شما وزیر دولتی بودید که به «هاشمی ستیزی» اصرار داشت.

حتما لازم به توضیح می دانم که وزیر احمدی نژاد بودن همان طور که نشانه موافق مشایی بودن نبود، نباید ضدیت با آیت الله فقید هاشمی رفسنجانی تلقی شود.

به هر حال ایشان در آن دوران هجمه های زیادی را متحمل شدند.

هرکسی تخریب آیت الله را غلط نمی داند، معنی اش این است که هاشمی را نمی شناسد و هر کسی که هاشمی را نمی شناسد، انقلاب و نظام را نمی شناسد. به همین دلیل معتقدم وقایعی که در ارتباط با آیت الله هاشمی رفسنجانی افتاد و مواضعی که در دولت نهم و دهم و توسط سایر افراد علیه ایشان گرفته شد، بحث تاریخی است که باید به آن دقت بشود.

آیت الله در قبل و بعد از انقلاب، زمان سازندگی و ریاست مجلس ایشان، زمانی که در مجلس خبرگان و رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام بودند، چهره ای مهم بودند و تاثیرگذاری که ایشان در انقلاب داشته اند را هیچ کسی نمی تواند نادیده بگیرد. مخصوصا در روزهای قبل از انقلاب و اثراتی که داشتند به عنوان امین امام هر جا که لازم بوده است نقش پررنگی باشد، ایشان حضور داشتند و با اذن امام، تدوین و تفسیر می کردند.

این خیلی مهم بود که چند روز پس از پیروزی انقلاب، حکم مهندس بازرگان را در حضور حضرت امام، آقای هاشمی می خوانند. این نشان دهنده اعتماد و درایتی است که به ایشان وجود داشته است.

یکی از موارد دیگری که ایشان در آن نقش پررنگی داشته، بحث قطعنامه 598 بود. ایشان با دستور امام، این را اعلام کردند که ما قطعنامه را می پذیریم. این ها تاثیراتی بوده اند که ایشان در قبل و بعد از انقلاب داشته اند. همچنین در زمان جنگ، به عنوان فرمانده جنگ منصوب شده بودند.

 

در آن دوره های بسیار حساسی که کشور نیاز به هدایت، رهبری و مدیریت داشت، من فکر می کنم همه ما، چه آن هایی که حضور فیزیکی داشتند و یا کسانی که نبودند می توانند تاریخ را مطالعه کنند. زمانی که خطبه های نماز جمعه ایشان برگزار می شد، خبرنگاران خارجی، مسئولین خارجی، مسئولین داخلی و حتی مردم خودمان همه منتظر بودند تا خطبه های ایشان چگونه بیان شود تا ببینند در کشور چه خبر است و این که شرایط را چگونه تشریح می کنند.

در بسیاری از عملیات ها، در طرح عملیات، در تحلیل عملیات و نتایجی که از عملیات به دست می آمد، نقش بی بدیلی داشت که کسی نمی تواند منکر بشود. حتی در اوج این فضا یا زمانی که حضرت امام رحلت کردند، کسی که برای رهبر شدن آیت الله خامنه ای تلاش داشت، آقای هاشمی بود و این را هم کسی نمی تواند نفی کند.

بنابراین ایشان با درایت، مدیریت و تدبیری که داشته است، همیشه خدمتگزار انقلاب و در خدمت انقلاب بود. حالا اگر فرد یا گروهی با ایشان  چه در زمان حیات و یا در زمان ممات ایشان، هر چند که مدتی هم نیست که از این موضوع می گذرد، مقابله کنند، باید به دنبال آن تفکری باشیم که می خواهد با چنین شخصیتی مواجه بشود تا ببینم هدفش چیست و چه در سر دارد.

من مانده ام چطور می توانند تلاش ها، زندان ها، مدیریت و تدبیر هاشمی رفسنجانی را نبینند و با او رفتاری دون شان ایشان و البته نظام داشته باشند. کسی که مورد اعتماد امام است و می گیود تا زمانی که انقلاب زنده است، هاشمی زنده است. این ها نکات کمی نیستند که مطرح شدند. به همین دلیل کسی یا تفکری که در مقابل این شخص قرار می گیرد و او را از زوایای مختلف مورد تخریب قرار می دهد، به اعتقاد من ارزش های انقلاب را مورد هدف قرار داده و دنبال تخریب است.

این همه اراده برای تخریب یک شخصیت ریشه در چه چیزی می تواند داشته باشد؟

ببینید! آدم های کوچک وقتی که می خواهند بزرگ شوند سعی می کنند با آدم های بزرگ تنه به تنه بشوند، با آن ها درگیر بشوند تا خودشان را بزرگ کنند. همه با هر عقیده و سلیقه ای می دانند که آقای هاشمی بزرگ این مملکت بود و بزرگی کرد و در کنار این چهره ای استثنایی بود، به طوری که وقتی ایشان به عنوان رییس جمهور انتخاب می شود، مقام معظم رهبری برای ایشان تعبیر خیلی جالبی دارند.

آیت الله خامنه ای در یکی از متن هایی که برای آقای هاشمی نوشته شوند، گفتند که ایشان مجتهدی مسلم و یکی از حواریون امام بودند. آدمی که این تعابیر برای او تعریف شده است، کسی می آید و تنه به تنه او می شود که خودش را بالا بکشد. ما در عملکردها، رفتارها و برخوردهایی که وجود داشت، شاهد بودیم که این قضایا اتفاق افتاد.

در جلسه های دولت چطور؟ جایی خواندم که حتی از آوردن اسم آقای هاشمی طفره می رفتند!

دقیقا همین طور است که می گویید. حتی در جلسات رسمی دولت، از آقای هاشمی اسم آورده نمی شد و «اون آقا» می گفتند که این نشان دهنده بغض و کینه و نوع تفکری بود که برای انجام این کار وجود داشت. درواقع همان طور که گروه فرقان می خواستند آقای هاشمی را ترور فیزیکی کنند، بعضی ها هم بوده اند که می خواستند ایشان را ترور شخصیتی کنند که باید اذعان داشت دقیقا مشی و مرام اعضای گروه فرقان در رفتار و گفتارشان مشاهده می شد. اما خاطره ای را که الان بیان می کنم، هم جای درد و تاسف دارد و هم این که چرا باید برخورد شخصیتی این گونه باشد؟

ما در جلسه ای می خواستیم خدمت مقام معظم رهبری برسیم، در آن حیاط که می بایستی دیدار انجام می شد، ما و هیات دولت در آنجا بودیم که آقای هاشمی زودتر آمده بودند، یک نیمکتی در آن گوشه بود که ایشان آن جا نشسته بودند. ما و هیات دولت و مسئولین هم نشسته بودیم تا شرایط فراهم شود که برای دیدار برویم.

 

وقتی که آقای رییس جمهور آمد، جایی برای نشستن نبود، وقتی که روی نیمکت در کنار آقای هاشمی نشست، با این که اخلاق و اسلام به ما حکم می کند کسی که از نظر سنی از ما بزرگتر است، به او حرمت و احترام بگذاریم؛ به خصوص شخصیتی همچون ایشان که در انقلاب ما جایگاه وسیعی دارد و هیچ کس نمی تواند منکر این موضوع بشود. رییس دولت نهم می آید روی نیمکت که بنشیند، پشت به آقای هاشمی می کند. وقتی که من نگاه کردم، خیلی متاسف و متاثر شدم.

 

وقتی که نگاه می کنم و می بینم که به اندازه سن رییس دولت نهم، آقای هاشمی سابقه مبارزاتی داشته است و قبل و بعد از انقلاب در خدمت اسلام و دین بوده است، این رفتار بیان کننده هیچ چیزی نیست جز این که می خواهند با ارزش ها مقابله کنند. این رفتارها در حالی بود که در زمان رحلت آقای هاشمی، رهبری انقلاب گفتند هیچ کسی مانند ایشان با من سابقه 59 ساله را نداشته است.

با همه این تفاصیل، شدت و حدت تخریب ها همچنان جای سوال دارد...

من از این که تعجب می کنید، تعجب می کنم. این تهمت ها به این دلیل بود که هاشمی ارزش و محبوبیت زیادی داشت و این موقعیت باعث حسودی حسودان شد. من در اینجا به یک نکته اشاره می کنم. ما یک شهرت و یک محبوبیت داریم. یکسری از آدم ها هستند که شهرت  دارند، ولی محبوبیت ندارند، عده ای هم محبوب اما ناشناخته اند. آیت الله هاشمی رفسنجانی جزو آن دسته از کسانی بود که شهرت و محبوبیت را با هم داشت. اوج این محبوبیت بعد از همه این قضایایی بود که اسفند 94 اتفاق افتاد.

من فکر نمی کنم شخصی بتواند مانند آقای هاشمی، خود را در معرض رای همه مردم قرار داده باشد. آقای هاشمی در مقاطع مختلف خود را در معرض رای مردم قرار داد. در مجلس خبرگان، نه این دوره بلکه دوره قبل آن. ایشان نفر اول استان شد با یک میلیون و ششصد هزار رایی که آوردند.

در اواخر سال 94 که رای گیری بود، ایشان به عنوان نفر اول انتخاب شد که مجددا یک میلیون و پانصد ششصد رای آورد. حتی لیستی را که منتسب به ایشان بود، دیدیم که چگونه رای آورد. در زمان ریاست جمهوری سال 92 با حرکت و حمایتی که ایشان از آقای روحانی انجام دادند، مشاهده کردیم که حسن روحانی چگونه به ریاست جمهوری رسید. در اوج همه این ها، مشاهده کردیم که مردم چگونه به ایشان ادای دین کردند.

 

در زمانی که در بیمارستان شهدای تجریش بودند. زمانی که مردم بر پیکر ایشان در جماران، اظهار همدردی و همراهی کردند و اوج آن هم در زمان تشییع بود که جمعیتی سه، چهار میلیونی خود را رسانده بودند تا برای همیشه با هاشمی وداع کنند. این نشان دهنده محبوبیتی بود که ایشان در بین مردم داشتند.

علی رغم همه سم پاشی هایی که در همه مواقع علیه ایشان انجام می دادند، ولی دیدیم علی رغم این که اعلام شد، ساعت هشت و نیم نماز برگزار می شود، و این یعنی مردم باید شش و نیم صبح از خانه بیرون می آمدند تا بتوانند خودشان را برسانند. به هر حال در جاهایی محدودیت ها و ممنوعیت های تردد وجود داشت. وقتی که ما به آنجا رفتیم، مشاهده کردیم که مردم از صبح زود در آنجا جمع شده بودند. در دانشگاه و بیرون از دانشگاه تهران و حتی در حرم امام که می خواستند ایشان را دفن کنند، جمعیت بسیار زیادی آمده بودند. این مردم نشان دادند که آگاهی دارند و برای ارزش ها احترام قائل هستند.

در طی این مدت هر کسی که سعی می کرد که برای خود یک جایگاهی را به وجود بیاورد، به آقای هاشمی مطالبی را می گفتند و یا مطالب تند و بی معنایی را مطرح می کردند. حال که ایشان فوت کرده اند، می بینیم که رسانه ها، روزنامه ها، تلویزیون و همان آقایانی که همان حرف ها را می زدند، الان به خاطر این که از مردم عقب نیفتند، شروع به تعریف از آقای هاشمی کردند. این قدرت مردم را نشان می دهد و از طرف دیگر آدم تاسف می خورد که چرا بعضی از آدم ها باید این قدر زود رنگ خودشان را عوض کنند.

 

سوال من این است که آقای هاشمی که روز یکشنبه فوت کرد، با آقای هاشمی روز دوشنبه چه تفاوتی داشت؟ می بینیم که شروع به تعریف و تمجید می کنند. برخی از این آقایانی که شروع به تعریف و تمجید کرده اند، باید از آن ها سوال شود که آخرین باری که با آقای هاشمی جلسه داشتید، چه زمانی بوده است. من به خاطر دارم که در یک دوره ای کسی جرات نمی کرد به دیدار آقای هاشمی برود و با ایشان صحبت کند. این ها حرکات شایسته ای نیستند. ولی از این طرف شاهد هستیم که مردم آمدند و خیلی ها هم برای این که از مردم عقب نیفتند، شروع به تعریف کردن از آقای هاشمی کردند.

به نظر من آقای هاشمی، بسیار اهل دل، عرفان و  معرفت بود و همین ارزش ها موجب شده بود که ایشان در مقام تمام این ناملایمات و تخطئه ای که برایش به وجود آمده بود، یک سعه صدری داشته باشد که شاید برای بعضی ها قابل درک و فهم نباشد. من با ایشان صحبت های زیادی داشتم. از ایشان سوال می کردم که چرا برخی از مطالبی را که به شما نسبت می دهند، عکس العملی نشان نمی دهید. که می گفت مهم نیست، مردم خودشان متوجه خواهندشد. مهم نیست که من بخواهم موضع بگیرم. آن چیزی که مهم است، این است که نظام حفظ شود.

بعضی ها در نکته ها و نوشته های خود عنوان می کنند که آقای هاشمی خیلی پیچیده بود.

به نظر من  ایشان آدم پیچیده ای نبود. آقای هاشمی آدم بسیار صادق و روراستی بود. او اصلا پیچیدگی نداشت. آن چیزی که به ذهنش می رسید را بیان می کرد و آن چیزی را که باور داشت، عنوان می کرد. از همه موارد قابل توجه تر این است که آقای هاشمی همیشه منافع انقلاب را بر منافع خود ترجیح می داد.

 

امکان نداشت که منافع انقلاب در میان باشد و بخواهد به منافع خود توجه داشته باشد. چون او برای انقلاب شصت سال زحمت کشیده بود که این شامل قبل و بعد از انقلاب می شد. آیت الله انقلاب را مانند فرزند خود دوست داشت. حاضر بود که خار به چشم خودش برود، ولی خار به پای انقلاب نرود. به همین خاطر است که مردم در عمل نشان دادند که قدرش را می دانند.

به نظر من هجمه هایی که به ایشان وارد می شد، چیزی جز بغض، حسد و کینه به آقای هاشمی نبود. آقای هاشمی در این سن و سال خودشان، همه جایگاه ها را طی کرده بود. رییس مجلس، رییس جمهور، رییس خبرگان، رییس تشخیص مصلحت بوده است. همه جایگاه ها را طی کرده بود و کاریزمای خود را به دست آورده بود. مگر او چه جایگاهی را می خواست که بعضی ها نسبت به او این قدر تخریب و کینه ورزی می کردند؟ چیزی جز این نبود که او محبوب دل مردم بود و این برای خیلی ها ایجاد ناراحتی می کرد.

خاطره ای از دولت نهم که نسبت به ایشان واکنشی را نشان داده باشند، در ذهن خود دارید؟

بک روز از من به عنوان وزیر رفاه دعوت کردند که به مجمع تشخیص مصلحت نظام بروم و درباره یک مساله شخصی توضیح بدهم. ساعت یازده و نیم شب بود که دکتر داوودی با من تماس گرفت، گفت شما اصلا نباید به مجمع بروید.