سرکار خانم فروغ مساوات تنها فرزند مرحوم سید محمدرضا مساوات است که در قید حیات می باشد. هرچند او پدر را خیلی درک نکرده و یکساله بوده که پدرش فوت می نماید ولی فرصت را غنیمت شمرده و با او گفتگویی غیر حضوری با پست الکترونیکی انجام دادیم که در ادامه می آید: 

 

- خانم مساوات چند ساله بودید که مرحوم پدر به رحمت خدا رفتند؟ 

يكساله

 

- می دونید پدر کجا متولد شدند؟ چه سالی و چه محله ای؟ 

نمي دانم

- مرحومه مادرتون کی بودند و در چه سالی با پدر ازدواج کردند؟

سيد فاطمه كره اي در چهارده شعبان 1319 قمري ازدواج كردند.

 

- پدر چند سال در برازجان زندگی کردند و بعد از برازجان به کجا رفتند؟

اصلا نمي دانم.

- پدر چه تحصیلاتی داشتند و در کجا این تحصیلات را انجام دادند؟ 

تحصيلات قديمه در شيراز

- از چند سالگی وارد سیاست شدند و اولین حضور و فعالیت سیاسی شان چه بود؟ 

بعد از ازدواج روزنامه مساوات را منتشر مي كردند. قبل از انتشار روزنامه به وكالت مجلس انتخاب شدند.

 

- مرحوم سید محمدرضا مساوات هم روحانی بودند هم مبارز سیاسی وهم روزنامه نگار؛ کدام وجه ایشان برجسته تر بود؟

بلي وكالت

- ایشان چه نقشی در انقلاب مشروطه ملت ایران داشتند؟

از سران مبارزه با استبداد در زمان قاجاريه بودند.

 

- چی شد که هفته نامه مساوات را در تهران راه اندازی کردند؟

زمان ازدواج با مادرم در تهران مستقر شده و روزنامه مساوات را منتشر مي كردند.

 

- چرا وی از فارس کاندیدای مجلس نشد و از حوزه تبریز و بعدش تهران کاندیدای مجلس شورای ملی شد؟

درست نمي دانم شايد چون با دوستان هم مسلك در تبريز بودند كه براي اولين بار وكالت از تبريز انتخاب شده فتوكپي ابلاغ اولين وكالت ايشان به ضميمه ارسال مي شود.

- از مبارزات سیاسی ایشان خاطره ای اگر دارید بیان بفرمایید لطفاً؟

چند خاطره هست که از مادرم شنیدم برايتان نقل مي كنم.

يك دفعه وقتي پدرم در خيابان به طرف منزل مي آمده يك نفر در تعقيب او بوده و مي خواسته او را به قتل برساند يكي از دوستان پدر متوجه مي شود و فورا خود را به او مي رساند و تنه مي زند و او را به جوي مي اندازد و به او مي گويد فوري فرار كن و من به جاي تو به راه ادامه مي دهم. پدرم كه مي شنود از كوچه مي رود و اوبجای پدرم به راه مي افتد وقتي آن مرد به او مي رسد مي بيند اشتباه گرفته و مرد ديگري به جاي پدرم مي باشد. خوشبختانه موفق نمي شود.

چندين بار مورد سوء قصد از طرف دربار قاجار قرار مي گيرد.

 

خاطره ديگري كه به ياد دارم وقتي مجلس را به توپ مي بندند پدرم در مجلس بوده فوري مي رود در اطاق مستخدم چادر زن مستخدم را مي گيرد و سرش مي كند از در پشتي مجلس فرار مي كند و به منزل مي آيد.

 

خاطره دیگر اینکه پدرم وقتي در منزل آشپزشاه مخفي مي شود آشپز به زنش مي گويد يك نفر آورده ام كه كار آشپزي را ياد بگيرد و كمكم كند. به مدت دو ماه یا بيشتر دقیق نمي دانم در منزل او به سر مي برد و همين طور كارهاي سياسي خود را هم انجام مي دهد ولي يك مرتبه زن آشپز از پشت شيشه اطاق مي بينيد که شوهرش دست به سينه ايستاده و پدرم در شاه نشين اطاق نشسته است فوري به شوهرش مي گويد اين كيست كه تو اينطور برايش احترام قائل هستي به همين دليل پدرم شبانه از منزل آشپز فرار مي كند.

مدتي پدرم به طور پنهاني زندگي مي كرده تا اين كه با ياران هم مسلكش تصميم مي گيرد كه از كشور خارج شوند تنها پدرم در تابوت خوابيده و به طور پنهاني از مرز خارج مي شود و مدت 7 سال از كشور خارج و با مشكلات فراوان به كشور آلمان مي رود؛ البته با چند نفر ديگر كه نامشان را به خاطر ندارم و مادرم به طور كلي از پدرم بي خبر مي ماند و نمي تواند خبري بدهد بعد از 3 سال شخصي با يك لنگه گيوه به منزل مادرم مي آيد و مي گويد اين پاكت مال شما است مادرم به فكر فرو مي رود كه يك لنگه گيوه به چه مناسبت مي باشد بعد به فكر مي افتد كه شايد لاي گيوه چيزي باشد. كف آن را با قچي باز مي كند نامه در جوف آن بوده كه از پدرم بوده و مي گويد من سلامت هستم و فعلا نمي توانم جاي خودم را بگويم.

 

یه خاطره هم مربوط به انتشار پنهانی روزنامه مساوات است. چون با سلطنت قاجار خيلي مخالف بوده قصد توقيف روزنامه را مي كنند او روزنامه را به طور پنهاني در منزل به چاپ مي رساند. مدتي روزنامه مساوات را در منزل به چاپ مي رساند و دستگاه چاپ در منزل بوده و نيمه هاي شب كه بچه و بقيه كلفت و خدمه خواب بودند پدر و مادرم دستگاه چاپ را از پشت ديوار آورده و آماده مي كردند و روزنامه را چاپ مي كردند و بعد از اتمام آن دوباره دستگاه را پشت ديواري مي گذاشتند و جلوي آن را با خشت و آجر مي پوشاندند تا مدتي هيچ كس نمي دانست كه روزنامه در كجا و به وسيله چه كسي غير از پدرم چاپ مي شود.

 

- اگر خاطره ای از زندگی شخصی و خصوصیات اخلاقی ایشان دارید بیان بفرمایید؟

آنطور كه مادرم تعريف مي كرد پدرم بيشتر درآمد خود را به مردم بي بضاعت مي داده و عقيده داشته كه فرزندانم خودشان بايد تلاش كنند تا زندگي خوبي داشته باشند قبل از مرگش تمام رسيد پول هايي كه به مردم كمك كرده بود و همه به او رسيد پولش را داده بودند همه را پاره كرده و گفته بود كه نمي خواهم بعد از من از كسي طلب خواهی بكنيد. 

- چه تاریخی فوت کردند؟ و علت فوتشان چه بود؟ 

به سال 1304 خورشيدي يكسال بعد از تولدم به مرض سل در باغ فردوس شميران فوت و در امام زاده صالح شميران دفن مي شوند.

 

- شنیدیم مجلس شورای ملی سه روز به احترام ایشان بعد فوتشان تعطیل شد، شما چیزی به خاطر دارید؟

خير؛ به خاطر ندارم.

- سالهای آخر عمر هم سفری به برازجان داشتند؟

بله؛ البته من به خاطر ندارم ولي نقل قول از مادرم.

- مرحوم پدرتان چند فرزند داشت؟ لطفاً نام ببرید؟

   6 فرزند به نام هاي زينت، عزت، جمال، انيس، مونس و فروغ.

- چند برادر زاده و خواهرزاده دارید که در واقع نوه های مرحوم مساوات هستند و آنها کجا زندگی می کنند و چکار می کنند؟

تعداد نوه هاي پدرم 19 نفر مي باشند.

زينت پسری دارد بنام حسين که دكترای فيزيك دارد. دكتر مساوات به مدت 50 ساله در ميشيكان آمريكا زندگي مي كند و الان بازنشسته دانشگاه است.

عزت فرزندش فوت شده به نام محمدرضا.

جمال، 5 فرزند به نام هاي فريده، فريدون، فرشته، فرهاد، فرشيد دارد که فريدون در تهران است. فريده و فرهاد در كانادا و فرشيد فوت شده است.

انيس داراي 7 فرزند به نام هاي منوچهر در تهران (مهندس)، پريچهر تهران (خانه دار بازنشسته وزارت آموزش و پرورش)، بهين چهر تهران (خانه دار بازنشسته وزارت آموزش و پرورش)، فرزين مهندس در تهران؛ فرخ مهندس در آمريكا فوت شده و فرزانه فوق ديپلم در آلمان.

مونس ليسانسه سال 1317 شمسي در اولين سالي كه ليسانسه دختر از دانشگاه تهران بيرون آمد و هيچوقت ازدواج نكرد.

آخرين فرزند پدرم اينجانب فروغ كه فعلا در قيد حيات مي باشم و دارای 6 فرزند می باشم به نام های: محمدرضا که 12 سال پیش فوت شده در آمريكا بر اثر تصادف؛ هما، دكتر در آمريكا، داراي سه فرزند؛ عليرضا، مهندس در آمريكا، داراي 3 فرزند؛ همايون، مهندس در آمريكا، فرزند ندارد؛ ميترا، فوق ليسانس، داراي 2 فرزند؛ مريم، فوق ليسانس و دارای1 فرزند.

و در پایان چند سئوال شخصی از خودتان: 

- کمی از خودتان بفرمایید؟ سال تولد، تحصیلات و شغل تان؟

اينجانب فروغ السادات مساوات متولد 1303 در تهران و به مدت 60 سال در تهران زندگي كردم. داراي ديپلم دانشسرا و تربيت معلم در وزارت آموزش و پرورش استخدام و به مدت 30 سال خدمت کردم كه 19 سال آن مدير دبستان هاي تهران بودم و اكنون به مدت 35 سال است كه بازنشسته مي باشم.

- چه سالی به امریکا مهاجرت کردید و چرا؟ 

به علت فرستادن فرزندانم در آمريكا به مدت 28 سال است که به طور دائم در آمريكا زندگي مي كنم ولي تقريبا هر ساله به ايران براي ديدن اقوام سفر مي كنم. /م