به گزارش مهر، با پایان رقابت‌های قهرمانی قاره‌ای والیبال مردان در سال ۲۰۲۶، تکلیف شش تیم از ۱۲ تیم حاضر در مسابقات والیبال بازی‌های المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس مشخص شد و تیم ملی والیبال ایران نیز پس از نایب‌قهرمانی در قاره آسیا، همچنان برای کسب سهمیه المپیک فرصت خواهد داشت. بر اساس سیستم رسمی انتخاب تیم‌های حاضر در المپیک ۲۰۲۸، مسابقات والیبال مردان لس‌آنجلس با حضور ۱۲ تیم برگزار می‌شود که یک سهمیه به کشور میزبان یعنی آمریکا اختصاص دارد و ۱۱ سهمیه دیگر از طریق سه مسیر به تیم‌ها خواهد رسید؛ قهرمانی‌های قاره‌ای، جام جهانی ۲۰۲۷ و رنکینگ جهانی فدراسیون بین‌المللی والیبال.

۶ تیمی که تاکنون سهمیه گرفته‌اند

در حال حاضر حضور شش تیم در مسابقات والیبال مردان المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس قطعی شده است؛ آمریکا به عنوان میزبان بازی‌ها، ژاپن به عنوان قهرمان آسیا، کوبا به عنوان قهرمان رقابت‌های قهرمانی نورسکا، برزیل به عنوان قهرمان آمریکای جنوبی، تونس به عنوان قهرمان آفریقا و لهستان به عنوان قهرمان اروپا جواز حضور در این رقابت‌ها را به دست آورده‌اند. با مشخص شدن این شش تیم، نیمی از ظرفیت ۱۲ تیمی مسابقات تکمیل شده و تنها شش سهمیه دیگر برای تعیین تیم‌های حاضر در المپیک ۲۰۲۸ باقی مانده است.

ژاپن با پیروزی ۳ بر صفر مقابل ایران در فینال قهرمانی آسیا سهمیه قاره آسیا را به دست آورد. کوبا نیز با شکست کانادا در دیدار تعیین‌کننده در رقابت‌های قهرمانی نورسکا راهی لس‌آنجلس شد. برزیل با قهرمانی در آمریکای جنوبی و تونس با قهرمانی در آفریقا سهمیه گرفتند و در نهایت لهستان نیز با شکست ۳ بر یک فرانسه در فینال قهرمانی اروپا، سهمیه اروپا را به نام خود ثبت کرد. به این ترتیب، تنها شش سهمیه دیگر برای تکمیل فهرست ۱۲ تیم المپیک باقی مانده است.

سه مسیر باقی‌مانده برای کسب سهمیه

پس از مشخص شدن قهرمانان قاره‌ای، سه سهمیه باقی‌مانده از طریق جام جهانی ۲۰۲۷ و سه سهمیه دیگر از طریق رنکینگ جهانی تعیین خواهند شد. در واقع مسیرهای کسب سهمیه برای تیم‌هایی که هنوز جواز حضور در لس‌آنجلس را نگرفته‌اند، به این شکل است:

۱. قهرمانی‌های قاره‌ای؛ مسیر از دست رفته ایران

پنج سهمیه نخست المپیک از طریق قهرمانی‌های قاره‌ای سال ۲۰۲۶ توزیع شد و قهرمان هر قاره سهمیه مستقیم گرفت. ایران در این مسیر تا آستانه سهمیه پیش رفت اما در فینال قهرمانی آسیا مقابل ژاپن شکست خورد و به مدال نقره رسید. ژاپن با قهرمانی در فینال، سهمیه آسیا را به دست آورد و ایران از این مسیر نتوانست راهی لس‌آنجلس شود. با این حال، نایب‌قهرمانی ایران بدون دستاورد برای چرخه انتخابی المپیک نبود؛ چرا که ایران به همراه ژاپن و کره‌جنوبی، سهمیه حضور در جام جهانی ۲۰۲۷ را از مسیر قاره آسیا به دست آورد.

۲. جام جهانی ۲۰۲۷؛ نخستین فرصت باقی‌مانده ایران

جام جهانی ۲۰۲۷ که در لهستان برگزار خواهد شد، دومین مسیر کسب سهمیه المپیک است. در پایان این رقابت‌ها، سه تیم برتر که پیش از آن سهمیه المپیک نگرفته باشند، جواز حضور در لس‌آنجلس را به دست می‌آورند. ایران در این مسابقات حضور خواهد داشت و بنابراین یکی از مهم‌ترین فرصت‌های خود برای رسیدن به المپیک را در اختیار دارد. نکته مهم اینجاست که ایران برای صعود مستقیم از این مسیر باید در جمع سه تیم برتر واجد شرایط جام جهانی قرار بگیرد. بنابراین برخلاف مسیر قاره‌ای که ایران آن را با نایب‌قهرمانی از دست داد، در جام جهانی ۲۰۲۷ در صورت عملکرد قابل قبول می‌تواند به سهمیه المپیک برسد.

۳. رنکینگ جهانی؛ آخرین شانس ایران

اگر ایران نتواند از جام جهانی ۲۰۲۷ سهمیه المپیک بگیرد، سومین و آخرین مسیر، رنکینگ جهانی فدراسیون بین‌المللی والیبال خواهد بود. بر اساس مقررات، در پایان مرحله مقدماتی لیگ ملت‌های والیبال ۲۰۲۸، سه تیم برتر رنکینگ جهانی که تا آن زمان سهمیه المپیک نگرفته باشند، راهی لس‌آنجلس خواهند شد. در تعیین این سه سهمیه، اولویت با تیم‌هایی از قاره‌هایی است که هنوز سهمیه‌ای در المپیک ندارند و پس از آن، سایر تیم‌های فاقد سهمیه در رده‌بندی جهانی مورد توجه قرار می‌گیرند.

وضعیت ایران؛ از نایب‌قهرمانی آسیا تا رده نوزدهم جهان

تیم ملی والیبال ایران پس از شکست برابر ژاپن در فینال قهرمانی آسیا، در حال حاضر در رده نوزدهم جهان قرار دارد. ایران پیش از آغاز مسابقات قهرمانی آسیا نیز در همین محدوده از رده‌بندی جهانی قرار داشت و با توجه به نتایج رقابت‌های قاره‌ای، همچنان یکی از تیم‌های حاضر در جمع مدعیان صعود از مسیرهای بعدی محسوب می‌شود. البته رده نوزدهم به معنای قرار گرفتن ایران در محدوده سهمیه المپیک نیست؛ چرا که ملاک نهایی، رنکینگ جهانی در پایان مرحله مقدماتی لیگ ملت‌ها ۲۰۲۸ خواهد بود و در آن زمان وضعیت بسیاری از تیم‌ها بر اساس نتایج دو سال آینده تغییر خواهد کرد. بنابراین برای ایران، مسیر لس‌آنجلس وارد مرحله‌ای شده که هر مسابقه بین‌المللی می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد.

با از دست رفتن سهمیه مستقیم قهرمانی آسیا، مسیر ایران برای رسیدن به المپیک را می‌توان در دو مرحله اصلی، یکی جام جهانی ۲۰۲۷ که می‌تواند مسیر مستقیم و در دسترس‌تر باشد؛ در این مسیر ایران ابتدا باید خود را برای جام جهانی ۲۰۲۷ آماده کند و در این مسابقات برای قرار گرفتن در جمع سه تیم برتر واجد شرایط بجنگد. کسب سهمیه از این مسیر باعث می‌شود ایران بدون نیاز به انتظار برای آخرین رده‌بندی جهانی، بلیت لس‌آنجلس را قطعی کند.

دومین مسیر بلندقامتان ایران از رنکینگ جهانی است. اگر ایران در جام جهانی نتواند یکی از سهمیه‌های المپیک را به دست آورد، رقابت برای قرار گرفتن در جمع تیم‌های برتر رنکینگ تا پایان مرحله مقدماتی لیگ ملت‌های ۲۰۲۸ اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. در این فاصله، نتایج ایران در لیگ ملت‌ها و سایر مسابقات رسمی فدراسیون جهانی می‌تواند در جایگاه نهایی تیم ملی در رنکینگ تأثیرگذار باشد. در نتیجه، نایب‌قهرمانی آسیا پایان مسیر ایران برای المپیک ۲۰۲۸ نبود؛ بلکه با توجه به سهمیه ایران در جام جهانی ۲۰۲۷، تیم ملی همچنان دو فرصت دیگر برای رسیدن به لس‌آنجلس دارد؛ ابتدا جام جهانی و در صورت ناکامی در این مسیر، رنکینگ جهانی.

پیاتزا زیر ذره‌بین فدراسیون؛ ادامه همکاری یا پایان راه؟

اما یکی از ابهام‌های مهم والیبال ایران پس از بازی‌های آسیایی، وضعیت ادامه همکاری با روبرتو پیاتزا خواهد بود. سرمربی ایتالیایی از شهریور ۱۴۰۳ هدایت تیم ملی ایران را برعهده گرفت و با قراردادی چهار ساله به صورت ۲+۲، کار خود را با هدف آماده‌سازی تیم برای المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس آغاز کرد. پیاتزا از همان ابتدا بر ساختن تیمی جوان و بازگرداندن ایران به جمع هشت تیم برتر جهان تأکید داشت و در دو سال گذشته نیز تغییرات قابل توجهی در ترکیب تیم ملی ایجاد کرد؛ رویکردی که در مواردی با انتقادهایی همراه شد، به‌خصوص به دلیل کنار گذاشته شدن یا دعوت نشدن برخی بازیکنان باتجربه و شناخته‌شده از جمله میلاد عبادی‌پور و تکیه بیشتر بر بازیکنان جوان.

پیاتزا نیز در مقاطع مختلف از تصمیمش برای دادن فرصت به بازیکنان جوان دفاع کرده و تأکید داشت که انتخاب نفرات بر اساس ارزیابی فنی و نیازهای تیم انجام شده است. در مقابل، فدراسیون والیبال در این مدت از سرمربی ایتالیایی حمایت کرده و میلاد تقوی نیز در جریان لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ عملکرد او و روند جوانگرایی تیم را قابل دفاع دانسته است.

با این حال، نمایش ایران در لیگ ملت‌های ۲۰۲۶ انتقادهایی را به همراه داشت و موضوع ادامه همکاری با پیاتزا بار دیگر به یکی از بحث‌های اصلی والیبال ایران تبدیل شد. در روزهای اخیر نیز برخی کارشناسان و چهره‌های والیبال بر حفظ پیاتزا تأکید کرده‌اند و معتقدند تغییر سرمربی پس از دو سال می‌تواند روندی را که برای ساخت تیم جدید آغاز شده، دوباره وارد مرحله آزمون و خطا کند. حالا با توجه به ساختار قرارداد ۲+۲، بازی‌های آسیایی ناگویا می‌تواند نقطه مهمی برای ارزیابی عملکرد تیم ملی و تصمیم‌گیری فدراسیون باشد و باید دید پس از پایان این مسابقات، فدراسیون والیبال چه تصمیمی درباره ادامه همکاری با پیاتزا خواهد گرفت؛ تصمیمی که می‌تواند بر مسیر تیم ملی ایران در ادامه راه کسب سهمیه المپیک لس‌آنجلس نیز تأثیرگذار باشد.