امروز: چهارشنبه 27 آبان 1405
    طراحی سایت
تاريخ انتشار: 07 ارديبهشت 1394 - 07:29

سمن‌ها، سازمان‌های مردم نهاد و یا همان NGOهای سابق که با تشکیل دولت جدید مورد توجه جدی‌تری قرار گرفته و در استان بوشهر نیز بخشی از افکار فعالان عرصه عمومی، اظهار نظرهای مدیران و فضای رسانه ای را به خود اختصاص داده، ضروری است که برای معرفی و آموزش به عموم با ارائه تعاریف دقیق و درست همراه شود. سازمان مردم نهاد (غیر دولتی-حکومتی) بنا به تعریف...

غیرسیاسی بودن سمن‌ها (NGO) یعنی چه؟

وحید موحد*

سمن‌ها، سازمان‌های مردم نهاد و یا همان NGOهای سابق که با تشکیل دولت جدید مورد توجه جدی‌تری قرار گرفته و در استان بوشهر نیز بخشی از افکار فعالان عرصه عمومی، اظهار نظرهای مدیران و فضای رسانه ای را به خود اختصاص داده، ضروری است که برای معرفی و آموزش به عموم با ارائه تعاریف دقیق و درست همراه شود. سازمان مردم نهاد (غیر دولتی-حکومتی) بنا به تعریف رسمی قانون گذار (بند الف ماده یک آیین نامه این تشکل‌ها) تشکلی است با سه مولفه اصلی؛ غیر حکومتی است و دارای اهداف غیرانتفاعی و غیرسیاسی.
می دانیم که در جامعه ما لفظ «سیاسی» و مشتقاتش به هزار معنا و مصداق به کار می رود و بعضاً و متاسفانه -به دلیل دارا بودن بار منفی در نگاه بسیاری از مردم- برای خراب کردن فعالیت های کسی در افکار عمومی و یا برخوردهای حذفی نیز کاربرد دارد. از همین رو از میان این سه مولفه در تعریف سمن‌ها؛ «غیرسیاسی بودن اهداف» احتمالاً بسیار بیشتر از بقیه مولفه ها مورد سوء استفاده قرار می گیرد و نیازمند ارائه تعریف دقیق و تکرار کردن و جا انداختن آن در افکار عموم و حتی خودِ نخبگان و فعالان مدنی و مدیران و مسئولان است.
در تبصره 3 ماده 1 آیین نامه سازمان‌های مردم نهاد آمده است: «اهداف غیرسیاسی دربردارنده فعالیتی است که مشمول ماده یک قانون احزاب نگردد»؛ به بیان ساده، نداشتن اهداف سیاسی را می توان مترادف حزب سیاسی نبودن گرفت. بنا به ماده مذکور، حزب و سازمان سیاسی تشکیلاتی است که توسط گروهی از افراد بر اساس مشی سیاسی معین و با اهداف و برنامه هایی درباره اصول اداره کشور و نظام سیاسی و نظام قانون گذاری تاسیس می شود؛ و بنا به تبصره 2 ماده 3 آیین نامه اجرایی قانون احزاب نیز مرامنامه تشکیلات مشتمل بر همین موارد است. بدین ترتیب غیرسیاسی بودن اهداف سمن‌ها به معنای نبود این شاخصه هاست که با بررسی مرامنامه، ساختار تشکیلاتی و همچنین فعالیت‌های تشکل قابل ارزیابی است. فعالیت‌های یک سازمان مردم نهاد نیز بدین معنا دارای اهداف غیرسیاسی است که فعالیت‌های آن بر اساس داشتن خط مشی تشکیلاتی درباره اصول اداره کشور در حوزه‌های مختلف، قانون اساسی و سایر قوانین، قوا و ارکان نظام سیاسی، سازو کار تفویض و اعمال و انتقال قدرت و امثالهم نیست؛ همچنین معطوف و با محوریت تحولات سیاسی، انتخابات‌ها و برای کسب حاکمیت و قدرت سیاسی فعالیت نمی‌کنند.
پرواضح است که یک سمن در عین حال که بنا به تشریح فوق دارای اهداف غیرسیاسی است اما ناگزیر موضوع فعالیت آن با ساختارهای سیاسی، قوانین و نگرش و عملکرد مدیران و مسئولان در ارتباط است که باید مورد توجه جدی یک سازمان مردم نهاد نیز قرار گیرد. یک NGO که محور فعالیت‌هایش می‌تواند شامل موضوعات مختلفی چون آسیب‌های اجتماعی، امور خیریه و نیازمندان، رفاه و مهارت‌های اجتماعی، امور زنان و خانواده، امور کودکان، امور جوانان، حقوق شهروندی، هنر و ادب، دین و مذهب، میراث فرهنگی و گردشگری، زیرساخت‌های فرهنگی، بهداشت، درمان، امداد و نجات، محیط زیست، منابع طبیعی، عمران و آبادانی، فن آوری، صلح بین الملل، امور مهاجرین، توسعه انسانی و اقتصادی، ورزش، اقوام و فرهنگ بومی و هویت ملی و... شود طبعاً با برخی از قوانین اساسی و قوانین موضوعه و آیین نامه‌ها و برخی از مدیران و مسئولان و نهادهای حاکمیتی سروکار دارد و باید به آنها نیز که نقش مهم و تعیین کننده‌ای در موضوع فعالیت دارند بپردازد. در فصل دوم آیین نامه سمن‌ها نیز به این مسئله به عنوان حقوق این تشکل‌های غیردولتی-حکومتی تصریح شده است که در زیر به اهم آن اشاره می‌شود:
ماده4، بند ب: اظهار نظر و ارائه راهکارهای مناسب در فرآیند برنامه‌ریزی مراجع دولتی و عمومی غیردولتی در سطوح شهرستان، استان یا ملی بر حسب مورد
اظهار نظر و ارائه راهکارهای مناسب در مورد آثار و نتایج فعالیت‌های دستگاه‌های دولتی و عمومی غیردولتی، نقائص و مشکلات موجود به مراجع و دستگاه‌های قانونی ذی‌ربط
ماده 15: سازمان‌های دولتی مکلفند زمینه مشارکت سازمان در نظارت بر حسن اجرای امور عمومی را فراهم نموده و حسب مورد با هیئت‌های حقیقت‌یاب آنها همکاری نمایند.
ماده16: سازمان حق دارد در موضوع فعالیت‌های خود و برای حمایت از منافع عمومی علیه اشخاص حقیقی و حقوقی در مراجع قضایی اقامه دعوا نماید.
علاوه بر این‌ها در بند ت، ث و ج ماده 4 به حق برگزاری اجتماعات و راهپیمایی‌ها، انتشار نشریه و انجام هرگونه عملیات دیگر برای تامین اهداف مقرر در اساسنامه سازمان مردم نهاد نیز تصریح شده است.
بد نیست به عنوان آخرین نکته بر این مورد اگرچه بدیهی نیز تاکید شود که عضویت و حضور افرادی در سمن‌ها که بیشتر با فعالیت‌های سیاسی و حزبی‌شان شناخته می‌شده‌اند نیز به خودی خود هیچ منع قانونی و منافاتی با تعریف سمن‌ها ندارد.
همه آنچه درباره معنای غیرسیاسی بودن اهداف سمن ها گفته شد و همه آنچه باید درباره سازمان های مردم نهاد گفته شود و در این مجال نمی گنجید، نیازمند اهتمام جدی فعالان مدنی، نخبگان و مدیران در معرفی و تبیین صحیح آن برای عموم و اقشار مختلف جامعه است. این آموزش و آشناسازی افکار عمومی باید منسجم و مکرر بوده تا به تثبیت تعریف، کارکرد و ضرورت سازمان های مردم نهاد در اذهان عمومی منجر شود و از ابهام و غربتی که امروز به آن دچار است خارج گردد. همچنین در معرفی این نهادهای مدنی باید دقیق، اصولی و کارشناسی قدم برداشت تا به آسیب جدیِ کج نهادنِ خشت اول با ارائه نادرست اولین اطلاعات در ذهن مخاطب، مبتلا نگردیم.

* مشاور امور سازمان های مردم نهاد فرماندار بوشهر



کانال تلگرام اتحادخبر


نظرات کاربران
ارسال نظر

نام:

ايميل:

وب سايت:

نظر شما:

تازه ترین خبرها

  • گردهمایی بانوان شین کیوکوشین استان بوشهر؛ تجلی همدلی، انضباط و پویایی در باشگاه کمالیان
  • تجلیل دهیار دهقاید از دانش‌آموزان خلاق دشتستانی؛ روایت حماسه شهدای دهقاید با هوش مصنوعی
  • بازسازی واحد بوتادین پتروشیمی جم جلوتر از برنامه؛ بازدید مدیرعامل از روند عملیات
  • ۳۸ هزار سند دفترچه‌ای در بوشهر همچنان نیازمند تبدیل به سند تک‌برگ است؛ ۱۱ هزار سند تعویض شد
  • برگزاری نشست کارگروه فناوری اطلاعات و امنیت سایبری منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در پتروشیمی زاگرس
  • بازطراحی سفر معاون علمی رئیس‌جمهور با رویکرد رشد برنامه محور و قدرت بنیان
  • از بوشهر تا پرسپولیس؛ حسین بحرینی، مربی پرافتخار بوشهری، در جمع مربیان سرخ‌پوشان پایتخت
  • مدیرعامل پتروشیمی پارس: تولید استایرن منومر در پتروشیمی پارس آغاز شد
  • «تکاملِ ابزار در سایه انجمادِ روح: پارادوکس حکمرانی در عصر تکنولوژی»
  • عناوین روزنامه‌های ورزشی امروز1405/08/26
  • عناوین روزنامه‌های امروز1405/08/26
  • «نخل آواز»؛ صدای غیرت هنرمندان بوشهری در روزهای جنگ رمضان
  • مشکلات سوخت‌رسانی در ۱۱ استان به‌زودی برطرف می‌شود
  • ثبت رکورد جدید در سرعت اجرای عملیات بویلرهای پتروشیمی مبین انرژی
  • رشد بیش از ۱۲ درصدی قیمت سهام مبین انرژی خلیج فارس در پنج روز معاملاتی
  • چهار انتصاب مدیریتی جدید در شرکت پلیمر آریاساسول
  • فاطمه (س) فراتر از زمان و زمانه
  • بنزین بهانه است؛ تاوان ناکارآمدی را چرا مردم بپردازند؟
  • خرده‌گیر و درشت‌ول‌کن
  • سقوط کامیون از پل در جاده دالکی به کنارتخته؛ ۲ نفر مصدوم شدند
  • پوچتینو در یک قدمی حضور در منچستریونایتد قرار گرفت
  • سردار خرم‌دل: نظام جمهوری اسلامی با شهادت افراد از بین نمی‌رود
  • آغاز عملیات اجرایی مخازن کروی ذخیره خوراک و محصول در پلیمر کنگان / گامی راهبردی در تکمیل زیرساخت‌ها
  • در نشست با رئیس دانشگاه علوم پزشکی بوشهر؛ مطالبات درمانی بخش سعدآباد مطرح شد
  • کبریتِ بی‌تدبیری بر بنزینِ کلافگی!
  • فارسی دومین مصدوم تیم ملی فوتبال؛ دوری سه هفته‌ای از میادین
  • بنیامین سلطانیان به مدال طلا رسید
  • قاسم‌پور تکلیف خودش را مشخص کند؛ انگیزه‌ای برای انتخابات کمیته ندارم
  • گردهمایی بانوان شین کیوکوشین استان بوشهر؛ تجلی همدلی، انضباط و پویایی در باشگاه کمالیان
  • تغییر ۵۰ تا ۶۰ درصد ترکیب تیم ملی فوتبال؛ به دگرگونی بزرگ نیاز داریم
  • گامی علمی برای توسعه زنجیره ارزش پتروشیمی؛ رونمایی از کتاب تخصصی تولید پروپیلن با تألیف مدیرعامل پتروشیمی جم
  • انتصاب محمدعلی عبدالشیخی به‌عنوان مشاور و دستیار مدیرعامل بیمه تعاون کشور
  • فرزانگی در عصر تفرقه
  • از فقر اقتصادی تا ضعف اعتقادی
  • ‌‌«بوشهرمال» می‌تواند محور تجارت و گردشگری منطقه آزاد بوشهر شود
  • افتتاح و بازدید از ساختمان اداری منطقه آزاد بوشهر با حضور مسئولان ارشد کشور و استان / تصاویر اختصاصی اتحاد خبر
  • استاندار بوشهر: منطقه آزاد بوشهر سرزمین فرصت‌های طلایی برای سرمایه گذاری است
  • 🎥ویدیو/صادرکنندگان بوشهری از موانع پیش‌روی صادرات می‌گویند
  • دلار بسوزانید، شاید اقتصاد درست شد!
  • در آبان پیش‌رو با احتیاط بیشتری رانندگی کنیم
  • محبی: توانمندسازی فرهنگی و تحصیلی دانش‌آموزان اولویت دارد
  • 🎥ویدیو/حضور گسترده مردم بوشهر در راهپیمایی ۱۳ آبان
  • استاندار بوشهر در دیدار با معاون اول رئیس‌جمهور بر تخصیص اعتبارات بیشتر برای تکمیل پروژه‌های مهم استان تاکید کرد
  • « تولید در خطِ‌مقدم ، منابع انسانی در حاشیه! »
  • حیاتی از کارنامه اشتغال تا افق توسعه اقتصادی پارس
  • .: عباسی 1 روز قبل گفت: موفق باشید ...
  • .: موسوی حدود 2 روز قبل گفت: واقعا زیبا بود.. از ...
  • .: مهرداد حدود 3 روز قبل گفت: یکی از بهترین مدیران ...
  • .: نیکنام حدود 3 روز قبل گفت: درود بر شما بسیار ...
  • .: نبی الله احمدی حدود 5 روز قبل گفت: رحمت خداوند بر این ...
  • .: فراهانی حدود 5 روز قبل گفت: احسنت ...
  • .: جلیل دانایی فر حدود 8 روز قبل گفت: درود و سپاس از ...
  • .: جهان حدود 9 روز قبل گفت: درود بر نویسنده گرامی ...
  • .: جاوید حدود 10 روز قبل گفت: کاملا واقعیت دارد. این ...
  • .: زهره عرب حدود 10 روز قبل گفت: متأسفانه سرمایه‌ی انسانی آخرین ...