قدرت مظاهری

« ... پادشاه، لباسی مبدل پوشید و شبانه از قصر بیرون رفت تا بصورت ناشناس با مردم گفتگو کند ... »

در بسیاری از قصه‌های قدیمی در ادبیات مختلف جهان، با این کهن‌الگوی آشنا برخورد کرده‌ایم. روایتی دلچسب و شیرین که علاوه‌بر جذب مخاطب و تعلیق‌های فراوانِ موجود در داستان، این پیام را به ذهن متبادر می‌کند که عنصر ،،ارتباط،، میان بالاترین تا پایین‌ترین سطح جامعه، ضروری‌ترین و نیز کارگشاترین عامل تفاهمِ متقابل و ثباتِ حاکمیت است.
این تعبیر، قابل تعمیم به تمامی ارکان حکومت از قبیل نهادها، سازمان‌ها، ارگان‌ها و سایر بنگاه‌های عمومی و خصوصیِ گسترده‌ای می‌باشد که در ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم با مردم و نیازهای روزانه‌شان هستند.
،،روابط‌عمومی،، درواقع همان پادشاهِ مبدل‌پوشِ قصه است که بایستی با حضور همیشگی در میان ذینفعانِ نهاد یا سازمانِ متبوعِ خود، به انعکاس متقابل نظرات و قضاوتِ آنان درباره‌ی محصولات و یا عملکرد طرفین نسبت به همدیگر بپردازد.
ارتباط یک‌سویه و یک‌طرفه از بالا‌به‌پایین و یا از پایین‌به‌بالا نه‌تنها مفید و کارگشا نخواهد بود، بلکه در کوتاه‌مدت، آثار زیانبار آن، دامن هر دو سوی ماجرا را خواهد گرفت.
رابطه‌ی انحصاریِ پایین‌به‌بالا (که کمتر موردی از آن را می‌توان دید یا سراغ گرفت) به نوعی پوپولیسم سازمانیِ بی‌محتوا خواهد انجامید که در آن، مدیریت به‌مثابه ،،گوش،،ی بزرگ جلوه خواهد کرد تا شنوای همه‌ی دغدغه‌هایی باشد که هیچ راه‌حلِ مناسبی برایشان ندارد و مجبور است با وعده‌های دروغین و غیرقابل اجرا، مرتبطینِ با مجموعه را اغوا نماید.
رابطه‌ی خاصِ بالابه‌پایین اما از نوعِ پیشین نیز منزجرکننده‌تر و ناکارآمدتر است. در این نوع ارتباطِ یک‌سویه، مدیریت ارشد سازمان، با بوقِ بزرگ و صداداری به‌نام روابط‌عمومی، می‌کوشد تا تبدیل به ،،زبان،،ی عریض‌وطویل شده و مخاطبینِ بیرون و درون سازمان را با منویات خود، مورد عنایت قرار دهد!
چنین رویکردی موجب سلب‌اعتماد ذینفعان، اعم از مشتریان و نیز کارکنان و منابع‌انسانیِ سازمان شده و از منظر آنان، رُکنی به‌نام روابط‌عمومی، جز بنگاهی پرطمطراق برای آگراندیسمان کردنِ فعالیت‌های مدیران ارشد مجموعه جلوه‌گر نخواهد شد.
تجربه‌ی چندین‌وچند ساله‌ی حضور در یکی از شرکت‌های  تابعه‌ی وزارت نفت، بر این باورم رسانده است که معاونت یا مدیریتی باعنوان روابط‌عمومی، غیر از انعکاسِ آبشاریِ دیدگاه‌های مدیرعامل و سایر مدیران ارشد سازمان به سطوح پایین‌تر و ارائه‌ی اخبار و دادنِ آمار و ارقام تولید و بیلانِ‌کارِ فصلی به رسانه‌ها و نشریات، هیچ وظیفه و رسالتِ مهم‌تری را برای خود تدوین و تصویر نکرده است.
پیام‌های مشابه و یکنواختی که حتی از نحوه‌ی چینشِ کلمات و جملاتِ آنها نیز بازگویی و تکرار می‌بارد، تنها پل ارتباطیِ میان مدیر و کارکنان است که همانند ارثی قدیمی و سنتی در سیستم لانه کرده و کسی دراندیشه‌ی خانه‌تکانی و تجدیدِ نمای آن نیست!
،،روابط‌عمومی،، رُکنی پراهمیت و بسیار ارزشمند در تمامی حوزه‌های عملکردی سازمان است که می‌تواند موجبات ارتباطاتِ گسترده میان همه‌ی ارکانِ دیگر را فراهم کند. با فرسایش، کوچک‌نمایی و یا استحاله‌ی وظایفِ سترگِ آن، نابودیِ آن را رقم نزنیم. خصوصاً در سازمان و وزارتخانه‌ای که نخستین واحد ،،روابط‌عمومی،، در آن پای‌گرفته و متولد شده است.