اکبر صابری*

شعارهای قشنگ و عوام پسند در انتخابات ها تبدیل به یک رویه شده است، همچنین برنامه های جامع و مدرن نیز دیگر به یک رسم و رویه تبدیل شده است. کاندیداهای شوراها با استمداد از مشاورین خود و بعضا کارگروه های حرفه ای مشاوره، برنامه و شعارهای انتخاباتی را تدوین می کنند و در تبلیغات انتخاباتی در مسیر جذب آراء مردم از آن بهره می برند.

مثلاً یکی از منتخبان شورای شهر در گفتگو با «اتحاد خبر» می گوید: "اولویت من رفع جدایی بین اعضای شورا و مردم است." یکی دیگر از منتخبان شورای شهر برازجان نیز می گوید: "حافظ منافع و پیگیر خستگی ناپذیر احقاق حقوق کامل شهروندی در راستای دستیابی به اهداف و توقعات به حق و انتظارات قانونی همشهریانم خواهم بود". تقریبا همه کاندیداهای شورا در سخنرانی ها و برنامه های انتخاباتی خود از مشورت با مردم و به ویژه نخبگان و استفاده از خرد جمعی در تصمیمات کلان شهری داد سخن سر داده و بهره برداری تبلیغاتی نموده اند. یکی از همین کاندیداها وقتی قبل از انتخابات پیش من آمده بود با تاکید می گفت (نقل به مضمون): "من به مشورت و همفکری شما بعد از انتخاب شدنم خیلی احتیاج دارم و باید قول بدهید من را تنها نمی گذارید و..."

با همه این ادعاها و شعارها و وعده هایی که فقط رای از عوام و خواص می گیرد، متاسفانه شاهد کمترین همفکری و نظرخواهی وکلا از موکلان خود در شهرها و مناطق استان بوشهر هستیم. متاسفانه شعار استفاده از خرد جمعی و مشورت با موکلان که همان مردم شهر هستند غالباً بعد از انتخاب افراد به محاق فراموشی سپرده می شود و خوی خودکامگی و یا شاید ترجیح منافع شخصی بر منافع عمومی مانع از عملی شدن وعده استفاده از خرد جمعی می شود.

از خرد جمعی و مشورت گذشته، بعضی شوراها مسئله انتخاب شهردار را امنیتی کرده و "هم قسم" می شوند مذاکرات شورا برای انتخاب شهردار لو نرود!!!
طرف بحث و تذکرم فقط اعضای محترم شوراهای فعلی نیستند و غرض من از تحریر این یادداشت نوعی فرهنگ سازی برای "شفاف سازی" است. به راستی شفافیت در گفتار و تصمیماتی که به مردم مربوط می شود خوب است یا بد؟
ما را چه شده است که تا در نقش یک شهروند هستیم خواهان شفافیت حتی بدون قید و شرط و مشورت اعضای شوراها با مردم و نخبگان در تصمیمات هستیم ولی وقتی که نقش ما تغییر می کند و خود مسئولیتی مثل عضویت در شورای شهر را به عهده می گیریم نه اهل مشورت هستیم و نه اهل شفاف سازی و نه حتی پاسخگو؟!

من با انتقاد از آنچه تاکنون از روند انتخاب شهردار در برخی شهرها و مناطق استان بوشهر رخ داده، توجه شهروندان عزیز هم استانی و منتخبان مردم در شوراهای شهر را به نوع عملکرد شهر تهران و اصفهان و برخی کلانشهرهای دیگر در بحث انتخاب شهردار جلب می کنم و ضمن تمجید از عملکرد شفاف شورای پنجم شهر تهران، معتقدم که این نوع عملکرد شفاف می تواند الگویی مناسب برای شوراهای شهر همه مناطق کشور باشد.

انتخاب شهردار به جهت قدرت و اختیاراتی که شهردار به‌ عنوان نفر اول مدیریت شهری دارد مهم‌ترین تصمیمی است که شورای شهر می‌گیرد. وقتی اعضای شورا در مهمترین تصمیم خود مردم را دخیل ندانسته و تا لحظه انتخاب نهایی شهردار آنها را نامحرم بدانند؛ مردم، نخبگان و صاحبنظران شهر برای ارائه مشورت در امورات جزئی و تصمیمات کم اهمیت تر بی انگیزه خواهند شد. علاوه بر این، شفافیت در انتخاب شهردار به دلایل متعدد برای همه مفید است؛ از جمله اینکه:
- اعضای شورای شهر از اتهام تبانی و زد و بند برای منافع شخصی تقریباً تبرئه می شوند.
- مشارکت مردم و نخبگان در امور عمران شهری را بیشتر می کند.
- انتخاب شهردار کمتر تحت تاثیر توصیه‌های غیرشفاف و افراد و اشخاص ذی نفوذ قرار می گیرد.
- اعضای شورا چون مردم و رسانه ها را ناظر بر تصمیم خود می بینند سعی در انتخاب بهترین گزینه برای شهرداری با داشتن بهترین برنامه و رزومه دارند.
- نگاه سیاسی و منفعت طلبانه به موضوع انتخاب شهردار حذف می شود.
- شبهات و حساسیت‌ های موجود نسبت به عملکرد شورای جدید با اطلاع‌ رسانی شفاف برطرف شده و میل به مشارکت مردم بیشتر می گردد.
- به مطالبات به حق مردم پاسخ داده شده و اعتماد آنان جلب می شود.
- از ایجاد انشقاق در شورای شهر و یا اختلاف مابین اعضای آن جلوگیری می گردد.
- از نقطه نظرات مردم در جهت جلب مشارکت حداکثری مردم در اداره شهر و مدیریت شهری بهره گیری می شود.
-  از بروز مفاسد در بدنه شورا و شهرداری پیشگیری می گردد.
- جلوگیری از تضییع حقوق شهروندان و...
بنابراین به نفع همه (شهروندان، مسئولان، شهر و اعضای شورای شهر) است که در انتخاب شهردار شفاف و در قالب یک اتاق شیشه ای عمل کنند تا ان شاءالله در دور جدید شورا شاهد انتخاب های ناصحیح و تغییرات مکرر شهردار نباشیم.

همه دیدیم که در یک انتخاب غیرشفاف شهردار در دور گذشته شورا چه مصائب و آسیب هایی دامنگیر شهر برازجان و شهروندان آن شد.
لذا پیشنهاد می کنم شوراهای شهر در همه مناطق استان و حتی کشور مباحث مربوط به انتخاب شهردار را در جلسات علنی و با حضور نخبگان شهر و اصحاب رسانه برگزار و به انجام رسانند تا جلوی هرگونه شائبه زد و بند و منفعت طلبی شخصی گرفته شود و علاوه بر آن با نظارت مردم و همفکری آنان بهترین انتخاب ممکن صورت پذیرد.
کاری که شورای پنجم تهران انجام داد و انتخاب شهردار جلوی دوربین خبرنگاران و اصحاب رسانه صورت گرفت. این کار جالب توجه شورای شهر پایتخت می تواند درس مهمی برای همه شوراهای کشور باشد.

*روزنامه نگار و فعال سیاسی