لیدا حسن‌زاده روز چهارشنبه در گفت‌وگو با ایرنا در بوشهر اظهار کرد: همزمان با هفته ملی سالمندان و در آستانه روز جهانی سالمند، توجه به مفهوم «سالمندی فعال» اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ مفهومی که سالمندی را نه پایان فعالیت و مشارکت اجتماعی، بلکه مرحله‌ای از زندگی می‌داند که می‌تواند با یادگیری، ارتباط، استقلال و نقش‌آفرینی همراه باشد.

وی افزود: افزایش طول عمر زمانی یک موفقیت واقعی محسوب می‌شود که سال‌های بیشتری از زندگی با سلامت، استقلال، مشارکت اجتماعی و کیفیت زندگی همراه باشد، بنابراین در کنار توجه به طول عمر، باید به کیفیت سال‌های زندگی نیز توجه کرد.

نماینده انجمن علمی گفتاردرمانی ایران در حوزه سالمندی بیان کرد: سالمندی فعال از سال‌های سالمندی آغاز نمی‌شود و لازم است افراد از دوران جوانی و میانسالی برای آن برنامه‌ریزی کنند؛ سبک زندگی سالم، فعالیت بدنی، تغذیه مناسب، خواب کافی، ارتباطات اجتماعی، یادگیری مستمر و مراقبت از سلامت جسم و مغز، سرمایه‌گذاری برای سال‌های سالمندی است.

حسن‌زاده ادامه داد: حتی اگر فرد وارد دوران سالمندی شده باشد، برای آغاز فعالیت دیر نیست و سالمندان می‌توانند متناسب با توانایی‌ها و شرایط خود از یادگیری مهارت‌های جدید گرفته تا فعالیت‌های هنری، ورزشی، اجتماعی و داوطلبانه فعالیت‌های جدیدی را آغاز کنند.

وی با اشاره به اهمیت فعال نگه داشتن مغز گفت: همان‌طور که بدن برای حفظ عملکرد خود به فعالیت نیاز دارد، مغز نیز به تحریک و استفاده مداوم نیازمند است و گفت‌وگو با دیگران، مطالعه، یادگیری موضوعات جدید، بازی‌های فکری، خاطره‌گویی، حل مسئله، انجام فعالیت‌های روزمره و حضور در جمع‌های اجتماعی می‌تواند به حفظ عملکردهای شناختی و زبانی کمک کند.

این متخصص حوزه سالمندی افزود: نباید هر فراموشی را بیماری تلقی کرد و از سوی دیگر، تغییرات قابل توجه و پیشرونده در عملکرد شناختی را نیز نباید صرفاً به افزایش سن نسبت داد؛ در صورت مشاهده تغییرات قابل توجه در حافظه، زبان، توجه، شناخت یا عملکرد روزمره، ارزیابی تخصصی اهمیت دارد.

حسن‌زاده حفظ ارتباط با دیگران را یکی از مؤلفه‌های مهم سالمندی فعال دانست و اظهار کرد: سالمندی که با خانواده، دوستان و جامعه در ارتباط است، فرصت بیشتری برای مشارکت، یادگیری و احساس تعلق دارد.

وی گفت: حمایت از سالمندان همیشه به معنای انجام دادن همه کارها به جای آنها نیست، بلکه باید متناسب با توانایی فرد، فرصت انتخاب، تصمیم‌گیری و انجام فعالیت‌های شخصی و اجتماعی را برای او فراهم کرد تا استقلال و احساس توانمندی وی حفظ شود.

نماینده انجمن علمی گفتاردرمانی ایران در حوزه سالمندی با تأکید بر اینکه سالمندان فقط دریافت‌کنندگان خدمات نیستند، افزود: سالمندان می‌توانند منبع ارزشمندی از تجربه، دانش و سرمایه اجتماعی باشند و خانواده‌ها باید فرصت انتقال دانش و مهارت را برای آنان فراهم کنند.

وی ادامه داد: ارتباط بین‌نسلی نیز می‌تواند برای سالمندان و نسل جوان ارزشمند باشد و زمانی که سالمند احساس کند همچنان در خانواده و جامعه نقش دارد، مشارکت اجتماعی او نیز معنا و اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

حسن‌زاده با بیان اینکه سالمندی فعال تنها مسئولیت خود سالمند نیست، اظهار کرد: خانواده، نظام سلامت، شهرداری‌ها، مراکز فرهنگی و اجتماعی و سیاست‌گذاران نیز در ایجاد محیط مناسب برای سالمندی فعال نقش دارند.

وی افزود: دسترسی مناسب به خدمات، فضاهای عمومی قابل استفاده، فرصت‌های آموزشی و اجتماعی، برنامه‌های ورزشی و فرهنگی و خدمات توانبخشی می‌تواند به سالمندان کمک کند تا استقلال و مشارکت خود را برای مدت طولانی‌تری حفظ کنند.

نماینده انجمن علمی گفتاردرمانی ایران در حوزه سالمندی گفت: سالمندی الزاماً به معنای کنار کشیدن از زندگی نیست و افراد می‌توانند در این دوره همچنان یاد بگیرند، ارتباط برقرار کنند، تجربه‌های جدید داشته باشند، نقش‌آفرینی کنند و برای خانواده و جامعه مفید باشند.

حسن‌زاده بیان کرد: اگر قرار است طول عمر انسان‌ها بیشتر شود، باید به بهتر زندگی کردن در این سال‌های بیشتر نیز توجه کنیم؛ سالمندی فعال یعنی فرصت ادامه زندگی، نه توقف زندگی است.

وی افزود: روز جهانی سالمند فرصتی است تا به جای تمرکز صرف بر محدودیت‌های سالمندی، توانمندی‌های سالمندان دیده شود و جامعه‌ای شکل گیرد که هر فرد بتواند در هر سنی، تا حد امکان فعال، مستقل، پویا و دارای نقش باقی بماند.

اول اکتبر برابر با ۹ مهرماه به عنوان روز جهانی سالمند نامگذاری شده است و هفته ملی سالمندان نیز امسال از چهارم تا دهم مهرماه با هدف توجه بیشتر جامعه و سیاست‌گذاران به موضوع سالمندی و تحقق سالمندی سالم و فعال برگزار می‌شود.

شعار امسال هفته ملی سالمندان «عصر زندگی طولانی‌تر، بازاندیشی در نظام‌ها برای زندگی بهتر» اعلام شده است.