احمد قائمی فرد

به یُمن کتاب «دشتسونی» زبان محلی ما دیگر یادگاری پوسیده نیست، این امر کمک می کند تا این کنستانتره ی جان ملتی که قبل از ما می زیسته اند باقی بماند. بومی سرایی نمی گذارد که یک فرهنگ از ریشه های معنوی خود، رفته رفته دور بماند. کمالی که در قلمرو فرهنگ و ادب بومی، بیشترین حضور را داشته و دارد با کتاب ارزشمند خود دروازه ای بزرگ به سوی ادبیات قدیم گشوده است و همیشه از این معبر، نسیم فرهنگ قدیم همراه به روز شده به داخل مرزهای ادبی می وزد تا هوای ادیبانه یی نشت شود. اگر چه این نسیم ایجاد شده که به ابتکار «کمالی» و با پیوستن دیگران به این جریان، تند بادی به وجود آمد که بدن فرهنگ ادب ما را لرزاند.

 کمالی فرهیخته و محقق عاشقی برای سرزمین خود شد؛ او رونق ادبی را وجهه ی همت خویش ساخت و بیشترین کوشش را برای حفظ میراث هنر و ادب موطن خود بکار بست و هیچ گاه به آن چه به دست می آورد قانع نشد. او با زبان کهن با ما سخن از زمانه می گوید. عمری باوجود نابسامانی و نامرادی ها، هرگز او را به دامن تیره ی یاس و بدبینی پناه نداد. اگر خیلی از جاهای زندگی با اندیشه اش جور نمی آمد، اما زیر بار رنج، سرود شادمانی سر داد تا از اندوه، شادی بسازد. پویایی ذاتی اش، کمالی را از هر بُن بست محالی عبور داد و هجوم مشکلات او را تواناتر کرد و با اعتقادی راسخ پروژه ی بومی سرایی را با مدیریتی قابل تحسین و ستایش به انجام رسانید. «کمالی» با قلبی که جوهرش پر از عاطفه، مهر و ادب بود، ضرورت متمرکز کردن چراغ افکار خود را به «محلی سرایی» به خوبی احساس کرد.
شاید چون می دانست که در انعکاس مشکلات کار چندانی از نثر بر نمی آید، شعر را که سریع ترین عصب برای انتقال ریشه مشکلات به مغز و ذهن است برگزید. او شعر خود را از بستر حوادث و اتفاقات و تقدیر به ذهن مخاطب نرساند، بل که تحت اراده و عقل با مجد در یک ساختار و قالب زیبا در ذهن مخاطب نتیجه ی موفقی به جود آورد.
به زعم من، از نظر کمالی شعری که نتواند با مردم، جامعه، تاریخ و زمانه ی مردم سرزمین خویش ارتباطی عاطفی برقرار کند، محصولی کال و نارساست. اشعار متعهدانه و مردمی «کمالی» می گوید شعری که تعهدی را به دوش نکشد و از جراتی برخوردار نباشد و نتواند ساکتی را به حرف آورد، شاید به اندازه ی غار غار کلاغی که سکوت ِ ساکت ِ گورستانی را در هم می درد، در زندگی زندگان موثر نباشد!
شیوه سرایش «کمالی» روشی است که برای گشودن سدی عظیم در برابر فهم شعر که توسط برخی نوپردازان قد برافراشته بود، بسیار کارآمد و توانا واقع شد. اشعار «کمالی» هنرمندانه فضای ذهن مخاطب را تلطیف می کند تا در نتیجه، روح پرورش یافته ی هنری و تلطیف شده یی در جامعه ایجاد شود. شعرش که با یک ارتباط محاسبه  شده، اگر چه از حد فهم فرهنگی جامعه فراتر است، ولی در جامعه زندگی می کند و با آن به خوبی در ارتباط تنگاتنگی قرار دارد.
«کمالی» با واژه های کهن، اشعار اعتراضی فعال و جانداری که در شفاف گونی، نماد ذهنیت عریان و معترض مردم جامعه خود می باشد را سرود، تا نوعی اراده ی معطوف به عصیان را نمایش دهد.
با این کار، شاعر مجموعه شعر «دشتسونی» هم واژه های فرهنگ قدیم را احیا کرد و هم آن ها را تحت اراده و اندیشه، در سایه ی استعداد سرشار خویش به تحلیل از اوضاعی که در آن می زیسته، بکار بست. اگر مطالعه در کتاب های شعر شاعران پیشین موجب آگاهی در آثار قدیم می شود، اما اشعار «کمالی» بی شماری از واقعیت های اجتماعی جاری را از طریق کلمات مطبوع و شیرین قدیمی، به ذهن انسان امروزی می آورد. این گنجینه ی غنی نتیجه ی متن گشوده و باز ذهن شاعر است.
کتاب «دشتسونی» اثر ماندگاری است که در ادبیات ما متولد شده است. این کتاب به زبان مردم خود آینده ای می بخشد. چاپ نخست کتاب «دشتسونی» بر دل های مردم منطقه، چون برف بر زمین، چون باران بر خاک و گیاه نشست و چون باد به هر کجا رفت و اثری نُزهَت بخش، برای طبع مردم دیارش به ارمغان آورد.

«کمالی» با فروتنی ی آمیخته با غرور مردمی، با چهره ای که گواه بر تهور و شهامت اوست، احساسات فرو خورده ی مردمش را با شعر خود به وَجِد آورد. او در شعر صدایی مستقل و تشخصی منحصر به فرد دارد و به هیچ روی، مصرف کننده ی سلیقه ی دیگران نیست. تدبیر شعری او با ضابطه های اخلاقی همگون است، شعرش، تَرکِش پُر پاسخی برای نابسامانی های دورانش دارد. تشبیهات و استعارات در اشعار «کمالی» آن چنان در معرض نمایش است که نوعی نقاشی زبانی زیبایی را به تماشا می گذارد. پوچی، عبث و عدم ضرورت در اشعارش معنا ندارد. همه چیز در شعر او مایه ی نظم و انسجام در ذهن انسان می شود، زیرا او خَلق شعر را برای بیان اندیشه اش برگزیده است.
 در هر یک از ابیات به طور افقی و جداگانه پیام ادبی و اجتماعی معناداری ملحوظ است و در طول و حالت عمودی رابطه ی منظم بین اجزاء شعری و ساختار کلی، موجب ایجاد محصول ادبی یی می شود که به شدت باعث اقبال مردم به شعر اوست. «کمالی» همت خود را با سبکی فاخر و سنگین، و در عین حال ساده و روشن درباره ی موضوعات اجتماعی یی جدی به کار بسته است.
در چاپ دوم کتاب «دشتسونی» بیش از هفتاد صفحه ی اول به اظهار نظر و نقد و بررسی هایی که راجع به چاپ اول در نشریات استان بوشهر و جنوب کشور منتشر شده بود، اختصاص یافته است و نزدیک به ده شعر جدید، به مجموعه اشعار اضافه شده است و کلیه ی واژه نامه های اشعار و لغت نامه ها معادل لاتین دارد و همه ی شعرها آوانگاری لاتین شده است. زبان لاتین برخلاف زبان فارسی اعراب را در متن و درون خود دارد. بدین جهت زبان لاتین به امانتداری در اعراب گذاری و تلفظ و آوای صحیح کلمات کمک شایان توجهی دارد تا خواننده در تلفظ و خوانش کلمات به سهو و اشتباه نیفتد. چاپ این میراث فرهنگی ارزشمند، در یک فضای از هم گسسته ی ادبی با این بیان انتقادی و با شیوه ی بومی سرایی هم لایه های باستانی ادبیات را نوسازی می کند و هم ریشه در مسایل زمانه اش دارد.
با توجه به جهت مشخصی که شاعر به شعرش می دهد، می فهماند که شعر رو به کدام سوی دارد و از چه چیزی روی گردان است. به زعم من زبان شعری هر چه ساده تر باشد، با فایده تر و با قاعده هرم جامعه نیز ارتباط بیشتری برقرار خواهد کرد و مفاهیم و محتوای شعر با قدرت و قوام بیشتری خود را به مردم پیوند می زند. در اشعار کمالی به علت رعایت اصول حاکم بر روابط کلمات ظرفیت های معقول تر و ادراک پذیرتری در شعر ایجاد شده است. به جرات می توان گفت «کمالی» وجودی است که قطره قطره در همه جای شعر خودش می چکد./ج