روزنامه شهروند: روزنامه وال‌استریت ژورنال آمریکا به نقل از منابع آگاه اعلام کرد كه با توجه به افزایش تولید نفت ایران به سطح پیش از تحریم، تعدادی از اعضای اوپک می‌خواهند بار دیگر ایده وضع محدودیت بر تولید نفت (فریز نفتی) در نشست مهرماه این سازمان در الجزایر مطرح شود. این در حالی است که حتی طرح ایده فریز نفتی و مطرح شدنش باعث شد تا قیمت نفت امروز به ٤١ دلار برسد.

پیش از این زمانی که عربستان به‌عنوان مطرح‌کننده اصلی این طرح را پیشنهاد داد، تنها یک هدف از این موضوع داشت و آن هم این بود که بتواند با استفاده از این طرح تولید نفت ایران را محدود کند. البته در زمان مطرح شدن طرح فریز نفتی روسیه و نیجریه به‌عنوان مخالفان این طرح از ایران حمایت کردند؛ چراکه آنها معتقد بودند كه ایران با توجه به این‌که دوران تحریم را به‌تازگی پشت سر گذاشته‌، نباید شامل این طرح شود.

حال که پس از شکست این طرح دوباره این موضوع مطرح شده است، نشان می‌دهد تولیدکنندگان نفت قصد دارند قیمت نفت را بالا ببرند و تولید نفت ایران را نیز محدود کنند، اما این‌بار یک تفاوت عمده وجود دارد که روسیه پیش از این اعلام کرده که در این طرح شرکت نکرده و مذاکره‌ای نیز نمی‌کند.

تمام این روندها نشان می‌دهد که به احتمال زیاد این طرح چندان موفق نیست و البته کشورهایی مانند عربستان که مدعی اجرای این طرح هستند، خود بیشترین آسیب را از این طرح می‌بینند و ایران نیز اعلام کرده که این طرح را اجرا نمی‌کند.

پیشنهاد دوباره طرح

حال روزنامه وال‌استریت گزارش داده این کشورها که شامل ونزوئلا، اکوادور و کویت هستند، می‌خواهند ١٤ عضو سازمان کشورهای صادر‌کننده نفت (اوپک) و برخی تولیدکنندگان اصلی غیراوپک مانند روسیه، بار دیگر شانس خود را برای همکاری با یکدیگر در راستای محدود کردن سطح تولید نفت بیازمایند. اقدام پیشین به این منظور که در ١٧ آوریل ٢٠١٦ (٢٩ فروردین ١٣٩٥) در دوحه انجام شد، به دلیل مخالفت عربستان‌سعودی و به بهانه خودداری ایران از پیوستن به طرح فریز نفتی، ناکام ماند.

وال‌استریت ژورنال نوشت:   خودداری ایران از پیوستن به این طرح به این دلیل بود که قصد داشت با لغو تحریم‌های هسته‌ای، تولید نفت خود را به سطح پیش از تحریم برساند و سهم از دست رفته‌ بازار خود را باز پس گیرد. در صورت تصویب طرح پیشنهادی فریز نفتی در فروردین ماه گذشته، امضاکنندگان متعهد می‌شدند كه تولید نفت خود را در سطح ماه ژانویه ٢٠١٦ (بهمن ١٣٩٤) نگه دارند تا قیمت نفت افزایش پیدا کند. وال‌استریت ژورنال افزود:   اکنون تولید نفت ایران با رسیدن به سطح سه‌میلیون و ٦٠٠‌هزار بشکه در روز حدود ١٨٠‌هزار بشکه در روز از سطح ماه آوریل و تقریبا ٦٠٠‌هزار بشکه در روز از ماه ژانویه ٢٠١٦ (که تحریم‌های هسته‌ای ایران لغو شد) بیشتر شده است. چنین افزایشی تولید نفت ایران را به دامنه چهار تا چهار‌میلیون و ٢٠٠‌هزار بشکه در روز نزدیک می‌کند؛ سطحی که مقامات ایرانی می‌گفتند پس از رسیدن به چنین سطحی با طرح فریز نفتی موافقت خواهند کرد. سخنگوی وزارت نفت ایران درخواست وال‌استریت ژورنال برای اظهارنظر در مورد این‌که آیا ایران اکنون می‌تواند به طرح فریز نفتی بپیوندد را پاسخ نداد و از اظهارنظر در این‌باره خودداری کرد.

افزایش قیمت نفت با یک خبر

همچنین روز گذشته خبرگزاری رویترز انگلیس اعلام کرد، با مطرح شدن دوباره طرح فریز نفتی توسط برخی اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، قیمت جهانی طلای سیاه در ساعات نخست معاملات روز دوشنبه در بازارهای جهانی بالا رفت. قیمت تحویل آتی هر بشکه نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا در ساعت ٣٦: ٥ صبح روز دوشنبه به وقت گرینویچ در بازار نایمکس نیویورک ٠,٥‌درصد نسبت به آخرین قیمت جمعه گذشته افزایش پیدا کرد و به ٤١ دلار و ٩٩ سنت رسید. قیمت آتی نفت برنت دریای شمال نیز در بازار لندن با ٠.٥‌درصد افزایش در مقایسه با قیمت پایانی روز جمعه گذشته به ٤٤ دلار و ٤٧ سنت در هر بشکه رسید. این افزایش قیمت به دنبال درخواست برخی کشورهای اوپک برای محدود کردن تولید نفت که مدت زیادی است از تقاضا پیشی گرفته است، اتفاق افتاد. «مت اسمیت» از شرکت کلیپر دیتای آمریکا گفت: ونزوئلا، اکوادور و کویت اعلام کرده‌اند از بررسی دوباره طرح فریز نفتی حمایت می‌کنند، اما به نظر می‌رسد این طرح مانند دفعه گذشته باز هم به تصویب نرسد، زیرا اعضای تاثیرگذار اوپک در این زمینه شامل عربستان سعودی، عراق و ایران همچنان برای به دست آوردن سهم بازار با یکدیگر رقابت می‌کنند.

وی افزود: اگر چنین توافقی صورت نگیرد، رقابت برای به دست آوردن سهم بازار از طریق افزایش تولید و تخفیف‌دهی، قیمت‌های نفت را باز هم به طرف پایین سوق خواهد داد. از نگاه صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز احتمال کاهش قیمت نفت بیشتر شده است.

روسیه تعلیق رشد تولید نفت را رد کرد

روسیه پس از پیشنهاد ونزوئلا به سازمان کشورهای صادر‌کننده نفت (اوپک) برای آغاز مذاکره بین کشورهای عضو و غیرعضو این سازمان با هدف تعلیق رشد در میزان تولید، تثبیت بازارهای جهانی و تقویت قیمت‌ها، با این خواسته مخالفت کرد.

ائولوخیو دل پینو، وزیر نفت ونزوئلا به اوپک پیشنهاد داد تا یک جلسه بین کشورهای عضو و غیرعضو این سازمان برای توافق در زمینه اتخاذ راهکار ایجاد ثبات در قیمت نفت برگزار شود. الکساندر نوواک، وزیر انرژی روسیه در این‌باره اعلام کرد: هیچ زمینه‌ای برای تعلیق میزان رشد تولید و خودداری از عرضه بیشتر نفت به بازارهای جهانی وجود ندارد، زیرا بهای کنونی ٤٠ تا ٥٠ دلار برای هر بشکه مناسب است.

 بنا به اعلام روزنامه اینترنتی گازتا رو، وی در همین حال اعلام کرد که اگر کشورهای عضو اوپک مسأله تعلیق را دوباره مطرح کنند، روسیه آماده بررسی است، ولی اگر قیمت‌ها دوباره سقوط کند، ضرورت توقف در رشد میزان تولید پیش می‌آید. وزیر انرژی روسیه همچنین با بیان این‌که در فصل پاییز با خالد الفالح، وزیر نفت عربستان‌سعودی دیدار و مذاکره می‌کند، گفت: مسکو همواره آماده مذاکرات است و براساس همین رویکرد اگر ضرورت جدیدی شکل بگیرد و در اوپک نیز مطرح شود آن را بررسی می‌کنیم. روسیه پس از مذاکرات شکست‌خورده تعلیق نفتی با چند کشور عضو اوپک که اوایل ‌سال جاری میلادی در دوحه قطر برگزار شد، اعلام کرد که همکاری‌های خود را با این سازمان برای تثبیت و تقویت بهای جهانی نفت قطع کرده، ولی به همکاری خود درباره تبادل اطلاعات و نظارت بر وضع بازارهای جهانی ادامه می‌دهد.

نفت ایران، گران‌ترین نفت جهان

همزمان با آغاز سقوط قیمت اکثر شاخص‌های معتبر جهان، نفت سبک صادراتی ایران به‌عنوان گرانقیمت‌ترین نفت جهان در معاملات منتهی به ۲۸ جولای در بازار معامله شد. هر بشکه نفت سبک صادراتی ایران در بالاترین سطح نسبت به کل شاخص‌های معتبر جهان همچون برنت، WTI، عمان و دوبی معامله شده تا دست‌کم در این مدت لقب گرانقیمت‌ترین نفت خام جهان را یدک بکشد. براساس گزارش مدیریت امور اوپک و ارتباط با مجامع انرژی وزارت نفت، در معاملات منتهی به ۲۸ جولای ‌سال جاری میلادی، بهای هر بشکه نفت سبک صادراتی ایران با وجود کاهش دو دلار و ۱۱ سنتی در محدوده ۴۰ دلار و ۸۲ سنت داد و ستد شد. علاوه بر این، قیمت هر بشکه نفت خام سنگین صادراتی ایران با ثبت یک دلار و ۹۸ سنت کاهش در محدوده ۳۹ دلار و ۱۰ سنت معامله شده است.

در شرایط فعلی که روند قیمت جهانی نفت برای چندمین هفته متوالی بار دیگر نزولی شده و از محدوده قیمت بشکه‌ای ۵۰ دلار فاصله معناداری پیدا کرده است، در کنار پیشی گرفتن عرضه از تقاضا، رد پای سیاست‌های نفتی آمریکا هم به چشم می‌خورد.

قیمت نفت بالای ١٠٠ دلار غیرعادی بود

محمد بارکیندو، دبیر کل سازمان کشورهای صادر‌کننده نفت (اوپک) گفت که صعود قیمت نفت به بالای ١٠٠ دلار برای هر بشکه، ناشی از شرایط غیرعادی بوده است. رسیدن قیمت نفت به بیش از ١٠٠ دلار برای هر بشکه که در ‌سال ٢٠١٤ ناگهان سقوط کرد، ناشی از شرایط غیرعادی غیرقابل دوام بوده است. وی در بولتن ماهانه این گروه نفتی گفت: اوج‌گیری قیمت‌های نفت که در‌ سال ٢٠٠٨ تا ١٤٧ دلار برای هر بشکه بالا رفت، غیرقابل دوام و شاید برای اقتصاد جهان زیان‌آور بوده است.

بارکیندو افزود: سازمان کشورهای صادر‌کننده نفت اوپک به همکاری با دیگر کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده نفت، برای یافتن قیمت‌های عادلانه و قابل تغییر برای این کالا ادامه خواهد داد. به گفته بارکیندو، بعید است که افزایش مجدد شمار سکوهای حفاری مورد استفاده در آمریکا، منجر به افزایش تولید نفت خام یا تأثیر منفی بر قیمت‌ها شود.
اوج‌گیری قیمت نفت تا بالای ١٠٠ دلار برای هر بشکه پیش از سقوط قیمت‌ها در ‌سال ٢٠١٤ به علت بالا رفتن تقاضا، خطرات سیاسی برای عرضه و تضعیف ارزش دلار، معامله‌گران را به سرمایه‌گذاری به افزیش قیمت‌ها ترغیب کرد. قیمت‌های نفت پس از کاهش در بحران مالی ٢٠٠٨ دوباره تا تابستان ٢٠١٤ به حدود ١٠٠ دلار رسید، اما پس از آن به علت وجود مازاد عرضه ناشی از افزایش تولید نفت شیل (ماسه ای) آمریکا دوباره سقوط کرد./ص