به گزارش خبرنگار مهر، احمد کرمی‌نژاد محقق تاریخ و فرهنگ بوشهر عصر شنبه در این مراسم به بیان تاریخچه و علل تجاوزات استعمار انگلیس به بوشهر پرداخت و در توضیح دومین حمله انگلیسی‌ها به بوشهر و نبرد ریشهر گفت: ۱۶۱ سال پیش در ۱۸ آذر ۱۲۳۵ شمسی انگلیس برای دومین بار در تاریخ به بوشهر حمله کرد.

کرمی نژاد با برشمردن تجهیزات و استعداد نیروی دریایی انگلیس گفت: در این حمله که با ۵۵ ناو جنگی و بیش از هشت هزار نیروی نظامی هندی و انگلیسی صورت گرفت، سرهنگ باقرخان تنگستانی به همراه فرزند رشیدش احمدخان تنگستانی تنها با ۴۰۰ تفنگچی از دالکی و اهرم و چاهکوتاه به بوشهر آمده و در ساحل ریشهر با لشکر مجهز انگلیسی‌ها درگیر شدند.

خیانت حاکم بوشهر

وی با اشاره به خیانت حاکم بوشهر در جریان حمله انگلیسی‌ها افزود: حسنعلی‌خان قوام شب قبل از تجاوز انگلیسی‌ها، از باقرخان که درحال سنگربندی در قلعه ریشهر بود درخواست کرد تا خود را با نیروهایش به قلعه خلعت پوشان در ورودی شهر بوشهر و ۱۵ کیلومتری قلعه ریشهر برسانند تا در آنجا با دو هزار نیروی نظامی مستقر در شهر به مقابله با انگلیسی‌ها بپردازند. اما هنگامی که باقرخان و نیروهایش به دروازه شهر می‌رسند از ورود آنها ممانعت می‌کنند و ۳ قبضه توپ آنها را نیز ضبط می‌کنند و اینگونه قوای دفاعی آنها را تحلیل می‌برند.

کرمی نژاد سپس به شرح دلاوری‌های تنگستانی‌ها در ساحل ریشهر پرداخت و گفت: در این نبرد نابرابر تنگستانی‌ها توانستند با ترفندهای نظامی باقرخان ۷۴۰ نفر از نیروهای متجاوز انگلیسی از جمله ۲۰ افسر عالی رتبه و ۴ فرمانده انگلیسی را به هلاکت برسانند. سرانجام با اتمام مهمات و شهادت احمدخان تنگستانی و ۷۲ تن از تنگستانی‌ها، باقرخان دستور عقب نشینی نیروها را صادر کرد تا در خوشاب مجدداً برای مقابله با متجاوزین سنگربندی کنند.

وی به عاقبت کار سازش کاران و کسانی که حاضر به مقاومت نشدند اشاره کرد و گفت: پس از سقوط قلعه ریشهر، انگلیسی‌ها که دیگر نیروی مقاومتی در برابر خود نمی دیدند در طول نوار ساحلی بوشهر حرکت کرده و بوشهر را به توپ بستند. دو هزار نیروی نظامی حاضر در شهر را برهنه کرده و در شهر گرداند و حسنعلی خان قوام و همراهانش را نیز به زندانی در هند تبعید کردند.

اولین انتفاضه مردمی بوشهر در برابر انگلیس

سخنران بعدی مراسم استاد مهدی فتوت، پژوهشگر تاریخ بوشهر و نویسنده کتاب «رویارویی باقرخان تنگستانی با لشکرکشی‌های انگلیس به بوشهر» بود.

فتوت ضمن گلایه از عدم توجه مورخین و نویسندگان و نخبگان به تاریخ پرافتخار مقاومت جنوب، به اولین انتفاضه مردمی بوشهر به رهبری شیخ حسن آل عصفور در ۱۸۰ سال پیش در برابر انگلیس اشاره کردند و از مسئولین تقاضا کرد بنای یادبود اولین انتفاضه مردمی بوشهر در برابر انگلیس، در محل درگیری با قوای مهاجم ساخته شود.

استاد فتوت در پاسخ به این سوال که مقاومت با نیرو و امکانات کم در برابر قوای مجهز انگلیس چه دستاوردی جز کشته شدن و شکست خوردن داشته است گفت: در زمانی که تفنگچی‌های تنگستانی و مردم بوشهر در برابر انگلیس می ایستند و مقاومت می کنند در همان زمان سرزمین های بزرگ هند و چین و کشورهای آمریکای لاتین و ... با چند برابر جمعیت و وسعت سرزمین، مستعمره انگلستان شدند ولی این مقاومت و پایداری جانانه با امکانات و نفرات کم باعث شد انگلیسی‌ها بفهمند که قسمتی از ایران را شاید بتوان برای مدت کوتاهی اشغال کرد اما هیچگاه نمی‌توان مستعمره کرد.

وی گفت: فلسفه حفظ استقلال ایران در طول تاریخ در برابر تهاجمات بیگانگان را جز در مقاومت و پایداری مردمی نمی‌توان یافت.

در ادامه برنامه سید عبدالرسول حسینی با نوای گرم خود به شروه خوانی پرداخت و پخش کمیک موشن ۷۴۰ نیز پایان بخش این مراسم بود.

مراسم سالروز مقاومت دلیران تنگستانی در مقابل تجاوز استعمار انگلیس به مناسبت سالروز تجاوز انگلیس به بوشهر و مقاومت دلیرانه تنگستانی‌ها به همت موسسه هنری چاخته در بوستان ساحلی ریشهر برگزار شد./د