اساس برجام یک تصمیم ملی و راهبردی بود

 حجت‌الاسلام و المسلمین حسن روحانی امروز در جلسه هیات دولت با بیان اینکه امروز ۱۸ اردیبهشت ماه درست یک سال از خروج غیر قانونی آمریکا از توافق برجام و از زیر پا گذاشتن قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل می‌گذرد، اظهار کرد: امروز ما مصمم هستیم تا یک تصمیم ملی و راهبردی را به عرض ملت ایران برسانیم.

وی ادامه داد: اساس برجام یک تصمیم ملی و راهبردی بود و برجام نه یک تصمیم فردی، نه تصمیم جناحی و نه تصمیم دولتی بود، بلکه تصمیم ملی و تصمیم کل نظام بود.

وی با اشاره به اینکه مردم یک بار قبل از برجام و یک بار بعد از برجام پای صندوق رأی آمدند و این راه را تایید کردند، خاطرنشان کرد: در سال ۹۲ مردم با رای خود از دولت خواستند که خلاقیت جدید را برای حل و فصل مسائل سیاسی و گشودن گره‌ها بکار گیرد که اسم آن را تدبیر و یا تعامل سازنده می‌گذاریم. بعد از ۴ سال و پس از اجرای برجام مردم پای صندوق آمدند و نه با ۱۸ میلیون بلکه ۲۴ میلیون رأی به اعتدال، تعامل سازنده و تدبیر رأی دادند.

روحانی ادامه داد: از آغاز توافق برجام دشمنان ایران با آن مخالف بودند. یعنی تندروهای آمریکا، صهیونیست و ارتجاع منطقه؛ همه آنهایی که ضد برجام بودند، ضد ایران بودند و هستند.

برجام به ضرر دشمنان ایران بود

رئیس‌جمهور در ادامه صحبت‌های خود با تاکید بر اینکه انتقاد با ضد برجام بودن متفاوت است، اظهار کرد: هر کس می‌تواند راجع به هر موضوعی منتقد باشد و بیان نقد حق مردم است، اما دشمنی با برجام مخصوص صهیونیست‌ها، ارتجاع و تندروهای آمریکا بود؛ برجام به نفع منطقه و کل جهان و به ضرر دشمنان ایران بود؛ بنابراین آنها همه توان خود را از سال ۹۳ تا به امروز بکار گرفتند تا این بنای شکوهمند را ویران کنند.

گروه تندرویی که در داخل کاخ سفید امروز بسیاری از امور را در دست دارد

وی خاطرنشان کرد: بعد از روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا که مجموعه شرایط انتخابات مجموعه شرایط نامتعارف و غیرمعمول بود، با وجود این که همین جناح از مردم با شعار صلح، خروج سربازان از منطقه، کار کردن به نفع ملت آمریکا و حرکت در مسیر حقوق و قانون رأی گرفتند؛ اما متأسفانه به تعهدات خود عمل نکردند و گروه تندرویی که در داخل کاخ سفید امروز بسیاری از امور را در دست دارد، حتی اختیار کار را از شخص رئیس جمهور این کشور گرفته است.

از این شیوه دولت فعلی آمریکا همه شرکت‌های تجاری و کارآفرینان جهان در رنجند

رئیس جمهور تاکید کرد: از این شیوه دولت فعلی آمریکا نه تنها مردم منطقه، بلکه حتی دوستان آمریکا، اروپا، کانادا، مکزیک، پاسفیک و متحدان آمریکا و همه شرکت های تجاری و کارآفرینان جهان در رنج هستند. اما در عین حال صهیونیسم، ارتجاع و گروه تندروی داخلی آمریکا به ویژه ایپک فشار وارد کردند تا دولت آمریکا از برجام خارج شود.

روحانی با بیان اینکه دولت جدید آمریکا یک سال و خورده ای است که بعد از روی کار آمدنش صرفاً شعار خروج از برجام می‌داد، تصریح کرد: بعد از دی ماه سال ۹۶ آمریکایی‌ها برای زیر پاگذاشتن تعهدات برجامی خود امیدوارتر شدند که این موضوع باید در جای خود مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

وی گفت: آمریکایی‌ها در پایان دی ۹۶ اعلام کردند که از برجام خارج می‌شوند و ۱۸ اردیبهشت سال ۹۷ از برجام خارج شدند به امید آن که به قول خودشان تابستانی آن چنانی و سپس ۱۳ آبانی به عنوان نقطه عطف و کریسمسی با حضور در ایران پیش بینی کردند بدون آن که جشن چهلمین سالگرد انقلابی در این کشور وجود داشته باشد.

ایران در زمین آمریکا بازی نکرد

وی با بیان اینکه آمریکایی‌ها در تمامی مراحل دچار شکست شدند، خاطرنشان کرد: آمریکا ابتدا می‌خواست با خروج از برجام ایران را وادار کند که روز بعد از برجام خارج شود تا پرونده را به شورا ی امنیت ببرید و بار از دوش آمریکا برداشته و فشار بر ایران تشدید شود، اما تدبیر و هوشمندی نظام ایران بر این بود که در این دام نیفتاد و در زمین آمریکا بازی نکرد.

رئیس جمهور ادامه داد: وقتی دوستان ما و همچنین کشورهای اروپایی با تماس مستقیم با من به صورت تلفنی، حضوری یا ارسال پیام از جمهوری اسلامی ایران درخواست کردند که به آنها مهلتی بدهیم ما هم به درخواست آنها پاسخ مثبت دادیم.

امروز روز پایان برجام نیست

رئیس جمهور با بیان این که ما نمی‌خواهیم از برجام خارج شویم گفت: امروز روز پایان برجام نیست ،بلکه گام جدید در چارچوب برجام است. برجام در بندهای ۲۶ و ۳۶ به ما حق داده است که اگر طرف مقابل تعهد خود را نقض کند ما آن را در کیمسیون مشترک مطرح کنیم آن کمیسیون تشکیل شده است، اما با وجود آنکه اروپا و دوستان ما تاکید کرده‌اند که خروج آمریکا را جبران کرده و به تعهدات خود عمل می‌کنند، اما در مقام عمل شاهد آن نبوده‌ایم.

روحانی ادامه داد: به سران ۵ کشور اعلام کردیم که مواد غنی شده و آب سنگین خود را دیگر نمی‌فروشیم تاکنون هر وقت مواد غنی شده ما به ۳۰۰ کیلوگرم می‌رسید اضافه آن را می‌فروختیم و کیک زرد می‌گرفتیم و هر وقت آب سنگین از ۱۳۰ تن تجاوز می‌کرد اضافه آن را می‌فروختیم. از امروز این فروش‌ها انجام نمی‌شود.

صبر ما یک صبر استراتژیک بود

روحانی با بیان اینکه طبق تصمیم شورای عالی امنیت ملی از طرف من امروز ۵ نامه به سران ۵ کشور باقیمانده در برجام ارسال شد، خاطر نشان کرد: در این نامه‌ها به طرف مقابل اعلام کردیم که ما یک سال به توصیه‌های شما عمل کردیم و صبر ما یک صبر استراتژیک بود. ما یک سال حوصله و صبر کردیم و به تعهدات خود عمل کردیم، اما از امروز فروش مواد غنی شده و آب سنگین را متوقف می‌کنیم.

وی با اشاره به توصیه‌های طرف‌های باقیمانده در برجام پس از خروج آمریکا از این توافق تصریح کرد: ما می‌دانستیم که برجام چقدر مهم است و به همین دلیل به آنها پاسخ مثبت دادیم و قرار بود چند هفته صبر کنیم، ولی چند ماه صبر کردیم. ما می‌خواستیم اتمام حجت کرده و مردم هم بدانند که عجله نداریم.

روحانی بیان کرد: اما باز هم از ما خواستند که کمی بیشتر به آنها مهلت بدهیم و ما باز هم به آنها مهلت دادیم. بر اساس بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام ۴ نوبت، با ۵ کشور باقیمانده در برجام مذاکره کردیم؛ دو مرتبه در سطح معاونان وزرا و دو بار در سطح وزرا. ما از ساز و کار برجام استفاده کرده و از لحاظ حقوقی هم قدم‌های لازم را برداشتیم.

دوستان ما قدم‌های خوب ولو ناکافی برداشتند

رئیس جمهور ادامه داد: دوستان ما قدم‌های خوب ولو ناکافی برداشتند و اروپا مواضع خوبی در پیش گرفت اما در مقام عمل و به ویژه در بخش اقتصادی متأسفانه ناتوان بود. من در سال ۹۲ در مصاحبه‌ای با اشاره به مذاکرات سالهای ۸۲ و ۸۳ گفته بودم اروپا در آن سال‌ها دچار این مشکل بود که آمریکا را کدخدا می‌دانست و به همین دلیل نمی‌توانست تصمیم قاطع برای منافع خود بگیرد. الان اروپا کدخدایی آمریکا در امور سیاسی و حقوقی را قبول ندارد، اما شرکت‌ها و بانک‌های آنها آمریکا را کدخدا می‌دانند. این تفکر نادرست است که اجازه نمی‌دهد بخش اقتصادی آمریکا برای منافع اروپا و جهان تصمیم درست اتخاذ کند.

در چارچوب برجام اولین قدم قاطع خود را برمی‌داریم

وی با بیان اینکه ۷ ماه پیش در سازمان ملل اعلام کردم که استراتژی نظام تعهد در برابر تعهد، نقض در برابر نقض، تهدید در برابر تهدید و اقدام در برابر اقدام است، افزود: امروز به آن سخنان عمل می‌کنیم و می‌گوییم در چارچوب برجام اولین قدم قاطع خود را برمی‌داریم. از سال ۹۴ تا امروز ۱۴ بار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأیید کرده است که ایران به تمام تعهدات خود عمل کرده است و ۵ کشور باقیمانده در برجام هم اعتراف کردند که ایران نمی‌تواند از همه منافع خود در برجام استفاده کند. انجام تکالیف در برابر حقوق یک اصل بدیهی حقوقی است . نمی‌شود کشور به تعهدات خود عمل کند ولی از حقوق خود برخوردار نباشد، این عدم توازن را همه قبول دارند.

نه اورانیوم غنی‌شده را دیگر می‌فروشیم و نه آب سنگین را

روحانی اضافه کرد: در حقیقت ما دو فروش دیگر انجام نمی‌دهیم؛ یعنی نه اورانیوم غنی‌شده را دیگر می‌فروشیم و نه آب سنگین را می‌فروشیم. 

کشورهای عضو برجام ۶۰ روز فرصت دارند پای میز مذاکره بیایند

وی ادامه داد: در چارچوب همین تصمیم به کشورهای مقابل اعلام کرده‌ایم که آن‌ها ۶۰ روز فرصت دارند پای میز مذاکره بیایند و اگر ما در پای میز مذاکره با پنج کشور به نتیجه رسیدیم و منافع اصلی ما به خصوص در حوزه نفت و بانک به‌عنوان دو منفعت مهم تامین شد، ما به شرایط قبل یعنی شرایط ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۸ باز می‌گردیم، ولی اگر در پایان ۶۰ روز ما به نتیجه ای نرسیدیم دو اقدام دیگر را آغاز می‌کنیم.  

رئیس جمهور در تشریح این دو اقدام گفت: در اقدام نخست ما طبق برجام توافق کرده‌ بودیم که سطح غنی سازی را در حد ۳.۶ نگه داریم، ولی از آن به بعد دیگر سطحی در کار نخواهد بود و از طرف دیگر در مورد رآکتور آب سنگین اراک نیز تصمیماتی را اتخاذ خواهیم کرد. طبق برجام قرار بود که این رآکتور با همکاری گروه ۱+۵ نوسازی شود و ما در مسیر این راه هستیم، ولی به نتیجه نهایی نرسیده‌ایم؛ بعد از ۶۰ روز همان طور که اشاره کردم نسبت به اراک نیز تصمیم گیری می‌کنیم و اعلام خواهیم کرد که در مورد این رآکتور برنامه قبل از توافق برجام را ادامه می دهیم و اراک را تکمیل می‌کنیم.

روحانی ادامه داد: در مرحله دوم نیز ۶۰ روز فرصت داده می شود و اگر به نتیجه نرسید اقدامات بعدی مورد نظر ما خواهد بود. 

ایسنا