احمد خواجه حسنی

پیامدهای ساختار نظام آموزشی ناکارآمد در آغاز سال تحصیلی جدید، با بروز معضلاتی از جمله کمبود معلّم های توسعه یافته و کیفی ، بیش از گذشته نمود عینی پیدا کرد و طبعاً سیستم آموزش و پرورش استان بوشهر و مشخصاً شهرستان دشتستان نیز از این حیث آسیب پذیر بوده و چه بسا زین پس نیز خواهند بود.
در این میان، به تازگی اظهاراتی مبنی بر رفع مشکل آموزشی و جبران کسری نیروی انسانی مطرح شده که به زعم نگارنده به نوعی ساده انگاری در باب مصائب و معضلات نظام آموزشی است.
با توجه به تأخیر در اعلام نتایج آزمون آموزگاری و دبیری، تجدید فعالیت برخی نیروهای بازنشسته به علاوه ی به کارگیری تعدادی نیروی انسانی فاقد آموزش های لازم به هیچ وجه به معنای رفع مشکل آموزشی نیست و دست بر قضا مصائب آپ به عنوان متولی اصلی نظام تعلیم و تربیت را بغرنج تر خواهد نمود به این دلیل که "مطابق ماده ۲۸ اساسنامه ی دانشگاه فرهنگیان کلیه ی افرادی که از طریق آزمون‌های استخدامی وارد شغل معلمی می‌شوند می‌بایست به مدت یک سال دوره آموزشی ببینند، لذا اعلام دیرهنگام یعنی معلمانی که بایستی در اول مهرماه تدریس می‌کردند و جای گزین معلمان بازنشسته می‌شدند، آموزش که هیچ، حتی نمی‌دانستند چه کتابی را باید تدریس کنند" ![۱]
با این تفاسیر ، درون داد، فراگرد و برون داد سیستم آموزشی با مصائب و چالش های جدّی تری مواجه خواهد شد ، پس ساده انگاری است که مشکل آموزش و دغدغه ی دانش آموزان و خانواده‌های آنان با سطحی نگری تنها به کمیّت مسئله معطوف گردد و دیگر مباحث، از جمله اُفت شدید کیفیت آموزش، تعمیق ناعدالتی آموزشی، سرانه ی فاجعه بار دانش آموزی، کمبود مربی، معاون پرورشی و مشاور، تکثّر مطالب زائد و حافظه محوری در کتب درسی، اعتبارات قلیل حوزه‌ ی پرورشی و اعتبار کاهش آسیب‌های اجتماعی مدارس ، هزینه تأمین شیر مدارس و تغذیه دانش آموزان، معضل تعطیلی بی قاعده مدارس و فقدان رسیدگی به تجهیزات و سیستم های سرمایشی و گرمایشی مدارس و کمبود شدید فضای آموزشی و تراکم کلاس های درس بیش از ظرفیت استاندارد، را به دست فراموشی بسپاریم.
تراکم دانش آموزان سبب شده تا در پاره ای موارد معلم برای هر دانش‌آموز یک دقیقه هم نتواند وقت بگذارد.
همه چیز آن طور که می نماید ساده نیست! نباید از نظر دور داشت با  توجه به وضعیت نامطلوب لایحه ی بودجه ۱۴۰۲ آپ، سرانه دانش آموزی با میانگین جهانی تفاوت قابل ملاحظه ای دارد فلذا با وقوف به کاهش سهم اعتبارات آموزش و پرورش از بودجه‌ی عمومی دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۲ نسبت به سال گذشته، رأساً ناعدالتی آموزشی تعمیق یافته و کیفیت آموزش به مراتب زیان بارتر می گردد.

مزید استحضار این که به اعتبار اظهارات معاون برنامه‌ریزی و توسعه ی منابع وزارت آپ در نشست خبری بهمن ماه سال گذشته، سرانه هر دانش آموز در امور پرورشی روزانه یک حبه قند و معادل ۴۰ تومان است!

دورکهیم (جامعه شناس) آموزش و پرورش را فعالیتی می داند که نسل بالغ باید در باره ی نسلی که هنوز برای حیات اجتماعی نورس است به انجام رساند و موضوع آن پرورش دادن افکار و معانی و شرایط مادی و معنوی مقتضی حیات سیاسی جامعه می باشد، ساختار نظام آموزشی امّا بدون ارتباط ارگانیک با ضروریات جامعه ی امروزی ناکارآمدتر نمود پیدا می کند، لذا با لحاظ نمودن جمیع این نارسایی ها و موارد متعددی از این دست به انضمام کسری ساختاری منابع مالی، به نظر می رسد مشکل آموزش و دغدغه ی دانش آموزان و خانواده‌های آنان شوربختانه مرتفع نگردیده و مع الأسف کما فی السابق به قوّت خود باقی است!!!

پ ن :

۱_ (خضریان _ عضو هیأت رئیسه کمیسیون اصل نود مجلس یازدهم)