مختار فیاض

در کشورِ ما، دوازدهم اردیبهشت ماه را روز "معلم" نامگذاری کرده اند.اگرچه روزِ معلم، در ایران هم می توانست، همان پنجم اکتبر باشد- که یونسکو به عنوانِ روزِ جهانی معلم  اعلام کرده است- با این حال چون در دوازدهم اردیبهشت ماه نیز یادی از معلمان می شود و مقامِ این پرچمدارانِ دانایی گرامی داشته می شود، بنظر می رسد  مشاجره و جَدل بر سرِ  تاریخِ دقیقِ آن، در درجه ی دوّمِ اهمیّت قرار داشته باشد.
  اکنون در آستانه ی روزی که در جمهوری اسلامی ایران، به نامِ "معلم" است، ضمن عرضِ شادباش به جامعه ی فرهنگی، بنا دارم نکاتی پیرامونِ جایگاهِ این قشرِ ممتاز و مبرّز، در جامعه و فرهنگ ایرانِ امروز  بیان کنم:
بنده با اقرار و ایمانِ به این که تنها، اظهارِ نظرِ محققانه و عالمانه، سزاوار توجه و اعتناست، به عنوانِ عضوی از اعضایِ جامعه ی امروز ایران، با اطمینانِ کامل، می توانم ادعا و اثبات کنم که جامعه ی ما، یک جامعه ی به تمام معنا"بیمار" است. و این امر را صرفاً از شرایط معلمان و  مقایسه ی اجمالیِ آنان با بعضی از اقشار،می توان به وضوح تشخیص داد.
معلم را می شود با اقشارِ مختلفی مقایسه کرد امّا فکر می کنم وکلایِ دادگستری، از مناسب ترینشان باشد:
-همه ی ما، بدونِ استثنا، به نقشِ معلمان در ارتقاءِ سطحِ دانش و فرهنگِ  افراد جامعه، وقوف و اذعانِ کامل داریم و بی گمان جامعه ی بدون معلم را حتی لحظه ای نمی توانیم تصور کنیم. به دلیلِ آنکه جامعه ی بدون معلم، یعنی جامعه ی بدون پزشک، بدون اقتصاددان، بدون هنرمند، بدون ادیب، بدونِ جامعه شناس، بدون مورخ، بدون فیلسوف،  بدون قاضی  و ...
درحالیکه جامعه ی بدونِ وکیل دادگستری- با تمام احترامی که برای وکلایِ شرافتمندِ دادگستری قائلم- جامعه ای، دور از ذهن نخواهد بود؛ کما این که سالیانِ سال، جوامعِ مختلف، بدونِ این قشر، به حیاتِ طبیعیِ خود ادامه داده اند.
-کارِ معلم، علم آموزی و آگاهی بخشی  و آماده کردن کودکان، نوجوانان و جوانان، برای اداره ی امور کشور است اما کارِ وکیلِ دادگستری، دفاع از فردی است که در محاکمِ قضایی، صاحبِ پرونده است و بواسطه ی وجهی که از او دریافت کرده است، ملزم است در برابر مخالف یا مخالفانش-به هر شکلِ ممکن- ادای دَین کند.
-فزونیِ تعداد معلم در هر جامعه، نشان از فزونیِ فراگیرانِ دانش و  رواجِ فضل و فرهنگ دارد و فزونیِ وکیل در یک جامعه، بیانگرِ افزایش  مخاصمات و منازعاتِ فردی و اجتماعی است.
-بی گمان در جامعه ای که معلم، صدرنشین  است و ارج می بیند و نهایتا در رفاه کامل به سر می برد، زمینه برای شکوفاییِ دانش و مهارت های علمی فراهم است و بعکس، در جامعه ای که وکلای دادگستری بواسطه افزایش مخاصمات، مورد توجه و تاکیدند، زمینه برای ازدیاد و افزایشِ بزه کاری ایجاد می شود.
با این مقدمه، می توان به خوبی، تندرستی یا بیماریِ جامعه یِ امروزِ ایران را تشخیص داد:
آیا معلمان، در صدرند  یا وکلای دادگستری؟
میزانِ حقوق، مزایا و نهایتا رفاهِ معلمان در جامعه بیشتر است یا وکلای دادگستری؟
رغبتِ جوانانِ تحصیل کرده ی جامعه، بیشتر به سویِ معلمی است یا وکالت؟
همه واقفیم که در جامعه ی امروزِ ما، وکالت از جمله مشاغل نان و آب دار است و وکیل از اقشار ِ پردرآمد و متموّل به شمار می رود؛ در حالیکه معلمی، از مشاغلِ کم درآمد و معلم-دستِ کم از بُعدِ اقتصادی-از طبقاتِ پایین و کم بضاعت. (که البته این نتیجه، خود  می تواند دلیل و عاملی مهم، برای افزایش بزه و نهایتا نیازِ بیشتر به  وکیل و محاکمات قضایی باشد.)
مع الوصف، عقلِ سلیم حکم می کند که برای کاهشِ همین بیماری ها، معضلات و  بزه کاری هایِ اجتماعی که منجر به تشکیلِ محاکمِ قضایی و ورودِ وکیل به عرصه می شود،  پیشگیری در اولویّت قرار گیرد. و تحقیقا این مهم، محقّق و میسّر نخواهد شد مگر با فرهنگ سازی و آموزشِ اصولی. آموزشی که فقط و فقط، معلمِ صَدرنشین و قَدربین ، بانی و متولی حقیقیِ آن باشد.

(مختار فیاض-اردیبهشت ماه هزار و سیصد و نود و هشت )