راضیه بهیان نژاد*
دقیقا یادم نیست آنگاه که دوره ابتدایی را سپری می کردم از چه زمانی زنگ انشاء وارد برنامه درسی ام شد امّا از کلاس چهارم بود که دیگر با انشاء آشنا شدم، و فهمیدم که نظام آموزشی در برنامه زنگ  انشاء در دروس مدرسه بـرای دانش آموز، این هدف را دنبال می کند که استعداد دانش آموز را در زمینه انتقال مفاهیم و اتفاقات پیرامونش ارزیابی کند و او را برای بیان مکتوب دیده ها، آماده و متبحر نماید.
اما چیزی که همه به یاد دارند این است که معمولا عنوان انشای آن روزها این بود که علـم بهـتر است یا ثــروت؟؟؟
و تمام دختران و مـنِ دختر آن دوره با کمک هایی که از پدر یا مادر یا سایر اقوام می گرفتیم این بود، البته که علم بهتر است، این علم است که ما را دکتر، مهندس، معلم و رئیس فلان اداره می کند و حفظ این شعر که:
"علم نگـر رَه به کجا می برد ... تا کرهء ماه ترا می برد
هر کسی ازعلم و هنر سود برد... راه به سرمنزل مقصود برد!!!!"

اما همین که کم کم بزرگ شدم و با تجاربی که کسب کردم و جهان و زمان پیشرفت کرد دیدم که آن مجهولاتی که قبلا به خوردم داده اند و من هم متابعت کرده ام اکنون به معلوماتی تبدیل شده که خلاف ان را، برای ذهن و عقل و باور حداقل نگارنده مهیا نموده است.
چون به وضوح می بینم آنکه عالم تر است منزوی تر است، آنکه علم دارد جایگاه ندارد، و چون علم دارد ثـروت که هیچ، مایحتاج و مخارج و معیشت زندگی را هم ندارد، و گاهی که نه بلکه همیشه شرمنده همسر و فرزندان خود در تمام امور زندگی است، زیرا از داشتن خانه، داشتن وسیله نقلیه ای آبرومندانه و حتی یک زندگی معمولی محروم است.
اما آنکس که ثروت دارد هم آسمانخراش دارد، هم آپارتمان و هم دپارتمان و هم ویـلا و هم پورشه و پزشک خانواده، هم با همین ثروت، لیسانس و فوق لیسانس و دکترا دارد (یعنی خریده است) و چون ثروت دارد، علم هم دارد، چون ثروت دارد امکانات هم دارد، چون ثروت دارد جایگاه هم دارد، حرفش هم خریدار دارد، و خیلی چیزهای دیگر هم که خیلی از علم داران ندارند او دارد!!!
خاویار، میگوی خوب، ماهی خوب گوشت اعلا، میوه درجه یک، خادم و خدمه، کـُلفَت و کفش انداز، مرید و پیشمرگ و این روزها بادیگارد هم دارد.
اما معلم و آموزگار، و دبیر و استاد دانشگاه و مدرس، نه دوا و درمان دارد نه پزشک خصوصی و نه هیچ.
و اما اینهایی که گفتم همه اش، مقدمه ای بود تا مقصود مقدسم را بیان دارم.
موضوع انشایی که این روزها در جوامع کنونی به شدت جایش خالی و غریبانه و گم شده ی من است، این است که:
(فرهنگ بهتـر است یا ثــروت)
و شرمسارانه باید گفت که ماحصل علم بی عمل و بی تعهد و ثـروتِ بی تَـقَـیُّـد و لگام گسیخته ی جامعه امروزی آن است که شاهد بلبشو بودن آنیم.
میوه و محصول علم بی تعهد و ثروت حرام را می توان در قالب های نوشتن قراردادهای ناجوانمردانه، معاملات حرام، کلاه برداری های رایج، تجاوزات جنسی و حقوقی، دزدیها، ناروها و کلک ها دید.
اما اگر بیـن هر دوی این مقوله (علم و ثـروت) پیوندی ناگسستنی با "فـرهنگ" وجـود داشت، انجا بود که می توانست به علم کیفیت و به ثروت کَمَّیت بخشیده و هر دو را در خدمت جامعه بشری قرار میداد.
چیزی که امروز متاسفانه شاهدش نیستیم و خلأ آن به وضوح احساس می شود.
فـرهـنگ و فرهنگ و فرهنگ گمشده ی من و جامعه کنونی، خصوصا در کشور ما و به ویژه در استان خودمان است.
ما فرهنگ زیست محیطی را رعایت نمی کنیم، ما فرهنگ استفاده از ابزار و آلات و وسایل را رعایت نمی کنیم، ما فرهنگ را در برخوردهایمان، در تعاملات اجتماعی خود و در آداب و معاشرت های فردی و اجتماعی نادیده می گیریم!!! چرا، چرا؟؟
مصادیق زیادی پیرامونمان وجود دارد که می شود به آنها اشاره کرد.
من باب مثال من خود یک دخترم، که سیستم کارم ایجاب می کند در اوقات کاری ام یا شبانه روز از وسیله نقلیه برای انجام امور استفاده کنم.
اما همین که وارد خیابان می شوم اعصاب خوردی ام آغاز می شود، بوق های بی مورد، عدم رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی، ترمزهای بیجا، سرعت های غیرمجاز، حتی در وسط شهر و هنگام ترافیک، عجله برای رفتن، رد کردن چراغ های قرمز، پارک های غیرمجاز و جاهایی که حقوق عمومی را پایمال می کند همه و همه مواردی ست که ما هر روز با آن دست به گریبان هستیم.
به ناگاه مشاهده می کنی که سرنشینان یا راننده یگ ماشین مدل بالا و شاسی بلند، راحت شیشه را پائین می کشد، آب دهان، یا پلاستیک آشغال میوه یا تنقلات خود را در کف خیابان رهـا می کند بی انکه احساس شرم کند.
از طرفی دیگر کلاً بانوان جامعه ما در این مقوله فـرهنگ، مظلوم مانده و حقوق حقه شان نادیده گرفته می شود، و من به جرم زن بودن حق رانندگی ندارم یا اگر امدم تا به صورت مشروع و قانونی از حقم بهره مند شوم و سرکار بـروم و فرزندم را به مدرسه برسانم یا برگردانم یا حتا با دوستانم در شهر تـردد کنم، باید مورد طعنه و متلک و ایرادگیری و سرزنش مردانی قرار بگیرم که خودشان را متعصب روی ناموسشان و زنانشان تلقی می کنند!!! گویا من ناموس نوعی او نیستم!
و اینجاست که من باید فریاد بزنم، من هم حق زندگی دارم، من هم می خواهم از حقوقم با رعایت تمام شئونات و قانون بهره ببرم. آیا حالا که زنم، باید زیر سموم چشمهای... و متلک ها و سرزنش های تو خـرد شوم و اعتماد به نفسم را از دست بدهم و دست پاچه شوم و با ماشین هی اطراف تصادف کنم؟؟؟
و اگر این اتفاق افتاد تو نام خود را مـَرد میگذاری و شب وجدانت آسوده ات می گذارد؟؟
از طرف خود و سایر همجنسانم(زنان) از تمامی افراد جامعه استمداد می طلبم، و این خواسته را داریم که بیاییم فرهنگمان را غنی تر کرده به حقوق حَـقّه نیمه دوم جامعه که مادران شما و خواهران و دختران و همسران و مادران آینده این جامعه اند احترام بگذاریم و وقتی در آمد و شد شهری و رانندگی مان، این قشر را دیدیم، دقیقاً حس کنیم که یک خیابون انطرف تر، دختر خودمان و یا، خواهر و همسر خودمان دارد رانندگی، خرید یا عبور و مرور می کند و شما انتظار دارید با او خوشرفتاری کنند.
به امید آن روزی که فرهنگ غنی مردم و مردان خوب ما، به درجه ای از رشـد برسد که به حقوق همنوعانمان در هر جنسیت و صنفی که قرار دارند احترام بگذاریم. 

*فعال اجتماعی