اتحاد خبر: در تقویم رسمی کشور ما (ایران) روز نهم اردیبهشت به عنوان روز شوراها معرفی شده است. شورا یک اصل عقلی است که آموزه های دین اسلام در کتاب و سنت نیز بر آن صحه گذاشته است.

شورای شهر مجلسی محلی در سطح شهر هاست، که نمایندگان آن توسط مردم همان شهر انتخاب می‌شوند. وظیفه اصلی این مجلس: انتخاب شهردار، تصویب بودجه و نظارت بر عملکرد شهرداری هاست.

در کشور ما تاکنون پنج دوره انتخابات شورا‌های اسلامی شهر و روستا برگزار شده است که اولین دوره آن در اسفندماه سال ۱۳۷۷ و دوره پنجم آن همزمان با انتخابات داوازدهمین دوره ریاست جمهوری در ۲۹ اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۶ برگزار شد.

به همین بهانه چند سئوال از برخی صاحب نظران و فعالان سیاسی و اجتماعی پرسیده ایم.

1. به طور کلی شوراهای شهر و روستا به اهداف اولیه تشکیل خود دست یافته اند؟
2. نقش شوراها در مدیریت شهری را چگونه ارزیابی می کنید؟ تاثیرات منفی و مثبت
3. با توجه به میزان هزینه مالی که شوراها روی دست شهرداری ها میگذارند در مجموع با ادامه کار شوراها با شرح وظایف، اختیارات و شرایط فعلی موافقید؟

«اتحاد خبر» شما را به ملاحظه پاسخ مهدی پایدار، فعال اجتماعی دعوت می کند:

۱. اگر بخواهیم نگاهی به اهداف شورا بیندازیم باید به این نکته توجه کنیم، آیا اصولا شوراها، اهداف اجرایی یا تقنینی داشته اند یا خیر!؟ یا وجود چنین ساختاری الزامی بود یا نه؟!
به زعم من پاسخ منفی است! ایجاد شورا و دستور برای تشکیل این نهاد به اصطلاح مهم (آن هم در شرایطی که تعریفی از این شکل از مردم سالاری وجود نداشت) به چند دلیل مختلف توسط رئیس جمهور وقت کاری اشتباه بود. داشتنِ کارنامهٔ صرفاً تشکیلاتی، پر کردن رزومه رئیس‌ جمهور و نبود زیرساخت و آگاهی اجتماعی در جامعه باعث شد دیوار شورا از روز نخست کج بنا شود و لاجرم کج و ماوج در حال بالا رفتن است. پس فی‌ نفسه اهداف عالیه ای دستکم در شکل کنونی ِ شورا نمی‌ بینیم. ورود مردم در عرصه تصمیم گیری در این نهاد یکی از وعده هایی بود که اصلا عملی نشد، هرچند که روی کاغذ گویا هدف این بود.

۲. در سوال دوم، به واژه پرطمطراقِ مدیریت شهری برخورد می کنیم. در واقع مدیریت شهری در عملکرد امروز ِشورا دیده نمی شود.
آنچه از نقش شورا دیده می شود، «مدیریت شهرداری» و ورود به کارهای اجرایی شهرداری است. دخالت در امور شهری، دخالت در انتصابات و عزل مدیران شهرداری، تعیین تکلیف های بی‌مورد برای شهردار، معاونان یا حتی کارمندان جزء٬ آنهم برای پیشبرد کارهای شخصی مبَین آن است که نقش شورا در عمل مدیریت شهرداری است!
این چیزی است که بیشتر در شورای شهرهای کوچکتر نمود پیدا کرده است.

پشت پرده ها و لابی‌ گری ها باعث شده است عملاً «شهر»ی آنطور که از تعاریف آکادمیک برداشت می شود، وجود نداشته باشد تا شوراها نقش مدیریت آن را داشته باشند.
آنچه دیده ایم دعواهای شخصی و حتی دعواهای زنانه - مردانه و یارکشی در شوراهاست که مسیر مدیریت شهری را کاملاً منحرف ساخته است.
عدم شفافیت و نقص قوانین در آیین نامه ی شوراها و عدم تکلیف و همکاری شورا با دستگاه‌ های اجرایی ( در پی همان عدم شفافیت قانون) باعث شده کار شورا در همان شهرداری باقی بماند.

۳. با استناد به آنچه گفته شد، پاسخ به قطعا منفی است. شرح وظایف آنگونه نیست تا قدرتی را برای شورا متصور باشیم.
اصولاً با ورود باندهای مختلف سیاسی، مذهبی، محلی، طایفه ای و... شرح وظایفی باقی نمی ماند تا شورا استوار و ایستاده به کار خود ادامه دهد. برگشتن به عقب شاید بهترین گزینه روی میز باشد. اگر نیک بنگریم، اگر شورایی منحل گردد یا از اعتبار ساقط گردد هیچ گونه تغییری در روند مدیریتی شهرها نخواهیم دید.