علی برابری، سرپرست سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران، با تشریح سازوکارهای تعیین قیمت در بازار محصولات کشاورزی، بر تداوم تولید مطلوب و مدیریت بهینه زنجیره تأمین در کشور تأکید کرد و در گفتگو با مهر، عنوان کرد: قیمت‌گذاری محصولات کشاورزی تابعی از شاخص‌های کیفیت، سورتینگ، بسته‌بندی و هزینه‌های حمل‌ونقل است. تفاوت قیمت‌ها در مناطق مختلف، به‌ویژه در کلان‌شهرهایی مانند تهران، عمدتاً ناشی از هزینه‌های لجستیک و موقعیت جغرافیایی عرضه است.

وی با بیان اینکه قیمت‌های عمده‌فروشی در میادین مرکزی میوه و تره‌بار بر اساس هزینه‌های تمام‌شده تولید و سود متعارف تعیین می‌شود، افزود: در میادین زیرمجموعه شهرداری، قیمت‌ها با نظارت دقیق تعیین و ابلاغ می‌گردد و تولیدکنندگان موظف به عرضه با نرخ واحد هستند. با این حال، تفاوت قیمت در فروشگاه‌های خرده‌فروشی سطح شهر، نیازمند نظارت دقیق‌تر اصناف و اتحادیه‌های ذی‌ربط است؛ چرا که در میدان مرکزی، روند صدور فاکتورهای الکترونیکی کاملاً شفاف است.

سرپرست سازمان مرکزی تعاون روستایی درباره وضعیت تولید محصولات راهبردی تصریح کرد: در شرایط فعلی، تولید در سطح مناسب قرار دارد و هیچ‌گونه نگرانی بابت کمبود عرضه وجود ندارد. به عنوان مثال، از آغاز برداشت سیب‌زمینی در استان اردبیل تا پایان آبان‌ماه، بالغ بر ۳ میلیون تن تولید پیش‌بینی شده است. بنابراین، در تولید و عرضه این محصول پرمصرف روزانه کشور مشکلی وجود ندارد.

وی اظهار کرد: سازمان تعاون روستایی با تکیه بر شبکه «روستابازارها» توانسته است قیمت‌ها را در بازه ثبات نسبی حفظ کند.

فعال‌سازی ظرفیت‌های راکد تعاونی‌ها به جای هزینه‌کرد جدید

این مسئول دولتی در بخش دیگری از سخنان خود به راهبرد این سازمان برای تقویت شبکه توزیع اشاره کرد و گفت: یکی از برنامه‌های کلیدی ما، بهره‌گیری از زیرساخت‌های عظیم شبکه تعاونی‌های روستایی است. ما به جای ایجاد هزینه‌های جدید و احداث فروشگاه‌های نو، بر احیای ظرفیت بیش از ۳ هزار فروشگاه مصرف که در اقصی نقاط کشور متعلق به شرکت‌های تعاونی روستایی و اتحادیه‌هاست، متمرکز شده‌ایم.

وی تصریح کرد: بسیاری از این فروشگاه‌ها با رویکرد مدرن‌سازی و به‌روزرسانی رفتار بازار فعال شده‌اند. این فروشگاه‌ها زیرمجموعه بدنه تعاونی روستایی هستند و در واقع امکانات موجود با مدیریت جدید برای خدمت‌رسانی بهتر به مردم و تنظیم بازار محصولات کشاورزی به کار گرفته شده است تا شاهد حذف واسطه‌های غیرضروری و کاهش قیمت نهایی برای مصرف‌کننده در روستابازار باشیم.

استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود شبکه تعاونی‌های روستایی

سرپرست سازمان مرکزی تعاون روستایی کشور با تشریح راهبرد روستابازارها در تکمیل توضیحات خود درباره نوسازی شبکه توزیع، بر «نوآوری» به جای «سرمایه‌گذاری‌های جدید» تأکید کرد و از برنامه وزارت جهاد کشاورزی برای ایجاد زنجیره اتصال عرضه در سراسر کشور خبر داد.

وی گفت: طرح روستابازارها در واقع استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود شبکه تعاونی‌های روستایی است. این فروشگاه‌ها همان مراکز عرضه متعلق به شرکت‌های تعاونی و اتحادیه‌های روستایی بوده که پیش از این نیز در روستاها، بخش‌ها و شهرها فعال بوده‌اند؛ بنابراین، هزینه‌های جدید و سرمایه‌گذاری‌های موازی انجام نشده است.

این مسئول دولتی ادامه داد: ما صرفاً با ایجاد ظرافت‌ها و نوآوری در ساختار این فروشگاه‌ها، امکان رقابت سالم با فروشگاه‌های زنجیره‌ای را فراهم کرده‌ایم تا کالا مستقیماً از تولیدکننده به دست مصرف‌کننده برسد.

وی در ادامه به نگاه راهبردی وزیر جهاد کشاورزی در این حوزه اشاره کرد و افزود: برنامه ما این است که در کنار هر روستابازار، یک «بارانداز» (مرکز جمع‌آوری و توزیع) نیز ایجاد شود. هدف از این اقدام، مدیریت هوشمند توزیع کالاست؛ به طوری که اگر در منطقه‌ای تولید محصولی بیش از نیاز و در نتیجه با افت شدید قیمت مواجه شد، محصول بتواند به‌سرعت به مناطقی که با کمبود یا افزایش تقاضا روبه‌رو هستند، منتقل شود.

برابری گفت: این اقدام نه‌تنها از ضرر کشاورز به دلیل افت قیمت جلوگیری می‌کند، بلکه محصول را با نرخ مناسب و بدون واسطه‌های غیرضروری به دست مصرف‌کننده نهایی در دورترین نقاط کشور می‌رساند.

سرپرست سازمان مرکزی تعاون روستایی در پایان تاکید کرد: این رویکرد، یکپارچه‌سازی شبکه توزیع کشور را محقق می‌کند و با بهره‌گیری از توانمندی‌های بومی شبکه تعاونی، توازن پایدار در عرضه و تقاضای محصولات اساسی کشور را رقم می‌زند.