حسن محدث زاده

سازمان ملل 5 ژوئن را روز جهانی محیط زیست نامگذاری کرده تا حواس و تمرکز جهانیان را به مقوله محیط زیست معطوف دارد.
5 ژوئن در تقویم شمسی، برابر با 15 خرداد است. روزی که ایران به گرامیداشت یاد امام راحل و شهدای 15 خرداد 42 مشغول است. این دو  رویداد ملی سبب شده اند که این مناسبت جهانی به حاشیه رانده شده و هیچ ذکر و یادی از آن نشود.

البته اگر این رویدادهای مهم ملی هم نبودند، باز هم بعید به نظر می رسد که روز محیط زیست می توانست به نقطه ای برجسته و روشن در تقویم تبدیل شود، به نحوی که تربیون ها و قلم ها بر حول این محور بچرخند.
برهان این گمانه، وضعیت نابهنجار و بیمار محیط زیست در ایران است. از آلوگی آب و هوا و خاک گرفته تا ریزگردهایی که برای سلامتی مردمان جنوب دُرُشتی می کنند، بی آنکه مزاحمی در پیش و پس خود ببینند. از دریاچه ارومیه نیمه جان تا تالاب های به خشکی خو گرفته ای که به انتظار دستی مسیحایی نشسته اند. این نمای نامطلوب نشان می دهد که محیط زیست نه تنها در تقویم، بلکه در باور مدیریتی و بافت اجتماعی جامعه نیز گم شده است.
"محیط" آن زمان می تواند از این مخمصه خلاصی یاید و به "به‌زیست" برسد که در منظر حاکمیت، رسانه  و مردم به اولویت نخست تبدیل شود. تا محیط زیست موضوعی حاشیه ای، تزیینی و تا حدودی سلبریتی‌زده باشد، نمی توان هوای تازه ای را استشمام کرد.
دولت تدبیر و امید نیز هر چند در نخستین جلسه رسمی خود، برای احیا دریاچه ارومیه، مصوبه گذرانید تا نشان دهد نسبت به مقوله محیط زیست دغدغه دارد، اما بودجه محدود سازمان محیط زیست، بیکاری کسر گسترده ای از فارغ التحصبلان دانشگاهی این رشته و بهبود نیافتن شاخص های مهم محیط زیستی نشان می دهد برای رسیدن به سرانجامی مطلوب، که زیست بیست  شود، ره بسیار در پیش است. رهی که برای پیمودن آن اراده و عزمی ملی طلب می کند.
اجرای طرح کنترل جمعیت و مقابله با فلج اطفال در دهه 70 شمسی، نمونه هایی هستند که کل حاکمیت برای رسیدن به آن قیام کرد.    
هر چند همین امروز هم برای شروع دیر شده است اما باید شروع کرد. باید محیط زیست را از میان دغدغه های روزمره و انبوه بخشنامه های بی فایده بیرون کشید و سرلیست قرار داد. اگر غفلت کنیم، به تعبیر کاوه مدنی معاون در حاشیه آمیخته و مستعفی سازمان محیط زیست، دریای خزر هم به سرنوشت همتای ارومیه ای خود دچار خواهد شد.
فرجام زیست ما برجام نیست بلکه مرگ محیط است.

حسن محدث زاده
عضو انجمن زیست محیطی پرونگ سبز شهرستان دیر