*مجتبی ابراهیمی

شهر به مثابه یک موجود زنده به شمار می رود که روزی بوجود می آید و به تدریج می بالد و توسعه پیدا می کند و پس از آن به سمت فرسوده شدن پیش می رود.از این رو نیاز به بازسازی و یا اصطلاحاً احیاء شهری دارد. در تمامی مسیر، چه بالندگی و چه احیاء نیاز به برنامه ریزی شهری دارد تا بتوان به موازات توسعه و رشد شهر، بافت های فرسوده را احیاء و بازسازی کرد.

برنامه ریزی شهری توسط تصمیم سازان و متولیان بر اساس اطلاعات کمی و کیفی از موضوع که می تواند اهداف خرد یا کلان را پوشش دهد تهیه می گردد.

اهداف برنامه می تواند مواردی مانند: حفاظت از محیط زیست، مدیریت، حمل و نقل، مسکن، اقتصاد، توسعه و رفاه اجتماعی و خدمات عمومی را در بر گیرد.

بطور معمول در برنامه ریزی شهری، برنامه ها از سه دیدگاه عرضه می شوند: برنامه خودساخته، برنامه پیش ساخته و برنامه واقع بینانه. در برنامه خودساخته مردم بانی تهیه برنامه بوده و مجریان و مدیران شهری آن را اجرا می کنند.

در این برنامه چون مردم نیازهای حقیقی خود را به عرضه می گذارند و در آن مشارکت دارند، رضایت مردمی را در پی خواهد داشت اما از این جهت که ممکن است با امکانات و منابع موجود واقع بینانه نباشد به آن اشکال وارد است. در برنامه پیش ساخته، تدوین برنامه از سوی مسئولان و نهادهای اجرائی صورت می پذیرد و چون مشارکت مردم در آن وجود ندارد دچار ضعف است و می تواند مقاومت مردم در برابر آن را در پی داشته باشد.

برنامه واقع بینانه بهترین نوع برنامه ها به حساب می آید، چرا که مردم و مسئولان با مشارکت و هم فکری یکدیگر برنامه را تهیه و در آن هم نیازهای حقیقی مردم و هم امکانات و منابع موجود مورد توجه قرار می گیرد. در این برنامه به واسطه مشارکت مردم از آن حمایت و پشتیبانی می شود و از طرفی دیگر نکات فنی و تخصصی نیز در آن لحاظ شده است. در چند ماه اخیر و با آغاز به کار اعضاء جدید شورای شهر و با همکاری شهردار وقت نیل به انجام برنامه های واقع بینانه، هرچند با اهداف خرد همچون احیاء و بهسازی بافت شهر و حضور در محلات و استقبال از مشارکت مردم می تواند اتفاقی نیکو باشد.

چرا که دستیابی به اهداف خرد و کلان در مدیریت دولت محلی مستلزم برنامه واقع بینانه است که در آن مشارکت مردم و مسئولین مورد توجه قرار گیرد. در مورد اهداف کلان، آنچکه از گذشته تا کنون شهر برازجان را در اجرای آن دچار مشکل کرده است، منابع درآمدی شهر است که می تواند مسئولین را در اجرای برنامه های واقع بینانه محدود کند.

بنابراین تقویت منابع درآمدی شهر بویژه درآمد مستمر از پیش نیازهای ضروری برنامه ریزی شهری به شمار می رود. چرا که امروز با وجود تهیه برنامه های متعدد، تحقق آنها بواسطه کمبود امکانات و اختصاص منابع لازم امکان پذیر نیست. شهر برازجان با چنین وسعت و جمعیت تحت پوشش دارای پتانسیل های اقتصادی زیادی است که بایستی به آن توجه شود و شاید هنوز نمی دانیم گردش مالی شهر بر روی چه محوری و اقتصاد شهر بر چه پایه ای استوار است.

همانطور که پیش تر گفته شد تا کنون خدمات و زحمات ارزنده ای را از سوی مدیران شهری شاهد بوده ایم و حال امید به آن است که با وجود افرادی دلسوز و متخصص در بدنه مدیریت شهری شاهد تدوین و اجراء برنامه هایی واقع بینانه و هدفمند در جهت ارتقاء کیفیت زندگی شهری در همه ابعاد باشیم./د