اتحادجنوب: «یوکیا آمانو» مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز جمعه در نشستی در اندیشکده بروکینگز با موضوع روند گفت‌وگوها با تهران و همچنین نحوه راستی‌آزمایی پرونده هسته‌ای ایران، حضور یافت.

نشست امروز با حضور «رابرت اینهورن» عضو سابق تیم مذاکره‌کننده آمریکا برگزار شد. آقای اینهورن در ابتدای این نشست، آژانس را المانی «غیرقابل صرف‌نظر» در فرآیند مبارزه با اشاعه هسته‌ای توصیف کرد و گفت دیده‌بان هسته‌ای سازمان ملل نقشی محوری در این زمینه ایفا می‌کند.

وی با اشاره به نقش آژانس در فرایند اجرای توافق هسته‌ای موقت ایران و گروه 1+5، گفت این سازمان تلاش کرده است تا فعالیت‌های ایران را مورد راستی‌آزمایی قرار دهد.

عضو سابق تیم مذاکره‌کننده آمریکا با معرفی سوابق آمانو، تیم آژانس را حرفه‌ای معرفی کرد و گفت این سازمان است که تعیین می‌کند آیا کشوری از تعهدات خود تخطی کرده است یا به آن‌ها پایبند بوده است. وی افزود: «آژانس نقشی حساس در نظارت و راستی‌آزمایی پایبندی ایران به توافق موقت، ایفا می‌کند.»

در ادامه مدیر کل آژانس به سخنرانی در مورد آژانس و برنامه هسته‌ای ایران پرداخت. وی با اشاره به سابقه حدود 60 ساله آژانس انرژی اتمی، گفت آژانس یک نیروی سیاسی نیست و مدعی شد که این سازمان طرف هیچ گروهی را نمی‌گیرد و یک نهاد مستقل است.

وی با بیان اینکه کشورهای غیر هسته‌ای باید متعهد باشند که از فناوری هسته‌ای تنها استفاده‌های صلح‌آمیز داشته باشند، گفت این کشورها باید توافقی جامع با آژانس داشته و بر اساس آن متعهد شوند که فعالیت‌های هسته‌ای آن‌ها با اقدامات صلح‌آمیز محدود باشد.

آقای آمانو با سابقه تصویب پروتکل الحاقی، گفت این پروتکل با هدف دادن ابزارهای بیشتر به آژانس برای نظارت بیشتر و همچنین تشخیص اینکه هیچ فعالیت‌های اعلام‌نشده‌ هسته‌ای در کشورها وجود ندارد، تصویب شده است.

وی با اشاره به منابع مالی و نیروهای محدود آژانس، گفت این سازمان باید تلاش کند تا با کمترین هزینه و بالاترین بهره‌وری، از جمله از طریق به‌کارگیری فناوری‌های جدید از جمله دوربین‌های مدار بسته و تصاویر ماهواره‌ای، وظایف خود را انجام دهد.

مدیر کل آژانس در ادامه گفت در گذشته تنها نگرانی در مورد ساخت تسلیحات هسته‌ای، مربوط به دولت‌ها بود، اما امروز این نگرانی وجود دارد که بازیگرانی غیر از دولت‌ها، به دنبال سلاح هسته‌ای باشند.

وی ایران، سوریه و کره شمالی را مهمترین پرونده‌های آژانس دانسته و گفت نقش آژانس در پرونده ایران اولین بار در سال 2002 با نیروگاه نطنز شکل گرفت.

وی در ادامه با متهم کردن ایران به نقض قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل، گفت زمانی که به این سمت رسیده است «اعلام کردم که مواد هسته‌ای اعلام شده ایران به سمت تسلیحات هسته‌ای نرفته،‌ اما در عین حال تصریح کردم که نمی‌توان تائید کرد که مواد و فعالیت اعلام‌نشده‌ای در ایران وجود نداشته باشد.»

آمانو با بیان اینکه اسناد آژانس در مورد برنامه هسته‌ای ایران معتبر است، مدعی شد که بر اساس آن اسناد، ایران اقداماتی در زمینه چاشنی‌های انفجاری انجام داده است.

وی افزود: «آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نگفته است که ایران مواد هسته‌ای برای تسلیحات هسته‌ای دارد. اما ایران باید برای احیای اعتماد به برنامه‌اش، در مورد این موضوعات شفاف‌سازی کند.»

وی همچنین با اشاره به سابقه قطعنامه‌های شورای حکام و گزارش‌های خود، گفت ایران اخیرا تحرکاتی برای حل موضوعات فی‌مابین انجام داده است.

وی با اشاره به سفر ماه نوامبر سال گذشته به ایران، گفت با تهران توافق شد تا برای حل تمامی مسائل گذشته و کنونی برنامه هسته‌ای، همکاری صورت گیرد.

مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، با بیان اینکه تعهدات اولیه ایران به خوبی اجرا شد، گفت در تازه‌ترین اقدامات مورد توافق، دو اقدام عملی بسیار مهم باقی مانده است که باید اجرا شود.

وی با عنوان کردن اینکه ایران برای حل موضوعات باقی‌مانده باید «اقداماتی واقعی» انجام دهد، گفت لازم است که ایران پروتکل الحاقی را اجرایی کند.

مدیر کل دیده‌بان هسته‌ای سازمان ملل، در ادامه بار دیگر گفت: «ما نمی‌توانیم اطمینان دهیم که تمام مواد هسته‌ای موجود در ایران برای اهداف صلح‌آمیز است. ایران باید ثابت کند که این امر صحت دارد.»

وی در ادامه در پاسخ به این سوال که بسیاری، از جمله روسیه آژانس را به سیاسی بودن متهم می‌کنند، گفت تمام اقداماتی که آژانس انجام می‌دهد، جنبه‌های سیاسی هم دارد. وی افزود: «ما یک باشگاه چانه‌زنی نیستیم، ما نتایج قطعی ارائه می‌کنیم.»

در ادامه اینهورن به صحبت پرداخت و گفت به نظر می‌رسد که برای اجرای کامل توافق جامع هسته‌ای، ایران باید اقداماتی حتی فراتر از پروتکل الحاقی را به بپذیرد و این امری است که این رغبتی به آن ندارد.

آمانو این اظهارات اینهورن را رد نکرد، اما گفت باید دید محتوای توافق جامع هسته‌ای، در صورتی که چنین توافقی وجود داشته باشد، چه خواهد بود و سپس این توافق باید به تائید شورای حکام آژانس برسد.

آقای آمانو که این هفته به واشنگتن سفر کرده، دیدارهایی را با «جان کری» وزیر خارجه و «وندی شرمن» نماینده آمریکا در مذاکرات هسته‌ای با ایران، داشته است.

نشست امروز بروکینگز با موضوع نقش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مذاکرات هسته‌ای ایران برگزار شده است. هرچند مذاکرات تهران و آژانس از فرایند گفت‌وگوها با اعضای دائم شورای امنیت به علاوه آلمان مجزا است، اما بر اساس توافق موقتی که سال گذشته در شهر ژنو سوئیس به دست آمد، آژانس مسئول راستی‌آزمایی پایبندی تهران به تعهدات خود معرفی شده است./ج

 فارس