چشم‌های «جنگل باستانی گلوبردکان» ریز به دستان حمایت‌گر سازمان محیط زیست کشور دوخته شده تا شاید قسمتی از دردی که سال‌ها بر پیکره رنج کشیده این جنگل وارد آمده تسکین یابد و دست نوازش طبیعت‌دوستان در احیا و حفاظت از این جنگل باستانی بر سر درختان آن کشیده شود.

جنگل گلوبردکان روزگاری منظره‌های بدیع از زیبایی بی‌نظیر غرق شدن درختان در دریایی از ابر پدید می‌آورد که چشم هر بیننده‌ای را مسحور می‌کرد و قلب هر خدا شناسی را به سجده در مقابل این قدرت عظیم وا می‌داشت.

جنگل زیبای گلوبردکان ریز با درختان و پوشش گیاهی منحصر به فرد خود مناظر چشم‌نواز منطقه ریز را شکل داده بود ولی متاسفانه جنگلی که در سال‌های نه‌چندان‌دور در مسیر خود رودخانه‌ها و چشمه‌های خنک و زیبایی داشت، در چند سالیان اخیر با کاهش نزولات آسمانی و برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیر زمینی روبه‌رو شده است و دیگر نشانی از آن رودخانه پرخروش و چشمه‌های پر آب نیست.

قطع درختان توسط غارت‌گران طبیعت، خالی‌شدن سفره‌های زیر زمینی، عدم توجه مسئولان به حفظ و احیای جنگل، آتش‌سوزی‌های جنگل، تجاوز به حریم جنگل دست به دست هم داده‌است تا نابودی جنگل هر چه زودتر رقم خورد.

نابودی جنگل در سایه غفلت مسئولان

رئیس شورای اسلامی شهرستان جم بیان داشت: جنگل گلوبردکان بخش ریز از مناطق سرسبز و دیدنی استان بوشهر است که در منتهی‌الیه غربی این بخش در منطقه گلی یا گلوبردکان ریز واقع شده است.

حسین محدثی گفت: از ویژگی‌های این جنگل می‌توان به داشتن درختان متعدد، پوشش گیاهی منحصر به فرد، وجود رودخانه دائمی (خشکیده در سالیان اخیر)، هوای مطبوع و هم‌جواری کوه‌، آب و درخت اشاره کرد.

وی خاطرنشان کرد: جنگل گلوبردکان از معدود محیط‌های زیبا و طبیعی گردشگری شهرستان جم و کم‌نظیر استان بوشهر است که در سایه غفلت مردم و مسئولان در حال نابودی است.

محدثی تاکید کرد: آتش‌سوزی‌های عمدی و سهوی، تخریب توسط انسان‌ها، دخالت‌های ناسنجیده انسان در طبیعت بخش ریز اعم از بالادست و پایین دست این جنگل، قطع درختان و تغییر کاربری و تبدیل جنگل به باغ و زمین کشاورزی، آلودگی‌های ایجاد شده در این منطقه و خشکسالی و کم‌آبی از تهدیدات اصلی این جنگل است.

این عضو شورای اسلامی شهر ریز گفت: علاوه بر نقش مردم در نگهداری جنگل، باید ادارات مسئول نیز در حفاظت و همچنین احیا این منطقه ناب گردشگری تلاش کنند.

نبود فعالیت‌های نظارتی و پیشگیرانه

وی با بیان اینکه جنگل گلوبردکان از جمله مناطقی است که در تعطیلات به خصوص ایام نوروز شلوغ و مهمان‌پذیر است و تعداد زیادی از مسافران و مردم شهرستان، استان و کشور در تعطیلات از محیط زیبای آن بهره می‌برند.

این مسئول یادآور شد: جنگل با تهدیدات جدی روبرو است و در صورت ادامه این روند و نبود فعالیت‌های نظارتی و پیش‌گیرانه متاسفانه همچون چشمه‌ها، قنات ها و رودخانه این منطقه برای همیشه از بین می رود و جایگزینی برای آن نخواهد بود.

رئیس شورای اسلامی شهرستان جم گفت: در زمینه حفاظت و صیانت از جنگل مردم و مسئولان خصوصاً تشکل‌های مردم‌نهاد بخش ریز همه وظیفه داریم و اداره منابع طبیعی در این زمینه مسئولیت بیشتری دارد.

بی‌مهری به جنگل گلوبردکان

عضو شورای اسلامی بخش مرکزی جم بیان کرد: جنگل‌ها به‌عنوان بخشی از منابع طبیعی و عناصر مهم زیست محیطی می‌توانند نقش اساسی در ارتقاء هوای پاک و کاهش آلودگی هوا و همچنین اقتصاد کشور داشته و زمینه دستیابی به اهداف توسعه پایدار را فراهم کنند..

مصطفی نصیری تصریح کرد: اگر بخواهیم در آینده جامعه پایداری داشته باشیم، بایستی در راستای احیا و توسعه این منابع ارزشمند بیش از پیش بکوشیم. نابودی جنگل‌ها و مراتع، تصویری تاریک توأم با فقر، گرسنگی و آلودگی‌های زیست محیطی را از آینده ترسیم می‌کند.

وی تاکید کرد: جنگل‌ها ثروت ملی و میراث گران‌بهایی است که به نسل ما تعلق ندارد بلکه این میراث ارزشمند می‌بایست برای آیندگان نیز محفوظ بماند، جنگل‌ها با توجه به تاثیر بر کاهش آلودگی هوا و جلوگیری از فرسایش خاک و جلوگیری از بروز سیل‌های مخرب و... تفرجگاه هایی با نشاط برای انسان ها فراهم می آورند ضمن اینکه به تغذیه منابع آب زیرزمینی نیز بسیار موثر هستند.

نصیری خاطر نشان کرد: جنگل گلوبردکان به عنوان یکی از این منابع مهم و موثر زیست محیطی شهرستان جم است که متاسفانه طی سال‌های اخیر مورد بی‌مهری و موجب نگرانی هایی شده است. افزایش و رشد چشمگیر جمعیت، توسعه تکنولوژی و صنعت و مهمتر از همه بی تفاوتی انسان ها روند روز افزون تغییرات و انهدام اکوسیستم ها، تعرض به جنگل ها و منابع طبیعی و مراتع و پوشش های گیاهی این منطقه را سرعت بخشیده است.

لزوم تقویت و کاهش آسیب به جنگل گلوبردکان

این مسئول همچین تاکید کرد: علت این بحران زیست محیطی می تواند انگیزه های متعددی از جمله توسعه صنعت، سود جویی و تجارت، تامین سوخت و... باشد، اما با توجه به شرایط فوق بحران آب و تهدیدات جدی زیست محیطی به نظر می‌رسد مردم و مسئولان به منظور تقویت و کاهش آسیب به جنگل بزرگ گلوبردکان ضمن فرهنگ سازی و اقدامات پیشگیرانه و مستمر به چند نکته مهم توجه کنند.

نصیری افزود: توسعه جنگل کاری مصنوعی و تقویت و احیای جنگل‌های طبیعی، جایگزینی سوخت فسیلی به جای چوب، ساماندهی دامداران و جنگل‌نشینان در عرصه‌های جنگلی و مشارکت آنها در طرح‌های زیست محیطی، آموزش علمی و عملی و فرهنگ‌سازی حفاظت از جنگل و مراتع و جلوگیری از تغییر کاربری جنگل‌ها و مراتع به کاربری مسکونی، تجاری، صنعتی و...

وی گفت: به امید روزی که تمام نگاه‌ها و دست‌ها برای احیای این میراث ارزشمند هم قسم شده و با اقدام و عملشان سنبل امیدواری را به طبیعت بکر جم و ریز برگردانند و می‌بایست برای آیندگان نیز محفوظ بماند.

گلوبردکان با تهدیدات جدی روبرو است

سخنگوی شورای اسلامی شهرستان جم اظهار داشت: جنگل گلوبردکان دارای ویژگی‌های منحصر به فردی است که موجب شده است مناظر طبیعی و چشم‌اندازهای بسیار زیبایی از ترکیب سه عنصر جنگل، کوهستان و رودخانه در برابر دیدگان گردشگران به وجود بیاید.

علی پریشان گفت: جنگل گلوبردکان از جمله مناطقی است که در تعطیلات بسیار پر تردد و مهمان‌پذیر است و به دلیل وسعت نسبتاً زیاد، تعداد زیادی از مسافران و مردم شهرستان در تعطیلات می‌توانند از محیط مفرح آن بهره گیرند.

وی خاطرنشان کرد: این جنگل با تهدیدات جدی روبرو است و در صورت ادامه این روند و نبود فعالیت‌های نظارتی و پیشگیرانه متاسفانه ریه‌های شهرستان جم و استان بوشهر برای همیشه از بین می رود و جایگزینی برای آن نیست.

کارگروه حفاظت از جنگل شکل گیرد

عضو شورای اسلامی شهر جم با بیان اینکه در تعطیلات نوروز بیش از ۲۰ هزار نفر از جنگل دیدن می‌کنند گفت: در زمینه جنگل مردم و مسئولان هر دو وظیفه دارند و باید کارگروه حفاظت از جنگل شکل گیرد و اقدامات عملی برای احیا و حتی توسعه آن در دستور کار قرار گرفته شود.

پریشان گفت: این جنگل که آوازه آب، آبادی و درختان دلربایش به اکثر شهرها رسیده است، جنگل بان ندارد و هر تابستان بخشی از آن طعمه آتش‌سوزی‌های بی‌رحم می‌شود و اینجا زیستگاه انواع گونه‌های کمیاب پرندگان است که در حال انقراض هستند.

وی افزود: رودخانه دائمی جنگل، فرسنگ‌ها عقب‌نشینی کرده است و درختان سایه‌گستر و قد افراشته، در هنگام یورش عظیم سیلاب‌های زمستان، نقش بر زمین می‌شوند.

گزینه مرگ روی میز جنگل

این مسئول تاکید کرد: فرمانداران و بخشداران متعددی بر کرسی تصمیم‌گیری در شهرستان و بخش نشستند ولی نه چاره‌ای برای آب‌های فصلی کردند و نه بعد از فوت جنگل‌بان فقید، جنگل‌بانی گماشتند و نه تصمیمی سرنوشت‌ساز برای حفظ و احیا بزرگ‌ترین جنگل زیبای جنوب استان بوشهر گرفتند.

پریشان تصریح کرد: مسئولان حتی هیچ گزینه‌ای برای بهبود شرایط جنگل روی میز نگذاشتند تا اینکه خود جنگل زبان بسته، گزینه مرگ روی میز بگذارد!

سخنگوی شورای اسلامی شهرستان جم  گفت: شرکت پالایش گاز فجر در هفت کیلومتری جنگل، هفت چاه عمیق به عمق ۹۰ متر حفر کرده است و بیش از دو دهه است روزانه هزاران مترمکعب آب سفره‌های زیر زمینی، روانه صنعت و شهرک‌نشینان نفتی می‌کند افزود: این برداشت آب و خالی‌شدن سفره‌های زیر زمینی، محکم‌ترین سیلی ممکن بر گونه‌های سبز جنگل نیمه‌جان گلوبردکان ریز است.

پریشان، جنگل گلوبردکان را یک اکوسیستم خاص و منحصر به فرد در کشور دانست و افزود: پیشنهادات ما برای سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان جنگل ها مراتع و آبخیزداری کشور با توجه به گونه‌های خاص موجود در این جنگل، ارتقا این منطقه به عنوان ذخیره‌گاه ژنتیک است.

قصه نابودی جنگل گلوبردکان ریز به سریالی تکراری تبدیل‌شده است تا هرساله کم‌ و بیش مردم و مسئولان با این معضل درگیر باشند و تدابیر اندیشیده شده تنها نقش مُسکن را بازی کنند.