اتحاد خبر: کارگاه ارتباط موثر به همت کمیته روانشناسی انجمن اندیشه زنان جنوب ابتدای هفته جاری در محل مدرسه تاریخی سعادت برگزار گردید.

به گزارش روابط عمومی انجمن اندیشه زنان جنوب، "نسرین عباسی" دبیر کمیته روانشناسی این انجمن در خصوص این موضوع مباحث و تکنیک هایی را مطرح کرده و شرکت کنندگان طی این کارگاه با سطوح مختلف ارتباطی آشنا شدند.

وی در بخش اول مباحث کارگاه ارتباط موثر گفت: ارتباط به معنی انتقال اطلاعات از یک فرد به فرد دیگر است. ارتباط فرآیندی است که طی آن افکار، عقاید و احساسات یک فرد به فرد دیگر منتقل می شود ارتباط فرآیندی است آگاهانه یا ناآگاهانه، خواسته یا ناخواسته که از طریق آن احساسات و نظرات به شکل پیامهای کلامی و غیر کلامی بیان، ارسال، دریافت و ادراک می شوند.


وی با اشاره به اینکه ارتباط بین فردی، انتخابی نیست، اظهار داشت: برخی مواقع ممکن است که تلاش کنید ارتباط برقرار نکنید، اما ارتباط برقرار نکردن یک انتخاب نیست. در حقیقت هر چه سخت‌ تر تلاش کنیم که ارتباط برقرار نکنیم، بیشتر این کار را خواهیم کرد. با ارتباط برقرار نکردن، باز هم در حال ارتباط با چیزی هستیم: شاید خجالتی هستیم، شاید عصبانی یا ناراحت هستیم یا شاید خیلی سرمان شلوغ است. نادیده گرفتن دیگران، نوعی ارتباط با آنهاست، ممکن است که با آنها صحبت نکنیم و آنها را نادیده بگیریم اما از طریق ارتباطات غیرکلامی در حال ارتباط با آنها هستیم و امیدواریم که منظورمان را با این کار نشان دهیم. ما به‌وسیله‌ی ارتباطات غیرکلامی، نسبت به زمانی که از کلمات استفاده می‌کنیم، بسیار صادقانه‌تر ارتباط برقرار می‌کنیم.

عباسی افزود: زبان و وضعیت بدن ما، تماس چشمی (یا عدم آن)، کوچکترین و نامحسوس‌ ترین رفتارهای ما، همگی را‌ه‌های برقراری ارتباط با دیگران هستند. علاوه بر این، ما به ‌طور دائم در حال ارتباط با دیگران هستیم، علامت‌های آنها را دریافت کرده و به روش‌های معینی تفسیر می‌کنیم. اینکه این پیام‌ها را درک می‌کنیم یا نه به میزان مهارت ما در تفسیر ارتباطات بین فردی بستگی دارد. زمانی که حرفی از دهان خارج شد، دیگر خارج‌ شده است.

وی با بیان این نکته که ما اغلب بر اساس برخوردهای قبلی، رفتار کرده و ارتباط برقرار می‌کنیم، عنوان کرد: این برخوردها ممکن است اید‌ه‌ ی مناسبی برای قضاوت و درک شخص مقابل بوده و همچنین می‌توانند ایده ی مناسبی نباشند. ما اغلب به‌ صورت ناخودآگاه با افراد به ‌صورت قالبی یا کلیشه‌ ای رفتار می‌کنیم، این رفتار کلیشه‌ ای ممکن است به ‌وسیله‌ی جنسیت، موقعیت اجتماعی، نژاد، سن و یا هر عامل دیگری اتفاق بیفتد که می تواند گاهی مخرب باشد. در ارتباط موثر ما می بایست با انواع سبک های ارتباطی آشنا بشویم تا بتوانیم گفتگویی جراتمندانه و قاطعانه داشته باشیم.

نسرین عباسی خاطرنشان کرد: آگاه بودن فرد از سبک ارتباطی خویش می تواند به برقراری ارتباط کارآمد و مستمر با دیگران منجر شود. اگر فرد بداند با رفتار خود چه اثری روی دیگران می گذارد، آنگاه می تواند تصمیم بگیرد که آیا این واقعاً همان ارتباطی است که او مایل به برقراری آن بوده است یا خیر؟ ضمن اینکه استفاده از سبک ناسالم و به خصوص سبک منفعلانه می تواند توان "نه گفتن" افراد را کاهش داده و آنان را در معرض خطر قرار دهد.

وی تصریح کرد: سه سبک اصلی در برقراری ارتباط عبارتند از "سبک پرخاشگرانه" که در این نوع ارتباط، فرد از تهدید کردن، تضییع حق دیگران و برخورد توهین آمیز استفاده می کند. "سبک منفعلانه" که در این نوع ارتباط، فرد با عذرخواهی افراطی و کوچک انگاری خود تمامی افکار، احساس ها و حقوق شخصی خود را به نفع طرف مقابل نادیده می گیرد و "سبک جرأتمندانه" که گونه ای از ارتباط است که در آن هر احساسی به جز اضطراب به راحتی ابراز شده و نتیجه آن حرکت به سوی اهداف و مقاصد شخصی است بدون آنکه حق دیگران ضایع گردد.

عباسی ابراز داشت: در هر سبک ارتباطی، افراد شناخت (باورها)، هیجان و رفتار خاصی دارند که آنان را در جهت استفاده از این سبک تشویق می کند و منجر به شکل گیری سبک ارتباطی آنها با دیگران خواهد شد. در سبک پرخاشگرانه، افراد با این نوع باورها که "همیشه حق با من است" و "من اشتباه ندارم"، با دیگر افراد برخورد کرده و فقط هدف خودشان برایشان مهم است. این افراد اغلب شنونده ضعیفی هستند، دیگران را تحقیر می کنند، به آنها حمله می کند (فیزیکی یا جسمی) و آدم ها را سر می دوانند. این افراد عصبی و اخمو هستند و همیشه انگشت اشاره شان به سمت دیگران است. تن صدای بلندی دارند و اعتقاد دارند باید همیشه برنده باشند و به خواسته هایشان دست یابند، در دیگران رفتار خشم را بر می انگیزند و باعث مقاومت، پنهان کاری و فاصله گیری می شوند و دیگران را مجبور به


اطاعت همراه با رنجش می کنند.
دبیر کمیته روانشناسی انجمن اندیشه زنان جنوب تصریح کرد: در سبک منفعلانه، افراد با این نوع باورها که "مخالفت نکن"، "دیگران بیشتر از تو حق دارند"، "به دردسرش نمی ارزد"، رفتاری همیشه موافق، و بدون اعتراض مستقیم دارند. این افراد اجازه می دهند دیگران برایشان انتخاب کنند و در برنامه ریزی مشکل دارند. تن صدای پایین و بیقراری، از جمله رفتارهای این افراد است. در رویارویی با مساله ای خود را کنار می کشند و بیش از حد معمول با هر چیزی موافق هستند. احساساتی که این افراد تجربه می کنند ناتوانی و عدم قدرت، اضطراب، ناکامی و خشم است و دیگران در ارتباط با آنها بسیار پرتوقع هستند. در واقع می توان گفت افرادی که توان نه گفتن به دیگران را ندارند.

وی اضافه کرد: در سبک جراتمندانه نیز افراد با این باور که هم خودشان و هم دیگران ارزشمندند، سعی در برقراری رابطه ای دو طرفه دارند. محدودیت ها را بیان می کنند، از برچسب استفاده نمی کنند و قضاوت ندارند و خواسته ها و انتظارات را در اولین فرصت به طور مستقیم و صادقانه بیان می کنند. افرادی با این سبک ارتباطی بر اساس انتخاب خود عمل می کنند، در کارهایشان برنامه ریزی دارند و محکم و استوار هستند.

نسرین عباسی با اشاره به موانع خوب گوش کردن گفت: این موانع شامل ذهن خوانی، مرور ذهنی، غربال کردن، قضاوت کردن، خیال پردازی، نصیحت کردن، یکی به دو کردن، حق به جانب بودن، عوض کردن موضوع و آرام کردن می باشد. گوش دادن فعال یافتن معنای گفتار دیگران در ذهن خود است. با این تعریف شنیدن با گوش دادن متفاوت است. شنیدن فعالیتی جسمی است و نیازی به یادگیری ندارد، چرا که دستگاه شنیداری ما به صورت غیرارادی در اثر برخورد با صداها، تحریک شده و شنیدن احساس می‌شود. اما گوش دادن فعالیتی ذهنی است که نیازمند یادگیری است و تا به آن توجه نکنیم ادراک نمی‌شود. ما با گوش‌های خود می‌شنویم، اما با مغزمان گوش می‌دهیم.

وی با اشاره به برخی فواید و کارکردهای گوش دادن ادامه داد: تمرکز بر پیام‌های دیگران، برداشت کامل و درک مناسب‌تر منظور دیگران، ابراز علاقه، نگرانی و توجه به دیگران، تشویق دیگران به بیان و ابراز آزادانه و صادقانه مسائل خود، تقویت ارتباط و تعامل خود با دیگران، افزایش تفاهم ما با دیگران، جلوگیری از سوء تفاهم‌ها، افزایش قدرت یادگیری، کمک به خودآگاهی و گسترش شناخت از خود و دیگران و افزایش روحیه‌ مشارکت جویی و کار گروهی تعدادی از فواید و کارکردهای گوش دادن هستند.


عباسی ضمن برشمردن مهارت‌های اساسی گوش دادن فعال افزود: این مهارت ها شامل، "مهارت توجه"؛ یعنی توجه جسمی و غیر کلامی به طرف مقابل، که به او نشان دهد دقیقا به صحبت‌های او گوش می‌دهیم. مثلا هنگام گوش دادن با بدنی مایل به جلو، در فاصله‌ مناسب، رودرروی گوینده قرار گرفته و نگاه ما تا شعاع نیم متری صورت گوینده باشد، ضمن پرهیز از رفتارهای حواس پرت کن (بازی با کلید و سکه و...) سعی کنیم شنونده‌ای خشک و بی‌حرکت نباشیم و محیط گفتگو را از عوامل مزاحم و ترس آور دور کنیم. "مهارت پی‌گیری"، به این معنا که گاهی گوینده نگران و هیجان‌زده است و این در حالت‌های چهره، تن صدا و رفتارهای او نمایان می‌شود، در این صورت بایستی بدون زورگویی او را به صحبت کردن دعوت کنیم. مثلا با استفاده از جملات در باز کن (امروز سرحال به نظر نمی‌رسی! خب ! – بعد چی شد! – ادامه بده !) با استفاده از کلمات تشویقی کوتاه (هوم – درسته – بله و ...) با استفاده از سوال‌های کوتاه و باز و یا حتی گاهی سکوت توام با توجه و مشاهده‌ی او می‌توان این موانع را از میان برداشت. "مهارت انعکاسی"،یعنی انعکاس توضیحات و احساسات و معانی درک شده از گوینده به خود او، که نشان دهنده‌ درک و فهم و پذیرش او نزد شنونده است.

گفتنی است، ادامه ی کارگاه کارگاه ارتباط موثر روز شنبه نهم تیر ماه برگزار خواهد شد.