آرش علیزاده:

 

فراغت پديد ه اي است که با تمدن صنعتي پيوند دارد. در چنين تمدني، دو شرط لازم براي پيدايش فراغت تحقق يافته است؛ نخست، کاریا تحصیل از شکل اجبار فرهنگي و اجتماعي خارج شده و شکل مسئوليت آزاد فرد را دارد. دوم، جدا شدن کار یا تحصیل مطلق از فعاليت هاي ديگر انسان است.شهر های استان بوشهر با چهل و چهار درصد جمعیت جوان و همچنین  با دارا بودن تقریبا پنجاه و دو هزارنفر دانشجو و یکصد و نود و دو هزارنفر دانش آموزنیازمندتبین  اوقات فراغتی است که زندگی روز مره جوان محصل را بازنمایی کند.جوان امروز ذاتا آزادی خواه و کمال گراست.از این رو فراغت عرصه ای است که آزادی و اختیار جوانان در آن بیشتر قابل اعمال است.

اساسا عوامل بسياري بر نوع انتخاب افراد در چگونگي صرف وقت هنگام فراغت تأثير گذارند.دسته اول عوامل، عوامل فردي هستند: اينکه فرد در چه مرحله هاي از زندگي قرار دارد، نيازهايش کدامند، داراي چه علايقي است، نگرش هايش کدامند، چه توانايي هايي دارد، شرايط رشدش چگونه بوده است و چه شخصيتي دارد.دسته دوم اين عوامل به محيط و شرايطي مرتبط است که فرد در آنها قرار دارد: بافت اجتماعي که فرد جزئي از آن است، تحصيلات و عوامل فرهنگي. دسته سوم اين عوامل نيز به موقعيت ها و خدماتي که در اختيار فرد قرار دارند از جمله منابع، تسهيلات، برنامه ها، فعاليتها و نحوه مديريت آنها مربوط مي شود.شهرداری ها متولی اصلی شرایط ذکر شده در دسته سومند. نقش مدیریت شهرداری با طیف وسیعی از وظایف عمرانی و خدماتی در زمینه توسعه فضاهای ورزشی ،تفریحی با هدف تامین فضاهای لازم برای گذران اوقات فراغت دانشجویان و دانش اموزان بسیار حائز اهمیت است.بر اساس نظر بقراط در قرن پنجم،که بسیار جامع بنظر می رسد هدف اصلی ایجاد شهر ایجاد تامین نشاط و خوشبختی شهروندان است.برمبنای این دیدگاه شهری با جمعیت جوان می تواند وسیله ای برای نیل به شادی ،نشاط،سرزندگی تلقی گردد.از این رو نقش پارامتر شادی در برنامه ریزی های اجتمایی، عمرانی و اقتصادی شهرداری های کوچک نقش خود را نشان می دهد.

مبین است جمعیت شهروندی شاد،بهروری شهروندان را بالا میبرد.معمولا مدیران و شهرداران باهوش سعی بر این دارند شهرها را شاد سرزنده و شاداب طراحی کنند.چرا که با افزایش بهروری مردمان یک شهر تحقق اهداف کلان و بلند مدت مدیریت شهری بسیار اسان تر خواهد بود.در حال حاضر جز در دو یا سه مورد از سی و نه شهر استان،نشاط شهروندی عنصری گمشده در فصل تابستان در مدیریت شهری است.وجود شهروندانی افسرده ،بی رمق ، جوانانی با عدم احساس شادابی و سرزندگی بزرگترین معضل شهرهای ما بشمار می آید.اگر چه بخش عمده ای از این معضل را میتوان حاصل عملکرد ضعیف تصمیم گیرندگان سیاسی دانست اما عمل نکردن حوزه مدیریت شهری به وظیفه خود در این زمینه به احساس ناامیدی حاکم برجامعه دامن زده است.رویکرد مدیران شهری میبایست براساس مطالعات اجتماعی و نیاز و تقاضای روز جامعه در فصلی از سال با توجه به شرایط اقلیمی  تعریف شود، در فصل تابستان جامعه هدف قطعا محصلین میباشند اگرچه طرح نشاط اجتمایی دولت در مقطعی بسیار کارساز بود اما بنظر می رسد با تغیر فصل رویکرد شهرداری ها به کلی عوض شده و تنها در حوزه عمرانی فعالیت هارا به پیش میبرند.و این یعنی فراموشی زمانی حساس و عدم توجه به نیازهای ذهنی قشری تاثیرگذارهمچون محصلین دانشگاهی .

بر اساس الگوهای کشور های توسعه یافته عمده برنامه های فراغتی قشر دانشجو و دانش آموز در دو بخش قابل تفکیک می شود ، بخش اول شامل برگزاری کلاس‌های آموزشی، هنری، ورزشی و فرهنگی است که درشهرهای کوچک ما نیازمند هماهنگی و همکاری سایر دستگاه های دولتی با شهرداری ها میباشد و دوم استفاده عمومی و یکسان همه شهروندان با هر طبقه اقتصادی و هرگونه سلیقه فرهنگی استفاده از ظرفیت های همچون ورزش و هنر مانند موسیقی،سینما،تئاتردر بازگردانی قوا وارزیابی تاثیر آن بر  انرژی تحلیل رفته در طول یکسال تحصیلی است0.باید توجه داشت که در هدف گزاری های اوقات فراغت تابستانه توسط مدیران شهری سه عنصر فراموش نشود.

نخست:

اوقات فراغت میبایست خستگی بر،خلاقانه و به روز باشد.در اکسر برنامه ها تبیین شده در گذشته این اصل به کلی فراموش شده و غیر از بی نتیجه بودن موجب ازبین رفتن منابع مالی هم گردیده است.

 

دوم:

اوقات فراغت می بایست موجب توسعه استعدادهای فردی و فرهنگی شود.بدیعی است که فراغتی موجب توسعه استعداد می شود که همه ابعاد وجودی یک جوان محصل را پوشش دهد.

سوم:

اوقات فراغت می بایست مشارکت اجتمایی را بالا ببرد.ایجاد کننده رابطه بین خانواده و جوان محصل باشد.شواهد در این چند سال اخیر نشان داده است که رویکرد مدیریت شهری چندین شهر بزرگ استان تا حدودی در این زمینه موفق عمل کرده است.

آنچه که بسیارلازم و حائزادهمیت است تشکیل کمیته ساماندهی اوقات فراغت در هر شهرداری می باشد.این کمیته می بایست قبل از شروع ایام تعطیلات تابستان تشکیل و در زمینه تامین منابع مالی طرح،اهداف،و روش ها تصمیم گیری کند. البته باید گفت که جامعه نگری شهروندان ما هم درگیر این موضوع است که نشاط را لودگی و سرخوشی می پندارند در حالی که نشاط اجتماعی باعث سرزندگی مثبت و پیشرفت جامعه می شود.

زندگی در چنین شهری باعث ایجاد حس رضایتمندی در بین شهروندان جوان می شود، امید به آینده را فزونی می بخشد و کیفیت زندگی را بالا می برد. مدیران ما باید بپذیرند که نسل جدید خواسته های بالاتر و بیشتری دارند و تأمین خواسته های این نسل، سخت تر و پیچیده تر است. شهر آینه تمام نمای جامعه است و مدیران شهری به عنوان هدایتگران آن، نه تنها مسئول نظام دهی آن هستند بلکه در قبال شاداب کردن و پذیرش شهر از جانب مردم، احساس مسئولیت کنند، در جامعه ما خواسته های جوانان بیش از داشته هایشان است و این مسئله بر عدم نشاطشان تأثیر مستقیم می گذارند. اما اگر شهردر تمام فصول دارای پتانسیل های جذاب و شادی آفرین باشد می تواند قسمت زیادی از مشکلات مردم را در خود محو کند. نشاط اجتماعی بخشی از معیارهای کیفیت زندگی است. وظیفه اصلی مدیریت شهری فراهم کردن فضای زیست با کیفیت و ارتقای رضایتمندی شهروندان است. پس به طور مستقیم یکی از مواردی که در ارزیابی رضایتمندی شهروندان قابل طرح است عملکرد و ارتقای کیفیت مدیریت شهری است.

شهرداری ها در تمام جهان، نهاد مسئول در زمینه بسترسازی محیطی شاداب و با نشاط هستند و تمام اقدامات این سازمان در دو طیف قرار می گیرد.

در بخش کالبدی: توجه به کاربری های ترکیبی، کیفیت سیما و منظر، استفاده از گیاهان در تمام فصول، فراهم آوردن فضاهای تفریحی عمومی، تشویق کافه ها و رستوران ها برای قرار دادن میزها در پیاده روها، ایجاد محورهای پیاده روی، نصب المان های با کیفیت و از این دست اقدامات است که می تواند در روحیه و نشاط عمومی قشر جوان بسیار مهم  باشد.

در بحث پیش بینی و طراحی  رویدادهای شهری می توان از رویدادهای اجتماعی مانند اعیاد مذهبی، جشن ها، جمعه بازارها، نمایش های خیابانی و نوازندگان خیابانی و حتی مسابقات خانوادگی به عنوان پتانسیلی جذاب، جهت نشاط عمومی استفاده کرد. این نوع رویکردها در بسیاری از پارک ها در شب و در تابستان نتایج بسیار خوبی را به بار آورده است.مدیران شهری هم استانی باید بدانند زیباسازی شهر و توسعه فضای سبزحتی با محدودیت های آبی و اقلیمی نه تنها افسردگی جوانان سیاست زده این روز هارا را از بین میبرد بلکه افزایش حس لذت و روحیه رابه دنبال دارد. فضاهای عمومی و اماکن تفریحی در کاهش اضطراب و استرس ناشی از گرمای هوا ، کارکرد درمانی داشته وبا ایجاد لطافت روحی و عاطفی در شهروندان، حس خشونت و پرخاشگری آنها را کنترل خواهد کرد.

در دورانی که افزایش سال های تحصیل و دیررسی ورود به بازار کار و افزایش سن ازدواج دورانی نسبتاً طولانی در زندگی پدید آورده که، جوانی خوانده می شود، توجه بیشتر به فراغتى مناسب در گذران این وضعیت می تواند در شکل گیری شخصیت پویا، تلاشگر مؤثرباشد. لذا دستیابی به این مهم، مستلزم برنامه ریزی،غنی سازی و سازماندهی امکانات جهت گذران مطلوب اوقات فراغت است و بی توجهی یا کم توجهی بدان نیز نتایج تلخ و زیانباری در پی دارد.از انجایی که شهرداری ها سازمان غیر دولتی محسوب می گردند،لذا مطلوب است این نهاد مردمی تمام تلاش خود را جهت کم کردن آسیب های ایجاد شده روحی در جوان امروز انجام دهد.