احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در گفتگو با مهر درباره آخرین نقشه الگوی وضعیت بارش‌های فصل پاییز هواشناسی اظهار کرد: بر اساس پیش‌بینی‌های انجام‌شده، بارش‌هایی که اخیراً داشتیم به پایان رسیده و در هفته جاری بارش قابل‌توجهی در پیش نداریم. در هفته آینده، یعنی از اواخر شهریور و اوایل مهرماه، موج‌های ضعیفی تقریباً از مناطق شمال‌غرب و شمال کشور عبور خواهند کرد.

وی افزود: فکر نمی‌کنم در هفته اول مهرماه بارش آنچنانی داشته باشیم. در هفته سوم، که در واقع مصادف با اواخر شهریور و اوایل مهرماه است، انتظار داریم شمال‌غرب کشور و سواحل شمالی بارندگی‌هایی داشته باشند، اما هنوز مدل‌ها نشان نمی‌دهند که در پهنه داخلی کشور بارش قابل‌توجهی رخ دهد.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور بیان کرد: امیدواریم از هفته اول مهرماه به بعد شرایط بارشی بهتر شود. فکر می‌کنم بارش‌های جدی در مناطق غرب و شمال‌غرب کشور از هفته سوم تا چهارم مهرماه آغاز شود. البته در هفته اول و دوم مهرماه نیز احتمال بارندگی وجود دارد، اما به طور کلی، بر اساس خروجی مدل‌های عددی که بررسی کرده‌ایم، در هفته سوم و چهارم مهرماه می‌توان انتظار داشت که بارش‌های سیستماتیک از غرب کشور آغاز شود.

پاییز پربارش در راه است

وی با اشاره به چشم‌انداز بارش‌های پاییزی در ایران گفت: به طور کلی، انتظار داریم با توجه به زمینه‌ای که ال‌نینو فراهم کرده و همچنین سایر شاخص‌هایی که در فاز موافق ال‌نینو قرار دارند، این عوامل در کنار یکدیگر شرایط بارش را برای ایران، به‌ویژه در فصل پاییز، تسهیل کنند، تا پاییز خوبی داشته باشیم؛ البته احتمال وقوع این شرایط بالاست، اما قطعی نیست.

وظیفه درباره چشم‌انداز بارش‌های پاییزی و مخاطرات احتمالی ناشی از تغییرات دما و رطوبت تصریح کرد: امیدواریم پاییز خوبی داشته باشیم و بارندگی‌ها مناسب باشد، اما در این زمینه دو موضوع مهم وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد. نخست اینکه دما همچنان بالاست. در سال‌هایی که پدیده ال‌نینو توسعه پیدا می‌کند، زمینه گرمایش تقویت می‌شود و این موضوع همراه با تغییر اقلیم، اثر همسو دارد؛ در چنین شرایطی دما می‌تواند با نابهنجاری و گرم‌تر از نرمال باشد و نابهنجاری دمایی تشدید شود.

پاییز گرم‌تر از نرمال خواهد بود

وی ادامه داد: افزایش دما می‌تواند شدت تبخیر را بالا ببرد و در نتیجه نیاز آبی را تشدید کند. با افزایش تبخیر، رطوبت نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد. از سوی دیگر، دمای بالاتر از نرمال می‌تواند سهم برف در ارتفاعات را کاهش دهد؛ یعنی سهم بارش به شکل باران افزایش پیدا می‌کند و سهم برف کاهش می‌یابد. این موضوع نیز اهمیت دارد.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور با اشاره به خطر وقوع سیلاب‌های گسترده در پاییز گفت: موضوع بسیار مهم دیگر، بحث سیلاب‌ها است. در سال‌هایی که دما به‌طور نسبی گرم‌تر است، رطوبت نیز فراوان‌تر خواهد بود. ال‌نینو و سایر شاخص‌هایی که با آن همسو هستند، می‌توانند زمینه افزایش رطوبت را فراهم کنند.

وی یادآور شد: در چنین شرایطی، برخی سامانه‌هایی که البته از الان نمی‌توان وقوع آنها را قطعی پیش‌بینی کرد، در صورت برخورداری از شرایط مناسب و دینامیک قوی، می‌توانند بارش‌های سنگین و گسترده ایجاد کنند. اگر در جلوی سامانه‌ها نیز هوای گرم و مرطوب فراهم باشد، خطر وقوع سیلاب‌های بزرگ‌مقیاس و پهنه‌ای وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که ممکن است چندین استان به‌طور همزمان درگیر شوند.

احتمال درگیری همزمان سیلاب در چند استان وجود دارد

وظیفه با تأکید بر اینکه زمان و مکان وقوع سیلاب‌ها از هم‌اکنون قابل پیش‌بینی دقیق نیست، اظهار کرد: منطقه، زمان و شدت این رخدادها از الان به‌طور دقیق قابل پیش‌بینی نیست و باید زمان بگذرد. معمولاً یک تا دو هفته قبل از وقوع، علائم این سامانه‌ها به‌خوبی مشخص می‌شود و در آن زمان هشدار و اطلاعیه‌های لازم صادر خواهد شد.

وی ادامه داد: با این حال، از هم‌اکنون بهتر است در همه استان‌ها، به‌خصوص استان‌هایی که در پهنه غربی زاگرس قرار دارند، اقدامات اولیه انجام شود. استان‌هایی مانند فارس، چهارمحال‌وبختیاری، کهگیلویه‌وبویراحمد، کرمانشاه، خوزستان، ایلام و لرستان و حتی مناطق بالاتر تا حدود کردستان باید آمادگی لازم را داشته باشند.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور گفت: از جمله اقدامات ضروری می‌توان به توجه به بخش آبخیزداری، بازرسی و بازبینی مسیرها و رودخانه‌ها و اطمینان از نبود موانع در مسیر جریان آب اشاره کرد. همچنین باید بررسی شود که در بستر رودخانه‌ها ساخت‌وسازی صورت نگرفته باشد و مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه انجام شود تا در صورت وقوع سیلاب، امکان مهار آن فراهم باشد.

وظیفه در پایان خاطرنشان کرد: انجام این اقدامات می‌تواند کمک کند که اگر سیلابی رخ داد، آثار آن قابل کنترل باشد و خسارت زیادی به بار نیاورد. امیدواریم اتفاق بدی رخ ندهد و شرایط بارندگی کشور تقویت شود، اما این مخاطره وجود دارد و باید نسبت به آن هوشیار و آماده باشیم.