نلسون ماندلا مردی که به حکومت 40 ساله آپارتاید در آفریقای جنوبی پایان داد و یکی از بزرگترین حوادث قرن بیستم را با گذاری صلح آمیز رهبری نمود و از این حادثه حماسه تاریخی ساخت و به جای زندان و اعدام مسئولان نظام جدایی نژادی آپارتاید دست به تأسیس کمیسیونی تحت عنوان کمیسیون آشتی و حقیقت یاب زد و پس از استماع گزارشی مبنی بر قربانی بیست و یک هزار نفر بر اثر شکنجه دوران زمامداری سفید پوستان آفریقای جنوبی گفت: «اگرچه نمی توانیم فراموش کنیم ولی می توانیم ببخشیم» او با یک حرکت نمادین دادستانی که برای او تقاضای حبس ابد کرده بود به میز نهار دعوت کرد ماندلا به «جان راسل» نویسنده آمریکایی گفت: آنکس که هدف دارد مجالی برای کینه ورزی ندارد بدین جهت توانست در سال 1997 جایزه نوبل را از ان خود کرد.
ماندلا مردی که جهانی زبان به تحسینش گشود او پیشاپیش میلیون ها سیاهپوست آفریقای جنوبی علیه تبعیض نژادی و اجرای عدالت و آزادی نبرد کرد او نزدیک به سی سال از مفیدترین دوران زندگیش را در زندان گذرانید تا اقلیت سفیدپوست را مجبور کند با سیاهان حقوق برابر داشته باشند. و برای اولین بار یک سیاه پوست رییس جمهوری آفریقای جنوبی شد اما از سفیدپوستان انتقام نگرفت دادگاه های عفو تشکیل داد هزاران خانوار داغدیده را با سفیدپوستانی که علیه آن ها مرتکب جنایت شده بودند زیر یک سقف گرد آورد جنایتکاران به جنایت خود اعتراف کردند در حالی که قطرات اشک بر گونه سیاهان جاری بود این مرد به شیوه ای رفتار کرد که عفو بر خشم پیروز شد و هیچ جنایتکاری به جوخه اعدام سپرده نشد و سیاه و سفید با هم آشتی کردند و گذشته فراموش شد.

ماندلا یک دوره رییس جمهور آفریقای جنوبی شد و در اوج قدرت کنار رفت و سیاه پوست دیگری به جای او رییس جمهور کشور شد. هیچ کسی جز نلسون ماندلا نمی توانست دشمنان دیروز را با هم آشتی دهد و عفو را جایگزین انتقام کند سال ها صدها هزار سیاهپوست در معادن الماس آفریقای جنوبی روز را هرگز نمی دیدند و دسترنج آن را سفیدپوستان به یغما می بردند. تولید ثروت با سیاهان بود و بهره گیری از آن سفیدپوستان. او می گفت: همزمان با مظلوم ظالم را نیز باید نجات داد. ماندلا برای اجرای پروژه فکری خود سفیدان و مخالفان خود را نفرین نکرد زیرا می دانست در غیر این صورت آن ها را به سرعت به اپوزیسیون تبدیل می کند و موجب دشمن سازی می شود.
ماندلا چون نمی خواست سایه ای از خفت تا آخر نامش را دنبال کند قلبی آزرده از حقارت های قبل نداشت که در جستجوی عطش جلال بر آید تا همواره محترمین را در برابر خود خوار و حقیر ببیند. او پیامش نوید عشق بود خوب می دانست آن جا که عشق نیست مرگ هست با جلوه های بی شمارش در نبود عشق مرگ و خشم و نفرت و انتقام است او نمی خواست با داس مرگ به خرمن کردن زندگی دوست و دشمن بپردازد او سمبل پیروزی روح انسان بر تفکر خصمانه شد ماندلا دانش آموخته خوبی از درس تاریخ بود بدین جهت قدرت او را نفریفت او دیده بود که فرزند بیست و هشت ساله «بوکاسا» دیکتاتور کشور آفریقای مرکزی پس از سرنگونی و مرگ پدرش که روی معادن الماس می خوابید امروز در رستوران مخصوص فقرا غذا می خورد.

ماندلا مرد قرن و بیدارگر انسان ها بود او می گفت: جامعه آفریقای جنوبی جامعه ای رنگین کمان است و جایی برای رنگ های مختلف است. او برای آنکه جامعه خود را از چرکاب استبداد بتکاند برای تحلیل اوضاع سیاسی جامعه خود و جامعه جهانی مردم خود را با یک عینک و در یک جهت نداد او نابغه ای بود که می دانست با نصب عکس های بزرگ از خود بر در و دیوار جاودانه نمی شود او با این روش جهان را مجذوب صدای دوست داشتنی خود کرد عمری با تبعیض مبارز کرد جهان را تکان داد او بعد از مبارز سیاسی به مبارزه با ایدز پرداخت او با جمله ای زیبا گفت من بازنشستگی را بازنشسته می کنم.
ماندلا روستازاده ای بود پدرش رییس قبیله بود بعد از مرگ پدر ریاسیت قبیله را نپذیرفت و همواره دل به صدارت و ریاست بر کشور نیز نیست او آمده بود خدمت کند نه حکومت او می گفت: «همه باید حکومت کنند» با این روش نه تنها پدر بزرگ مردم آفریقای جنوبی بود بلکه پدر اخلاقی قاره آفریقا و تمامی مردم جهان شد او از هر نوع خشونتی چه لفظی و چه کنشی پرهیز داشت.

مردانی که جهان را تغییر دادند چیزی برای خود و اطرافیان نخواستند این نخواستن و نداشتن میراث مهاتما گاندی بود که در آفریقای جنوبی بجای مانده، و ماندلا او را به خوبی ارث برده بود میراث مهاتما گاندی پیشوای مردم هند روزی که مُرد عبارت بود از یک ساعت که گاندی با آن اوقات کار روز خود را تعیین می کرد و یک رأس بز و یک لنگ که به  دور بدن خود می پیچید و یک دوک نخ ریسی قیمت تمام این اشیاء در سال 1947 از دو لیره انگلیسی تجاوز نمی کرد غذای گاندی شیری بود که از بز خود می دوشید و هر کجا می رفت این بز را همراه داشت گاندی در تمام سال های میانسالی و کهولت خود لباس اروپایی نپوشید جامه او عبارت از لنگ دوپاره ای بود که قسمتی از آن را به دور کمر می پیچید و قسمتی از آن را سر شانه می انداخت شیء دیگری که گاندی بدان علاقه داشت عینک ذره بینی بود که هرگز آن را از خود دور نمی کرد. هنگامی که گاندی بر اثر سوء قصد به وسیله یکی از متعصبان هندی جان خود را از دست داد هم هندیان و هم انگلیسی ها و هم مسلمانان و هم همه آزاداندیشان جهان متأثر و اندوهگین شدند زیرا که گاندی و یا ماندلا بیشتر از آنکه یک سیاستمدار هندی و یا آفریقای جنوبی باشند منادی انسانیت بودند آنچه از کشور هند که سهم گاندی شد خاکستر جسدش بود که بر فراز رود گنگ پاشید، شد و سهم ماندلا گوشه گورستان کوچکی از روستای پدریش آن ها مثل مردم خود زیستند و مثل مردم خود مُردند آن ها مستبدانی نبودند که مثل فیلسوفان حرف زدند و مثل پادشاهان زندگی کردند.
ماندلا نمو کرد و بشکفت و خندید و رفت.