی و جهانگیر اژدری.
* بهترین منتقد شما چه کسی است؟
محمدرضا فیاض فر: همسرم بهترین منتقد من است و به طرز بیرحمانه ای نقد می کند. او چیزهایی را می گوید که هیچکس تا به حال به من نگفته است، خیلی روی کار من حساس است.(با لبخند) او فعلا خانه دار است اما قبلا در کارهای هنری شانه به شانه من کار کرده و در تمام لحظات سخت همراه من بوده است. همسرم همواره از من حمایت کرده و در کار تجاری هم باز با من بوده، می خواهم از همین جا به او خسته نباشید بگویم و بگویم که خیلی دوستش دارم. از اینکه شرایط کار جدید من را درک می کند از او تشکر می کنم.
* قبل از اینکه اجرا کنید از عدم موفقیت کار می ترسید؟ یا از بابت عدم مقبولیت کار استرس دارید؟
محمدرضا فیاض فر: قبل از ضبط هر آیتمی و یا هر کاری همیشه این دلشوره را داشته ام اما علی رغم این ترس و دلشوره همیشه با اعتماد به نفس کارمان را انجام می دادیم و خوشبختانه تا الان 80 درصد به دل مخاطبین نشسته است.
محمد رحیمی: اگر کاری که انجام می دهم کمتر از 80 درصد مردم راضی باشند کار خیلی بیهوده است. به مسائل فنی آن کاری ندارم و هدفم این است مردم بخندند. همیشه هم جا برای استرس در برنامه زنده هست.
*آخرین کتابی که خوانده اید؟
محمد رحیمی: تصمیم کبری. (می خندم همراه با تعجب و می پرسم اثر کیست) می گوید: فکر کنم مصطفی رحماندوست یا شاید هم عبید زاکانی.
محمدرضا فیاض فر: ذهن برتر.
* فکر می کنید این کتاب خواندن چقدر روی کار و زندگی شما تاثیر دارد؟
محمدرضا فیاض فر: شما در زندگیتان چقدر غذا خوردن تاثیر دارد، همانقدر هم کتاب خواندن برای روح و روان و بالا بردن اطلاعات شما تاثیر دارد.
* دوست داری فرزندانتان راه شما را ادامه بدهند؟
محمدرضا فیاض فر: البته، من دوست دارم که فرزندانم در زمینه هنر ادامه تحصیل بدهند. چون هنر یک رشته خاص و بسیار باحال است.
محمد رحیمی: نه، دوست دارم طنز شغل دومشان باشد. اول درس بخوانند و بعد به طنز بپردازند.
* همسرتان از کار شما راضی است؟
محمد رحیمی: نه زیاد. نه اینکه ناراضی باشد از کارم هم خوشش می آید اما دوست دارد به سمت کارهای پردرآمدتر هنر بروم تا صدا و سیما.
* محمد رحیمی را تعریف کنید.
محمدرضا فیاض فر: محمد چند تا ویژگی دارد، یکی عکاس فوق العاده و باذوقی است و دیگر تصویربردار خوبی ست.
* بیشتر تصویرپرداز خوبی است یا یک طنزپرداز خوب؟
محمدرضا فیاض فر: در واقع شخصیت جلوی دوربین محمد شخصیت اصلی اوست، یعنی محمد رحیمی همان اردلان است، محمد دارد نقش خود اردلان اندرویدزاده  را در جامعه برای ما  بازی می کند. محمد، طنازی به تمام معناست.

* محمدرضا فیاض فر را تعریف کنید.
محمد رحیمی: یکی از خصوصیات بارز محمدرضا اینکه این انسان حتی یک هزارم درصد حسادت در وجودش نیست. خیلی دوستش دارم. اگر بخواهد کار کند بسیار سرسخت و اگر نخواهد بسیار تنبل است. بسیار خانواده دوست است و یک تار موی خانواده اش را با دنیا عوض نمی کند. و اینکه تنها کسی که می تواند محمدرضا فیاض فر را بخنداند من هستم.
* حرف دلتان را بگویید. چیزی که دوست داشتید بیان کنید و من نپرسیدم.
محمدرضا فیاض فر: همیشه یکرنگ باشید، همدیگر را دور نزنید و به دروغگویی فکر نکنید. چرا؟ چون به مقصد نخواهید رسید. هیچوقت به مقصدتان نمی رسید.
محمد رحیمی: به همه می گویم قدر داشته هایتان را بدانید که اگر رفتند می شوند نداشته ها.
محمدرضا فیاض فر: هنر نقطه پایانی ندارد.
محمدرضا فیاض فر: بزرگ ترین آرزوی اهالی خانه این است که در خانه هم مثل روی صحنه باشم. من نمی توانم در واقعیت شخصیت طنز داشته باشم، من در طنز و در زندگی شخصی ام خط قرمزهایی دارم. خود واقعی تا سطح 70 درصد از قالب طنز بیرون آمده است.
در پایان از هفته نامه اتحاد جنوب تشکر فراوان داریم به خاطر این گفتگو و اینکه این فرصت را به ما دادند تا لحظاتی با هم استانی های خوب و دوست داشتنی خودمان باشیم. پاینده باد دشتستان عزیز./ج