دشت بویری در محدوده بخش شبانکاره شهرستان دشتستان قرار دارد، اما از لحاظ موقعیت خاص مکانی در جهت شمال و شمال شرق شهر آبپخش، بین روستای بویری، روستای میان دشت و شهر سعدآباد واقع شده است، از لحاظ شرایط طبیعی این دشت تقریباً مخروط افکنه ای ودنباله کوهپایه های زاگرس است. دره های باز بین  کوه ها و تپه ها محل عبور آبراهه ها و رودخانه های اتفاقی است، که در فصل زمستان به راه می افتد و سبب تقویت آب های زیرزمینی و سرسبزی منطقه می شود. از توان ها و پتانسیل های این دشت، آب های زیرزمینی شیرین، خاک مرغوب با زه کشی مناسب، جاری شدن آب های سطحی در فصل زمستان و وسعت زیاد این دشت می باشد، این شرایط زمینه مناسبی را جهت توسعه فعالیت های کشاورزی، تولید محصولات متنوع گرمسیری و دامپروری  فراهم آورده است، علاوه بر این در فصل زمستان و اوائل بهار به دلیل آب و هوای مناسب، رویش گیاهان خودرو، وجود درختان کوهپایه ای همیشه سبز کُنار، این دشت تبدیل به یک محیط طبیعی توریسم برای ساکنان محلی و حتی شهرها و نواحی اطراف در آمده است. به طوری که در تعطیلات نوروز و روز بهار طبیعت زیر هر درخت کُنار یک خانواده می نشیند. چرا که مردم این منطقه  سه فصل خشک با گرمای طولانی را پشت سر گذاشته و امید به تفرج زمستانه داشته اند.
با شکل گیری شهر آبپخش در سال 1376 که از تلفیق سه روستای درواهی، قلایی و بهرام آباد در این منطقه به وجود آمد، تغییر و تحولاتی را  به همراه داشته است از جمله؛ موقعیت برتر جغرافیایی و نسبی این شهر نسبت به روستاهای مجاور سبب شده تا با مهاجرت روستاییان جمعیت شهر افزایش یابد، البته افزایش موالید نیز در رشد طبیعی جمعیت شهر نقش داشته است. با افزایش جمعیت توسعه فیزیکی شهر در این سال ها چشمگیر بوده است.
شهر آبپخش در موقعیت جغرافیایی 51درجه و4 دقیقه طول شرقی و 29 درجه و 21دقیقه عرض شمالی دارای ارتفاع متوسط 120 متر از سطح دریا، همچنین قرارگرفتن بر سر راه ارتباطی بوشهر- خوزستان، شرایط خدمات رسانی تقریباً مناسبی داشته و آن را به صورت نواحی مرکز – پیرامون در آورده است. در کنار این سیر مثبت و روبه رشد  نیز سبب بروز مشکلات زیست محیطی در مناطق پیرامون خود از جمله، دشت بویری شده است. وجود خاک سبک شنی و نبود شبکه فاضلاب شهری در منطقه آبپخش سبب بالا آمدن سطح آب های زیرزمینی در قسمت غرب و جنوب غرب  خود شده، به طوری که شوری خاک و پایین آمدن بازده نخیلات را در پی داشته است.
روستاها و شهرهای کوچک در قیاس با شهرهای بزرگ و پر جمعیت مشکلات زیست محیطی کم تری دارند. اما در دراز مدت جمع آوری و دفع زباله و فاضلاب به صورت یکی از مشکلات اصلی سیستم شهری آن ها در می آید. 
اخیراً دشت بویری محل دفع زباله ها و مواد زائدی شده که از شهر آبپخش جمع آوری می شود. با عمل سوزانیدن زباله ها به شکل روباز، آلودگی هوا و انتشار بیماری ها و بوی نامطبوع در محیط اطراف شهر و روستا پخش  می شود. یا با ریختن و رها کردن زباله ها به روش تل انباری، زباله ها با جریان باد در هر سوی دشت به حرکت درآمده و مناظر ناپسند و  ناخوشایندی را پدید آورده است. گسترش زباله ها به این روش در محل عبور آبراهه ها  و زمین های کشاورزی زیان های زیادی را به همراه دارد، در نتیجه این عمل، زباله ها در معرض مگس ها و موش ها قرار می گیرند و منبع بوهای مزاحم می باشند و زهکشی شیرابه تل انبارکردن زباله باعث آلوده شدن آب های سطحی و زیرزمینی می شود. تخليه مواد زايد جامد و مايع در محيط به وسيله جاري شدن آب‌هاي سطحي اعم از جويبارها، رودخانه ها و ديگر آب‌هاي حاصل از بارندگي به نقاط مختلف موجب انتشار آلودگي در نقاط دیگر مي‌گردند  و يا دفن غير بهداشتي آن در سراشيبي‌ها و خاک های سبک شنی، مخالف ضوابط حفاظت آب‌هاي زيرزميني است.
این روش ها بهداشتی نیستند بلکه برای بهداشت همگانی و محیط زیست خطر آفرین هستند و برای شهر و روستاهای منطقه آبپخش جای بسی نگرانی است.
میزان سرانه زباله درمناطق شهری ایران 658 گرم در روز و بطور متوسط 240 کیلوگرم درسال برای هر نفر در نظر گرفته می شود. طبق آخرین سرشماری رسمی سال 1390 جمعیت شهر آبپخش ( 17238 نفر) می باشد. این تعداد جمعیت به طور متوسط 11342 کیلوگرم زباله در روز و 4377120  کیلوگرم زباله در سال تولید  می کنند.
 واقعاً در شرایط فعلی برنامه ریزی و راه حل مناسب این مسئله چیست؟ تا چه میزان امکان تفکیک و جداسازی زباله برای شهرهای کوچک وجود دارد؟ نقش شهرداری به عنوان نهاد اجرایی در این زمینه چیست؟ و مشارکت شهروندان تا چه حدی می تواند به بهبود و سالم سازی فضای زندگی کمک کند؟ و...
بهترین روش جمع آوری زباله جداسازي و تفكيك ضائیات قابل بازیافت در منزل یا مبدأ تولید است  که از مهمترين و كم هزينه ترين روش‌ها محسوب مي‌شود و این امر نیاز جدی به حمایت و همکاری و دلسوزی شهروندان دارد. 
 دومین مرحله  جمع آوری مستقیم زباله از درب منازل به طور روزانه است  و بهتر است زمان جمع آوری در ساعاتی از شبانه روز باشد که شهر خلوت بوده و ترافیکی وجود ندارد صورت گیرد.
 در مراحل نگهداری و جمع آوری نقش آموزش و همکاری متقابل بین تولید کنندگان زباله و پرسنل خدمات شهری بسیار مؤثر است. تولید کنندگان زباله باید آگاهی کافی از این که زباله ها را در ظروف مناسب از لحاظ جنس و ظرفیت و زمان تحویل به کارگران خدمات شهرداری داشته باشند. در هنگام نگهداری زباله ها در منازل و محل تولید از ظروف پلاستیکی درب دار یا فلزی ضد زنگ و نیز استفاده از کیسه پلاستیکی زباله شفاف برای حفظ نظافت محیط زیست استفاده شود.
عاقلانه ترین راه خلاص شدن از دست زباله های غیر قابل بازیافت برای شهرهای کوچک مانند آبپخش، دفن کردن آن ها در زیر لایه های خاک به روش بهداشتی است. امّا کجا و چگونه؟ محل دفن بهداشتي زباله باید حداقل به مدت 25 سال باید محاسبه شده و در جهت توسعه فیزیکی شهر نباشد. بطور خلاصه فاكتورهاي مهمي كه در انتخاب محل دفن زباله بايد مورد توجه قرار گيرند، عبارتند از توجه به بهداشت و سلامت عمومي، سطح زمين مورد نياز، توپوگرافي منطقه، مطالعات هيدرولوژي و زمين شناسي جايگاه، قابليت دسترسي به خاك پوششي مناسب، قابليت دسترسي به محل دفن، فاصله شهر تا محل دفن جهت حمل زباله، رعايت جهت بادهاي غالب، زهكشي محل دفن، هزينه ها و استفاده هاي آتي از زمين، توجه خاص به هر طرح جامع توسعه شهري و داشتن فاصله مناسب از رودخانه و چاه های آب. در روش دفن بهداشتی مواد زباله در خندق ها یا جاهای از پیش فراهم شده ریخته می شود و روی آن در پایان کار روزانه با خاک برداشته شده به ضخامت 25 تا 30 سانتی متر پوشانیده شود. البته عمل کوبیدن و پوشیدن زباله یک یا دو بار در هفته انجام می گیرد. از آن جایی که 70 درصد زباله های شهری را مواد آلی تشکیل می دهند به طور عادی تجزیه کامل این موادآلی به توده بی ضرر شش ماه وقت می گیرد وبعد از5 یا6 سال به عنوان کود آلی یا گیاخاک برای کشاورزی قابل استفاده است، یا از زمین دفن برای ایجاد فضای سبز، پارک و ... پس از انجام تخلیه و پرشدن ظرفیت محل می توان استفاده کرد.
بنابراین مدیریت اجرايي پسماند كه مسئول برنامه ريزي، ساماندهي، مراقبت و عمليات اجرايي مربوط به جمع آوري، ذخيره سازي، جداسازي‌، حمل و نقل، بازيافت، پردازش و دفع پسماندها و همچنين آموزش و اطلاع رساني است، می تواند با اجرای بهینه عملکرد خود، نقش مهمی در  ایجاد یک شهر سالم برای شهروندان در حال و آینده داشته باشد.
باتوجه به استعداد طبیعی منطقه آبپخش، وجود درختان متراکم نخل، توسعه فعالیت های زراعی و باغداری، بالا بودن سرانه فضای سبز، پتانسیل گسترش فضای شهری در جهت شرق و شمال، امکان توسعه گردشگری طبیعی و... توجه و حفاظت از محیط زیست منطقه لازم و ضروری است. لذا با برنامه ریزی مناسب  شهری و فراشهری با کمک و همیاری سازمان های مسئول می توان از شهر آبپخش که  تنها نقطه شهری بخش آبپخش می باشد، یک شهر آرمانی در کوتاه مدت ساخت که الگویی برای دیگر شهرهای استان و کشور باشد.

*کارشناس ارشد جغرافیا