ابوذر خمش آيا

به نام خدا

تکلیف وراث در صورت بدهکار بودن متوفی در زمان فوت:

ترکه متوفی در اثر فوت به ورثه قانونی او منتقل می شود و حقوق طلبکاران ا زاین باقیمانده ،به آن ها از تعلق می گیرد.بسیار اتفاق می افتد که با فوت فرد،خانواده او به علت نا آگاهی از قوانین یا به دلیل داغدار بودن،دچار مشکلاتی در آینده از قبیل مواجه شدن با طلبکاران او می شوند. این موضوع در حالی است که با رعایت برخی نکات می توان از بروز بسیاری از مشکلات در آینده جلوگیری کرد.

هنگامی که فرد از دنیا می رود،باید بدهی از ماترک وی (دارایی زمان فوت وی که بدلیل فوت،از مالکیت وی خارج می شود) پرداخت شود، به عبارت دیگر ترکه متوفی در اثر فوت به ورثه قانونی او منتقل می شود وحقوق طلبکاران از این باقیمانده ، به آن ها تعلق می گیرد.

حال شدن دیون و بدهی متوفی با فوت وی:

وقتی فرد فوت می کند ، دیون و بدهی و چه مال (دینی که پرداختش مدت ندارد و باید فوری پرداخت شود) و چه موجل (دینی که پرداختش مدت دارد) باشد،باید فوری پرداخت شوند.به طور مثال هرگاه شخصی به فرد دیگری ،یک میلیون بدهکار باشد که باید یکسال دیگر پرداخت کند،اما بدهکار دوماه بعد از دریافت فوت کند ،طلبکار می تواند بعد از فوت طلب خود را از ترکه متوفی دریافت کند.

مطابق قانون ،ورثه ملزم نیستند غیر از ترکه چیزی به بستانکاران بدهند واگر ترکه برای ادای تمام دیون کافی باشد،ترکه مابین تمام بستانکاران به نسب طلب آن ها تقسیم می شود، مگر اینکه  :

 ورثه  ترکه را بدون شرط و به صورت مطلق قبول کرده باشند که در این صورت مسول خواهند بود.

در صورت تعدد وراث رد ترکه توسط هر کدام از آن ها ممکن خواهد بود، در این صورت وراثی که ترکه را رد می کنند، این امر را باید به صورت کتبی یا شفاهی در مدت یک ماه از تاریخ اطلاع وراث از فوت مورث به دادگاه اعلام کند.در غیر این صورت این امر در حکم قبول ترکه است، اما نکته ای که باید بدان توجه کرد، این است که در این مورد هریک از وراث ،مسول ادای تمام دیون متوفی به نسبت سهم خود خواهد بود وملزم نیستند چیزی غیر از ترکه به طلبکارن بدهند. 

وراث با رد ترکه حق اعتراض به عملیات سایر وراث را ندارند:

قبول ترکه توسط وراث ممکن است مطابق تحریرترکه(منظور تعیین مقدار ترکه ودیون متوفی است)یابه صورت مطلق صورت می گیرد. اما ورثه می تواند ترکه را واگذار یا رد کند که به بستانکارن  متوفی داده شود، در اینصورت هرگاه چیزی از ترکه بماند، به وراث متوفی داده می شود، ونیز  ورثه می توانند تصفیه ترکه را از دادگاه بخواهند که در این صورت بعد از تسویه ،باقیمانده ترکه بین وارث تقسیم خواهد شد واگر برای بدهی متوفی کافی نبود،ازورثه متوفی چیزی گرفته نمی شود.

اثر رد ترکه علاوه بر مسولیت نداشتن نسبت به دیون متوفی،این است که چنین وراثی به علت رد ترکه حق اعتراض به عملیات وراثی که ترکه را قبول کرده است، نخواهندداشت.اما در صورتی که پس از تسویه ترکه ،چیزی از ترکه باقی بماند ،می تواند سهم الارث خود را دریافت کند، چون وی با رد ترکه حق خود در تسویه ترکه را سلب کرده است واین به معنای اعراض از سهم الارث نبوده وحق قانونی وقهری آن هاست که سهم الارث به آنان داده شود.

مطابق قانون ،مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی محقق نمی شود مگر پس از ادای حقوق و دیونی که برترکه متوفی تعلق گرفته است.بنابراین معاملات ورثه زمانی صحیح تلقی می شود که دیون متوفی تادیه شده باشد،در غیر این صورت آن معاملات صحیح نبوده و طلبکاران می توانند آن را

  بر هم بزنند. وقتی شخصی فوت می کند ،حقوق ودیونی که به ترکه تعلق میگیرد وباید قبل تقسیم آن ادا شود ،از قرار ذیل است:

1-ابتدا باید هزینه کفن ودفن ودیگر هزینه های ضروری از قبیل هزینه حفظ و اداره ترکه داده شود.

در برداشتن وجه نقد یا فروش قسمتی از ترکه که برای هزینه کفن ودفن متوفی لازم است ،اجازه تمام ورثه واشخاص ذینفع در ترکه لازم نیست.

2-دیون و واجبات مالی متوفی (طلب طلبکار یا طلبکاران )باید پرداخت شد.

3-وصایای میت تا ثلث ترکه بدون اجازه ورثه و زیاده بر ثلث با اجازه آن ها باید انجام شود بنابراین زمانی نوبت به اجرای وصیت می رسد که دو مورد اول انجام شده باشد.

در صورت عدم رعایت ترتیب فوق وتقسیم ترکه قبل از ادای دیون توسط وراث ،باید بگوییم که،وجود دین ادا نشده درترکه باعث بطلان تقسیم نمی شود ومسولیت وراث جانشین مورث خود می شود.به عبارت دیگر طلبکار باید به هریک از وراث به نسبت سهم او رجوع کند.دیونی که دارای حق تقدم هستند ،زودتر پرداخت می شوند:در هنگام تقسیم ،دیونی که دارای حق تقدم هستند زودتر پرداخت می شوند.بنابراین بستانکاران زیر هریک به ترتیب ذیل تقدم بر دیگران دارند:

طبقه نخست شامل حقوق خدمه خانه برای مدت 3 سال آخر قبل ازموت،حقوق خدمتکاران محل کار متوفی برای مدت 6 ماه قبل از فوت ودستمزد کارگران روز مزد یا هفتگی،برای مدت 3 ماه قبل از فوت است.

طبقه دوم،طلب اشخاصی است که متوفی،ولی یا قیم آن ها بوده است .مشروط به این که مدت در دوره قیمومت یا ولایت یا ظرف یکسال بعد از آن واقع شده باشد

طبقه سوم شامل طلب پزشک یا داروفروش بوده.

طبقه چهارم شامل نفقه زن و مهریه زن است ودر نهایت طبقه پنجم ،سایر بدهکاران را شامل می شود.