ما در دنیای رنگها زندگی می کنیم و تا حد بسیار زیادی به رنگها خو گرفته ایم. رنگی بودن جهان یکی از بزرگترین موهبت های الهی است که باعث شادی و نشاط انسانها شده و موجب رسیدن به امید و آرامش در آنان می شود. همه ما از وجود رنگها آگاهیم اما آیا از تاثیرات آنها بر روح، روان، ذهن و اندیشه مان نیز با خبریم؟ روان شناسان دریافته اند که رنگها تاثیرات معجزه آسایی بر روح و روان انسانها داشته و علاقه به رنگهای خاص نیز گویای بسیاری از ناگفته های ذهن و روح آنهاست. آنچه سبب شد در این مقاله به تاثیر رنگها بپردازیم، بررسی اثرات رنگها بر خلاقیت فکری و ذهنی کودکان و رشد تفکر در آنهاست، چرا که می توان به عنوان ابزاری در خدمت رشد تفکر بچه ها استفاده کرد. قبل از هر چیز لازم است بدانیم که رنگها چطور تعریف می شوند؟

رنگ قرمز
رنگ قرمز یکی از سه رنگ اصلی است که بسیار هیجیان انگیز و اعتماد آفرین است و اغلب ، خطر و آتش را تداعی می کند. در ضمن حواس را تحریک کرده و انرژی های متمرکز، جاه طلبی، شهامت و اشتها را افزایش می دهد.
رنگ قرمز در معماری کلاس های درس، کاربردی ندارد؛ زیرا دیوارهای قرمز کودکان را آشفته حال و بدخلق می کند و به علت روح هیجانی که در این رنگ نهفته است، کودک را از حالت آرام خارج کرده و به جنب و جوش و ناآرامی می کشاند و از تمرکز او جلوگیری می کند. لذا بهتر است از رنگ قرمز در فضای کلاسی استفاده نشود اما می توان از این رنگ در محیط های بازی، نمایش و ورزش استفاده کرد.

زرد
در میان رنگها، زرد بالاترین بازتابش را داشته و محرک فکر است. این رنگ، سمبل طبیعی آگاهی و روشن است و روی ضمیر انسان ، خلاقیت و مثبت اندیشی او اثر می گذارد بطوری که مثبت بودن را تداعی می کند ولی در عین حال، معانی منفی زیادی دارد. زرد یکی از رنگهای اصلی است که با فعالیت های ذهنی تداعی دارد و هوش و کنجکاوی فرد را تقویت می کند. بنابراین با نماد سرعت، بویژه سرعت تفکر و تصمیم گیری در ارتباط است و تمرکز حواس را بالا می برد.

نارنجی
رنگ نارنجی، رنگی زنده و قوی است و بهتر است با رنگهایی همچون رُسی یا زرد آلویی مخلوط شود تا اتاق را از حالت پر تنش خارج کرده و به محیطی آرام و دوستانه تر تبدیل کند . از آنجا که نارنجی رنگی است محرک، برای فضای آموزشی در مقطع دبستان بسیار ایده آل است، چرا که از یک طرف دانش آموزان را سرزنده، نیروبخش، گرم و آرامبخش طلب می کند و از طرف دیگر از خواب آلودگی و بی علاقگی کودک مخصوصاً در ساعات اولیه صبح جلوگیری می کند.

سبز
این رنگ چون با طبیعت در ارتباط است. رنگی متعادل محسوب می شود و به آرامش روحی و اعصاب کمک کرده و محیطی آرامبخش را ایجاد می کند.
سبز برای دکوراسیون اتاقهای مطالعه، فضاهای آموزشی و مکانی که به متمرکز احتیاج دارد با اهمیت بوده و رنگ ایده آلی محسوب می شود. این رنگ به اتاق و کسانیکه در آن فضا قرار دارند، آرامش متعادلی می دهد.
اگر سبز را با انواع کرم و سفید مخلوط کنیم و در رنگ آمیزی اتاق و فضای آموزشی بکار بریم. فضای آرام بخش و تفکر آمیز تری خواهیم داشت و اگر با رنگ قرمز ترکیب شود به شکوفایی خلاقیت افراد در آن فضا پرداخته و از خود ترکیبی قوی می سازد.

آبی
آبی، یکی از رنگهای اصلی است که به رنگ حقیقت شهرت دارد. این رنگ نشانگر ذهن عالی و هوش سرشار است و با احساسات و معنویت در ارتباط است. این رنگ آرام، آرام بخش و تسلی دهنده است. اگر کسی بیش از حد احساس ناراحتی کرده و در آستانه خشم و اضطراب قرار داشته باشد پوشیدن لباس آبی ، آرامش و هماهنگی ذهن او را افزایش داده، باعث بالا رفتن تفکر او می شود. بالاخره توانایی آرام کردن روح مشوش را داشته و آرامش خیال او را فراهم می آورد.
از آنجا که رنگ آبی، کیفیتی سرد و رسمی دارد، فضا را به آرامش می کشاند و البته از حالت دوستانه و گرمی بخش دور می کند. لذا بهتر است در فضاهای آموزشی و کلاس ، این رنگ را با تلفیق رنگهای دیگر استفاده کرد.

ارغوانی مایل به آبی
این رنگ کمال گرا، ایده آلیسم، انسان گرایی و تفکر فلسفی را تقویت می کند. کسانی که این ترکیب را دوست دارند افرادی پر احساس و خوش فکرند و دارای حس ششم قوی اند. ارغوانی روشن، رنگی است که در تصمیم گیری با تفکر و منطق در ارتباط است.

بنفش
همان طوری که گفته شد عناصر تشکیل دهنده رنگ بنفش ، قرمز و آبی هستند. امتزاج این دو رنگ با بنفش، سردی و گرمی خاصی را در محیط ایجاد کرده که رنگ قرمز، گرمی فضا و رنگ آبی سردی آن را بیش تر می سازد، لذا طیف های کم رنگ بنفش به فضا و محیط آموزشی، آرامش، روحیه و شادابی را تلقین می کند . ولی لازم به ذکر است که قرار گرفتن به مدت طولانی در فضای صرف بنفش ، سبب افسردگی می شود زیرا انرژی های آن به قدری قوی است که ذهن نمی تواند بار اضافی آن را تحمل کرده و از خود واکنش نشان دهد. پس بهتر است در طراحی فضای آموزشی ، رنگ بنفش را با رنگ های سفید ، سبز و یاسی ممزوج کرد./ج