هرچنداندیشه واعتقادازجهت مکانی وزمانی،مرزی نمی شناسدوفراترازهرمحدوده ای درحرکت وسفراست امادرتعامل وتقابل بااندیشه ی رقیب ومخالف خود،دارای حدومرزهایی می باشدکه هویت وخصوصیات آن رامشخص می سازد.
شکننده بودن مرزهای یک اندیشه واعتقاددرچهاروضعیت امکان پذیراست.یکی ضعف درونی که به علت غیرمنطقی بودن وتناقض ساختاری میان عناصرواجزای آن نهایتاباعث عدم پاسخگویی واقناع لازم وشایسته به هسته وجودی انسان یعنی روح وفطرت اوخواهدشد.وضعیت دوم،شکنندگی بیرونی می باشدکه بردوش حاملان وصاحبان یک اندیشه وبه توسط آنهاآشکارمی گردد.سومین آن به تحقق یافتگی اعوجاج آمیزیک اندیشه توسط متصدیان ومتولیان آن برمی گردد.دراین بین عملکردنامطلوب وخارج ازوعده افرادیاگروهی که مدعی ایجادتغییرات بهترهستندباعث نارضایتی ودرصورت تکرارباعث ناامیدی وتعمیم کاستی هابه پایه های نظری ونرم افزاری برنامه های عملیاتی یعنی اعتقادات وآرمانهامی شود.چهارمین وضعیت نیزبه تغییرات روانشناسی دوره سنی افرادمربوط می گردد. 
هنگامی که یک منظومه فکری واعتقادی بامنطق علتی وصرفاپراگماتیستی(ونه دلیلی وارزشمدار)پذیرفته شودآنگاه باتغییرشرایط محیطی ممکن است پذیرندگان آن دچارتزلزل گردندوحتی دست ازآن کشیده وبه یک فردمتعارض نیزمبدل شوند.منطق دلیلی برخلاف منطق علتی وپراگماتیستی که آدمیان راتسلیم شرایط ووضع آب وهوای روزگارمی سازدصرفانتیجه گراوراحت مسلک نیست بلکه برارزشمداری ودرست بودن تاکیدداردوهمواره برآنهاصحه می گذارد.مواردونمونه های پذیرش علتی رامی توان انتقال ارثی وتقلیدی اعتقادات ونیزدوران زدگی معتقدان به آنهادرنظرگرفت.دراین وضعیت،افراددربرابرکمترین استدلال طرف مقابل وباکوچک ترین تغییردرجووزمانه دچارشک ودودلی شده ونهایتاممکن است به تغییردراندیشه واعتقادخودبپردازند.برخی نیزتحت وضعیت های ناپایداروبه علت دلبستگی های خونی،نژادی،قومی ونیزهمسویی باجاذبه های زمانه که درقامت گروه هاوافرادتاثیرگذارظاهرمی شوندعقایدی رامی پذیرندوپس ازاتمام این شرایط وپایان تاریخ مصرف آنها،دچارشکنندگی مرزهای اعتقادی شده ودلبستگی وپیوستگی شان رانیزازدست داده وبه شرایطی دیگرپناه خواهندبرد.
درجامعه امروزماشکنندگی مرزهای اعتقادی برای برخی می تواندناشی ازشبهه افکنی وشک پراکنی های سکولاری وماتریالیستی باشدکه باابزارچشم پرکن رسانه ای به انجام می رسد.این قبیل رسانه هاعقل ومنطق رابه چشمها منتقل ساخته وبدینوسیله توانسته اندبه شکارمخاطبان(بخوانیدمشتریانی)بپردازندکه عمدتامعتقدان تقلیدی ودوران زده می باشند.بنابراین شبهه افکنی هاوشکاررسانه ای رامی توان یکی ازعوامل رمزگشای شکنندگی مرزهای اندیشه واعتقاددرنزدبرخی ازافراد به حساب آورد.به نظرمی رسدکه این تیپ افرادازابتدابه طوراستدلالی وآرمان گرایانه به سمت باورها(خصوصانوع انقلابی اش)متمایل نبوده ولذادرشرایط دوراهی وچندراهی به جای پافشاری یابازخوانی اهداف واعتقادات،یکسره به آن سوی مرزهامتمایل شده ورقیبان دیرینه هویت خواهی واستقلال طلبی مارابرصدرمی نشانند وبرایشان کف می زنندتاازاین طریق اثبات کنندکه درمورددیگران,نیمه پرلیوان رامی بینندامادرموردخودشان نیمه خالی آن را.
وضعیت دیگر که می تواندتبیین کننده بخشی ازشکنندگی مرزهای اعتقادی درمیان ماباشد،سرایت مصادیق منفی فردی وعملی به حیطه اندیشه واعتقادات است.این نوع سرایت یک ربط غیرمنطقی ایجادمی کندوازاین جهت بسیارفریب دهنده بوده ومی تواندبایک سهولت ساده اندیشانه،برخی رادرجهت نفی وطردمنظومه فکری واعتقادی خودترغیب وقانع سازد.
تاثیرروانشناسی تغییرات دوره سنی افرادرانیزنبایددرشکنندگی مرزهای اعتقادی وفکری آنهانادیده گرفت.آدمهاوقتی دوره ی نوجوانی وجوانی راپشت سرمی گذارندوبه مرحله میانسالی وسالمندی می رسندبسیاری ازدلبستگی هاوشورواحساسات خودراکاهش یافته یاازدست رفته می بینند.به دنبال چنین کاهشی،نوع ومیزان قضاوتهاوتعلقاتشان نسبت به مرزهای اندیشه واعتقادات دوره جوانی نیزممکن است تغییریافته وفروکش کند.
کسانی که همراه بابزرگ شدن وتغییرروانشناسی،استدلالهاومبانی تئوریکی شان نیزبزرگ نشود،آمادگی بیشتری برای شکنندگی مرزهای اعتقادی وسرگردانی وپریدن ازیک شاخه به شاخه ی دیگرخواهندداشت.برای زدایش وکاهش این وضعیت شکننده بایدصداقت دوره کودکی وآرمان خواهی وحق طلبی مرحله جوانی رابابرهانهای پرمایه ی دوره بزرگسالی همراه سازیم.باهمراهی مثلث صداقت،حق طلبی وعقلانیت،مرزهای اعتقادی ازشکاکیت افراطی وانفعال برهانی مصون مانده وبنابراین افراددرشک وشبهه دوران ساخته درجانمی زنندبلکه آنراهمچون گامهایی برای رسیدن به یقین کامل وپایدارمورداستفاده قرارداده وازباتلاقی شدنشان که فردرادرخودفروببردواورادچارشکنندگی مرزهای اعتقادی کندجلوگیری کرده وبسان یک نردبان وسکویی اورابه اوج تجربه دینی مبتنی برمنطق دلیلی ونه محیطی وعلتی خواهدبرد. /ج