خبرگزاری مهر-سیده فاطمه هلالات: روپوش سفید، دستانی حامل سرم، قرص، باند و... و رفت و آمدهای مکرر در طول مدتی که بیمار بر بالین است. این تصور قالب مردم از پرستار است. تصویر فردی که دوشادوش پزشک برای مداوای بیماران تلاش می کنند. این تعریف گاهی خارج از فضای بیمارستانی در هر جا که شرایط ایجاب کند، نمود پیدا می کند تا از پرستار به عنوان سمبلی از مهربانی و ایثار یاد شود.

هرساله در کشور  به مناسبت سالروز میلاد حضرت زینب(س) برای پاسداشت مقام و زحمات پرستاران، روز پرستار نامیده می شود. تعریف از پرستار برخلاف تصور بخشی از مردم تنها محدود به شخص پرستار نیست. کادر پرستاری طبق تعریف مجموعه بهداشت و درمان، پرستار، بهیار، تکنسین های اتاق عمل و بیهوشی را هم شامل می شود. 

به مناسبت فرارسیدن روز پرستار  خبرنگار مهر به سراغ سه تن از پرستاران بیمارستان ولی عصر(عج) خرمشهر و تنها بیمارستان این شهر با ۲۳۹ نفر کادر پرستاری رفت تا طی این گپ، گوشه ای از زحمات و دیدگاه این قشر زحمتکش جامعه در خصوص این حرفه را به تصویر بکشد.

کبری بصیری زاده یکی از این پرستارانی است که ۲۵ سال سابقه کار دارد. حرفه ای که با شناخت و علاقه انتخاب کرد و خودش می گوید از انتخابش ناراضی نیست حتی با وجود مصدویت ناشی از کار.

چه شد پرستار شدید؟

سال ۶۹ وقتی ۱۹ ساله بودم به عنوان منشی اتاق عمل شروع به کار کردم. ۶ ماه بعد رشته پرستاری دانشگاه علوم پزشکی اهواز قبول شدم و طرحم را در شادگان گذراندم. آن موقع هم اهواز در اتاق عمل کار می کردم و هم طرحم را می گذراندم. بین سال های ۷۷ تا ۸۱ به خاطر بچه کوچکم کار نکردم تا اینکه سال ۸۱ استخدام شدم. بعد از یک سال و نیم کار در شوشتر به خرمشهر منتقل شدم که آنجا کارم را در بخش داخلی که شلوغ ترین بخش بیمارستان بود شروع کردم. بعدش به خاطر مشکلی که برایم پیش آمد به بخش دیگری منتقل شدم و تقریبا در این ۲۵ سال در همه بخش ها انجام وظیفه کردم. خوب است پرستار همه جا باشد.( با لبخند)

مشکلی که به آن اشاره کردید با کارتان ارتباط داشت؟

 رباط پایم در اثر اتفاقی پاره شده بود اما وقتی عمل شدم، پزشک جراح گفت به اندازه یک پنج ریالی از استخوان زانوام کنده شده است. علتش این بود که در بخش داخلی که شلوغ و تنگ بود و ما مجبور بودیم بارها بین تخت ها رفت و آمد کنیم زانوام بارها به گوشه تخت ها برخورد می کردم و باعث این اتفاق شده بود.

شغلتان روی زندگی شخصیتان هم تاثیر گذاشته است؟

بله؛ می شود این طور گفت چون کار سنگین است. یادم هست به خاطر شیفت کاری، وقتی فرزند دومم کوچک بود آن قدر مشغول کار می شدیم که خودمان را فراموش می کردیم. حتی فرصت نمی کردم و از یادم می رفت که به بچه کوچکم که در مهد بیمارستان است سر بزنم و شیرم وقتی کودکم  تنها پنج ماهه بود خشک شد.

و با خستگی ها چه می کنید؟

هیچ. یک لیوان چایی یا کمی قهوه

پیش آمده از پرستار بودن پشیمان بشوید؟

نه اصلا. من با علم و علاقه این کار را انتخاب کردم. خاطرت تلخ زیاد داشتم، صحنه هایی که فراموش نمی کنم اما خاطرات شیرین هم کم نبوده است. هر بار جان انسانی را نجات می دهم خوشحال می شوم که پرستارم. در طول مدت کار موفق شده ام با خیلی از بیماران ارتباط برقرار کنم، پیش آمده روی تخت بیمار هم بنشینم و دستش را بگیرم و خدا رو شکر هنوز بعضی از آنها بعد از مدت ها من را که می بینند مورد لطف قرار می دهند.

از نظر شما ویژگی های یک پرستار خوب چه می تواند باشد؟

باید آرام باشد تا بتواند بیماران و همراه ها را آرام کند. به خاطر سنگینی کار، قدرت بدنی و جسمی مناسب داشته باشد؛  از نظر روانی تائید شود. خوش صحبت و با صبر و حوصله باشد. با علم و آگاهی این کار را انتخاب کرده باشد. که به نظر من صبر و حوصله و بعد روانی مهمترین ویژگی ها هستند.

از نظر شما بهترین هدیه برای روز پرستار چیست؟

احترام. فراهم کردن تمهیدات ویژه برای پرستاران و برخورد همراه با احترام و قدرشناسی به نظر من بهترین هدیه است.

سپیده کاظمی سال ۸۵ و بعد از فارغ التحصیل شدن از دانشگاه دولتی به بیمارستان ولی عصر(عج) آمد تا به عنوان پرستار کارش را شروع کند و حالا در بخش سی. سی. یو کار می کند و با آدم ها و دستگاه هایی زیادی کار دارد و باید علاوه بر رسیدگی به بیماران تمام حواسش با خط های نشان داده شده در مانتیورها هم باشد. مصاحبه با این پرستار بارها به دلیل کارهایی که پیش می آمد قطع و باز از سر گرفته شد.

قبل انتخاب رشته پرستاری شناختی از این رشته داشتید یا بدون شناخت انتخاب کردید؟

من دانشجوی دانشگاه دولتی بودم. رتبه ام طوری بود که می توانستم رشته های دیگر هم قبول شوم. اما چون خانه ما آبادان بود و دانشکده پرستاری نزدیک بود این رشته را انتخاب کردم. انتخاب پنجم من بود و چون یکی از اقوام ما پرستار بود و  این رشته را می شناختم، انتخابش کردم.

سخت نیست؟

سخت هست. البته اوائل سخت تر بود. چون کار سنگین بود، نیروها کم تر از الان بودند، من هم تازه کار بودم و استرس زیادی داشتم الان که کار را یاد گرفته ام و استرسم کمتر شده، کار برایم راحت تر هم شده است اما هنوز کار سخت است. کار طوری است که از صبح تا ساعت ۱۴ سرپا هستیم بعضی وقت ها دو شیف می مانیم و تا ساعت ۲۰ با همین وضعیت ادامه می دهیم.

پرستار باید چه ویژگی هایی داشته باشد و زمان انتخاب رشته پرستاری در خودتان این ویژگی ها را می دیدید؟

پرستار باید آدم باهوشی باشد، از نظر بدنی استقامت داشته باشد توان شب کاری و شیفت سنگین را داشته باشد، دلسوز باشد. بله من این ویژگی ها را داشتم.

کارتان روی زندگی شما هم تاثیر داشته است؟

بله. کارم خانه و زندگی ام را تحت الشعاع قرار داده است. من یک پسر دارم و به خاطر شیفت هایم باید برای نگهداری بچه هماهنگ کنم. باید تلاش کنم تایم کاریم با تایم کار همسرم متفاوت باشد تا بتوانیم از فرزندمان نگهداری کنیم.

گفتید از انتخابتان پشیمان نیستید. ممکن است بگوید چرا؟

هر بار که یکی از عزیزانم بیمار می شود یا می توانم از علم و تجربه ام برای کمک به دوست یا همشهری استفاده کنم خوشحالم می شوم. هر بار بتوانم در عملیات سی.پی آر یا در هر زمان و هر بخشی که بودم موفق شدم در نجات جان بیماری سهم داشته باشم خستگی هایم را می گیرد و یکی از دلایل احساس رضایتم از شغلم همین بازگشت بیماران به زندگی است که خیلی هم پیش می آید. منکر نمی شوم گاهی پیش آمده از سختی کار احساس رنجش کنم اما هیچ وقت پشیمان نبودم چون تجربه های جدید و کارهایی زیادی یاد گرفتم و احساس می کنم از خیلی از شغل های دیگر در این شغل مفید تر هستم. 

اینکه برخی از مردم از شما تصویر دیگری دارند و یا برخی خطاهای پزشکی را به شما نسبت می دهند. فکر می کنید دلیلش چه باشد؟

چون اطلاعات پزشکی مردم از پرستاران پایین تر است. این به معنای بی سوادی نیست شخصی می تواند دکترای رشته دیگر داشته باشد اما اطلاعات پزشکی کاملی نداشته باشد. درصد خطاهای پزشکی آنقدر پائین و ناچیز است .با این حال الان سیستم طوری است که هر پرستار با تحویل شیفت وظیفه رسیدگی به بیماران خاص را دارد و به نحویی مسئولیت هر خطا بر عهده اوست و قاعدتا نمی تواند از سر سهل انگاری کاری انجام دهد.

از نظر شما بهترین هدیه برای روز پرستار چیست؟

قدرمان را بدانند. هیچ چیز بهتر از این نیست که قدر و ارزش پرستار را بدانند و مردم بدانند ما چه زحمت هایی را می کشیم.

«کتایون فاضلی» با ۲۵ سابقه کار حالا مسئول بخش اطفال و نوزادان است. آن طور که می گوید از ابتدای فعالیت سر و کارش با زنان و کودکان بوده و با وجود پیشنهادهایی مختلف برای پذیرش مسئولیت او همچنان اصرار دارد تا زمان بازنشستگی از کودکی ها و مادرانه های بیمارستان لذت ببرد. صدای همهمه کودکان باعث می شود برای گفت و گو به بخش نوزدان با شیشه های مرتب دور تا دور اتاق برویم. و مصاحبه با حضور دو مادر که برای تغذیه نوزادان به بخش مراجعه کرده بودند انجام شود.

چه شد پرستار شدید؟

ما جنگ زده بودیم در ملایر. از بچگی عاشق پزشکی بودم. با دبیرستان بهیاری کارم را شروع کردم در سن ۲۰ سالگی در همدان به عنوان بهیار استخدام شدم. دو سال بهیار بودم و بعد از دو سال به خاطر علاقه دانشگاه رشته پرستاریی را انتخاب کردم. سال ۷۴ بودم. خانواده ام سال ۷۱ به خرمشهر برگشته بودند، منم با قبول شدن در دانشگاه آبادان انتقالی گرفتم و به شهرخودمان برگشتم. استخدام بیمارستان فاطمه الزهرا(س) خرمشهر شدم  و تمام این سال های یا پرستار خانم ها بودم یا کودکان.

برای انتخاب بخش زنان و اطفال دلیل خاصی داشتید؟

به نظرم بهتر است آدم با همجنس خودش کار کند. بهتر می تواند خدمات ارائه کند . راحت تر می تواند با همجنس خودش رابطه صمیمانه برقرار کند. وقتی که خودم مادر شدم هم بیشتر می توانستم احساس مادرانی که کودکشان بیمار است را درک کنم . با وجود اینکه بخش های مختلف به من پیشنهاد شد اما من قبول نکردم. به نظرم بهترین مریض ها همین ها هستند. چون گناهی نکرده اند. همه طفل معصوم هستند. 

آنطور که متخصصان می گویند آرامش و سکوت لازمه اول درمان بیماران است. در این بخش با توجه به وجود کودکان و کم طاقتی آنها، برقراری آرامش کار دشواری به نظر می رسد. شما چطور شرایط را مدیریت می کنید؟

جز برنامه هایم هست که از هزینه خودم بادکنک و هدیه های کوچک که برای دختران می تواند گیره سر و برای پسران برچسب شخصیت های کارتونی محبوبشان باشد بخرم و زمانی که بیقراری می کنند یا زمان گرفتن رگ از آنها، که کاری ساده ای هم نیست با این وسایل سرگرمشان می کنیم.

 عمده واکنش بیماران زمان بستری شدن فرزندشان چیست؟

بسیاری می دانند کودکشان قرار است با سلامتی راهی منزل شود اما برخی هم هستند به خاطر احساس مادرانه کمی نگران هستند که باید به این افراد گفت نگرانی در این مورد خیلی بجا نیست. به خصوص الان که روش «کیس متد» در بیمارستان ها اجرا می شود. در گذشته هر پرستار می توانست به تمام بیماران بخش خدمات دهی کند اما الان هر چند تخت بر عهده یک پرستار است و مسئولیت پذیری پرستاران بیشتر شده چون پرستار باید پاسخگو باشد. همچنین در گذشته اگر خطایی سهوی و کوچکی رخ می داد به توبیخ پرستار منجر می شد و گاهی باعث می شد پرستاران اشتباهشان را بیان نکنند اما الان سیستم کاملا تغییر کرده و با گزارش برخی اشتباهات در فرم ثبت اشتباه به آن اشتباه رسیدگی می شود و برخورد قهری خاصی مگر در مواقع حاد که جان بیماری رابه خطر بیاندازد انجام نمی شود.

فکر می کنید چه اندازه در ایجاد اطمینان به والدین برای بستری کردن کودکشان نقش داشته اید؟

تاثیر زیادی داشته چون خیلی ها که مراجعه می کند و نوع خدمات دهی را می بینند با رضایت بیمار خود را مرخص می کنند اما جا انداختن احساس اطمینان صد در صدی قدری زمان می خواهد.

از نظر شما بهترین هدیه برای روز پرستار چیست؟
تشویق به نظر من بهترین هدیه است. اگر قرار است هدیه ای داده شود می تواند تشویق حتی تشکر با یک تقدیر نامه باشد که بتواند خستگی را از پرستاران بگیرد./ص