در ساعات نخست بامداد روز گذشته یک خودروی ون به جمعیتی مسلمان که از مسجدی در منطقه شمال شرق لندن خارج شده بودند، حمله کرد و تعدادی را زیر گرفت. گفته می‌شود یک نفر کشته و 10 نفر مجروح شده‌اند. شهردار لندن این اتفاق را یک «حمله تروریستی وحشتناک» توصیف کرد. به گزارش نیویورک‌تایمز، این ون زمانی به سوی جمعیت رفت که آنها در حال خارج شدن از مسجد پس از نماز صبحگاهی بودند. پلیس لندن می‌گوید این اقدام به‌عنوان یک حمله احتمالی تروریستی در دست تحقیق است. راننده این ون که یک مرد 48 ساله بود در حالی که قصد داشت فرار کند از سوی عابران دستگیر شد. نیویورک‌تایمز می‌نویسد ترزا می، نخست‌وزیر بریتانیا نیز اعلام کرد که خواستار تشکیل جلسه اضطراری کابینه شده است. این حمله در خیابان هفت خواهران (Seven Sisters Road) در خارج از مسجد «فینزبوری پارک» و نزدیک «مرکز رفاهی مسلمانان» رخ داد و پلیس به سرعت در این مکان حضور یافت. شورای مسلمانان بریتانیا و برخی دیگر از سازمان‌های مدنی اسلامی نسبت به این حادثه واکنش نشان داده و با بازماندگان و مصدومان ابراز همدردی کردند.

«علی» یکی از شاهدان که نخواست نام خانوادگی خود را فاش کند به نیویورک‌تایمز گفت: «وقتی این ون چپ کرد به‌سوی آن رفتیم و دیدیم در داخل این خودرو فردی وجود دارد که از سرش خون می‌ریزد. او می‌توانست صحبت کند.» علی می‌گوید به‌نظر می‌رسد که راننده این ون عمدا عابران را زیر گرفت. او می‌گوید: «این اقدام عمدی بود زیرا وقتی به چپ پیچید ناگهان سرعت خود را زیاد کرد.» شاهدان می‌گویند پلیس 15 تا 20 دقیقه بعد رسید. آنها می‌گویند مردم راننده ون را دستگیر کرده و منتظر پلیس بودند.

سابقه‌ مسجد «فینزبوری پارک»

مسجد «فینزبوری پارک» در سال 1994 افتتاح و به مرکز تجمع شبه نظامیان اسلامگرا تبدیل شد. از جمله به پاتوق «زکریا موسوی» تبدیل شده بود. به گزارش نیویورک، او یک فرانسوی بود که متهم شده بود در حملات 11 سپتامبر به آمریکا نقش داشته است. این مسجد همچنین پاتوق «ریچارد.سی. رید» هم بود که تلاش داشت یک هواپیمای مسافری آمریکایی را در اواخر 2001 با مواد انفجاری که در کفش خود جاسازی کرده بود، ساقط کند. در سال 2015، «مصطفی کامل مصطفی» امام سابق این مسجد به دادگاهی در منهتن به دلیل اتهامات مربوط به 11 سپتامبر حکم حبس ابد دریافت کرد. در ژانویه 2003 این مسجد مورد حمله نیروهای پلیس قرار گرفت و در فوریه 2005 بازسازی شد. به گفته وب‌سایت این مسجد «هیات مدیره جدید با تیم مدیریتی جدید، امامان جدید و نام‌هایی جدید» بازسازی شد. این مسجد 1800 نمازگزار دارد و مسجدی مهم در شمال لندن است.

در چند ماه اخیر بریتانیا شاهد چند حمله تروریستی بوده است. در 22 مارس، یک کرد 52 ساله خودروی خود را به سوی عابران در پل وست مینستر کوبید و چند نفر مجروح شدند. او سپس با چاقو به افسر پلیس حمله و او را کشت و در نهایت از سوی ماموران پلیس هدف قرار گرفته و کشته شد. در سوم ژوئن، 3 مرد خودروی خود را به‌سوی عابران در «لاندن بریج» کوبیدند و موجب کشته شدن 8 نفر شدند اما باز از سوی پلیس هدف گرفته و کشته شدند. حمله جدیدی هم در منچستر رخ داد. گویی جغد شوم ناامنی این بار سایه‌های خود را بر فراز لندن گسترانده است. اگر سال 2016 سال فرانسوی‌ها بود و حادثه باتاکلان نماد حملات تروریستی بود اما سال 2017 سال بریتانیایی‌ها است که تاکنون 4 حمله تروریستی در آنجا رخ داده است (منچستر، لاندن بریج، وست مینستر) و آخرین مورد مسجد فینزبوری در لندن.

آیا باز هم دست داعش در کار است؟

اصولا حملاتی در چنین مقیاس و سطحی خواه ناخواه انگشت اتهام را به‌سوی داعش نشانه می‌رود. این گروه هم از خدا خواسته این حملات را به نام خود جا زده تا به این وسیله اقتدار و ابهت خود را به رخ بکشد. پاتریک کاکبرن در تحلیلی برای ایندیپندنت می‌نویسد: حملاتی از این دست از روش‌های عملیاتی داعش نشان دارد. این حملات ممکن است یا براساس دستورالعملی از قبل هماهنگ شده با فلان هسته یا سلول داعشی در بریتانیا انجام گرفته باشد یا فرد به‌صورت خودجوش دست به چنین حملاتی می‌زند. کاکبرن معتقد است هسته‌های داعش به احتمال زیاد از دستگاه مرکزی داعش دستور گرفته‌اند. او می‌گوید داعش نیروهای عملیاتی خود را به حال خود رها کرده تا آنها در موقع مقتضی شخصا اقدام به تصمیم‌گیری کنند. کاکبرن معتقد است که حملات داعش در مکان‌های شناخته شده و نمادین انجام می‌گیرد تا هم حداکثر تبلیغ و بهره‌برداری را از آن انجام دهد و هم بیشترین ترس و وحشت را در میان بیشترین افراد بگستراند. او می‌نویسد اگرچه آن عامل داعشی در این حملات دیر یا زود می‌میرد یا دستگیر می‌شود اما آشکارا تعهد مذهبی خود به هدفی را که دارد، نشان می‌دهد. آنها در عمل نشان می‌دهند که حاضرند به خاطر تصمیمی که به آن اعتقاد دارند هم جان خود را از دست بدهند و هم جان‌های دیگری را بگیرند.

کاکبرن بر این باور است که این حملات با عقب‌نشینی‌ها و شکست‌های داعش در عراق و سوریه مرتبط است. نیروهای داعشی موصل را تقریبا از دست داده‌اند؛ نیروهای سوری از گروه‌ها و جناح‌های مختلف رقه را در محاصره گرفته‌اند و داعش خود را شکست خورده می‌بیند. داعش حملات تروریستی را به شکلی سادیسمی و برای جلب توجه انجام می‌دهد تا این برداشت را خنثی سازد که این گروه در حال ضعف یا عقب نشینی است. او معتقد است داعش با این حملات می‌خواهد پیام دهد که با وجود از دست دادن سرزمین همچنان پابرجا است و آماده انجام حملات به صلیبیونی است که پایگاه‌های این گروه را در عراق و سوریه نابود کرده‌اند. با نشستن این گروه بر صدر اخبار عملا دستگاه تبلیغاتی این گروه دست به کار می‌شود تا جان تازه‌ای به کالبد گرگ‌های تنها بدمد. کاکبرن معتقد است که داعش ممکن است فاز جدیدی از برنامه‌های تبلیغاتی خود را شروع کند: فیلم گرفتن از قتل‌عام‌ها، گردن زدن روزنامه‌نگاران یا گروگان‌ها، زنده سوزاندن اسرا و اقداماتی از این دست. داعش با شکست در میدان جنگ به فاز عملیات انتحاری در عراق، سوریه و سایر نقاط دنیا روی آورده است تا خسارات بیشتری به غیرنظامیان وارد آورد و هزینه مقابله با خود را بالا ببرد.

کاکبرن می‌نویسد این دیدگاه مطرح شده که رسانه‌های غربی اکنون در زمینی بازی می‌کنند که داعش برای آنها چیده است: پوشش گسترده جنایات و فجایع این گروه. اما پنهان کردن اخبار هم کاری واقع‌بینانه نیست چون مردم تشنه خبر هستند. هدف داعش وارد آوردن بیشترین خسارت به غیرنظامیان است. سلاح داعش «تعصب» است زیرا این ابزار باعث می‌شود از هزینه‌های نظامی این گروه کاسته شود.

بسیاری از نیروهای آموزش ندیده داعش که وارد عراق و سوریه شده‌اند و عربی را با فصاحت صحبت نمی‌کنند و مهارت‌های زیادی ندارند در عملیات انتحاری به‌کار گرفته می‌شوند. تاکنون 600 نفر از آنها در هفته پیشروی نیروهای عراقی در موصل خود را با عملیات انتحاری به هوا فرستادند. کاکبرن معتقد است اکنون 23 هزار سلفی- جهادی مظنون در بریتانیا حضور دارند که رصد تمام آنها کاری دشوار است. تاکنون کمتر از 10 نفر از آنها در حملات چند ماه اخیر در بریتانیا وارد فاز عملیاتی شده‌اند.

«می» در آستانه سقوط؟