به گزارش مهر، استان بوشهر با بیش از ۹۰۰ کیلومتر مرز دریایی، طولانی‌ترین نوار ساحلی کشور در حاشیه خلیج فارس را در اختیار دارد؛ موقعیتی که علاوه بر ایجاد ظرفیت‌های گسترده اقتصادی، مسئولیت سنگینی را نیز در حوزه حفاظت از محیط زیست دریایی بر دوش این استان قرار داده است.

خلیج فارس یکی از مهم‌ترین زیست‌بوم‌های دریایی منطقه محسوب می‌شود و گونه‌های ارزشمند آبزی، پستانداران دریایی، پرندگان مهاجر و آبسنگ‌های مرجانی در این پهنه آبی زندگی می‌کنند.

با این حال طی سال‌های اخیر فشارهای ناشی از توسعه صنایع نفت، گاز و پتروشیمی، افزایش ترددهای دریایی، آلودگی‌های نفتی و پدیده‌های ناشی از تغییرات اقلیمی، نگرانی‌هایی را درباره وضعیت اکوسیستم‌های دریایی خلیج فارس ایجاد کرده است.

کارشناسان معتقدند مرجان‌ها به عنوان یکی از حساس‌ترین و در عین حال ارزشمندترین زیستگاه‌های دریایی، بیش از سایر بخش‌های اکوسیستم در معرض تهدید قرار دارند.

مرجان‌ها نه تنها محل زیست و تکثیر بسیاری از آبزیان هستند، بلکه نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی، پایداری زنجیره غذایی و حتی کاهش اثرات فرسایش سواحل ایفا می‌کنند. به همین دلیل احیای ذخایر مرجانی و پایش مستمر وضعیت زیست‌محیطی خلیج فارس، به یکی از اولویت‌های دستگاه‌های متولی محیط زیست تبدیل شده است.

مرجان‌ها همچنان در معرض تهدید هستند

پژوهشگر اکولوژی دریایی و عضو هیئت علمی دانشگاه خلیج فارس، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: کاشت مرجان‌ها اقدام ارزشمند و امیدوارکننده‌ای است اما نباید تصور کرد که صرفاً با اجرای طرح‌های احیا، مشکلات زیستگاه‌های مرجانی برطرف خواهد شد.

احیای مرجان‌ها زمانی موفق خواهد بود که همزمان منابع تهدیدکننده نیز کنترل شوند؛ در غیر این صورت بخشی از تلاش‌های انجام شده ممکن است در بلندمدت اثربخشی لازم را نداشته باشد حسین صادقی افزود: مهم‌ترین تهدید مرجان‌های خلیج فارس همچنان آلودگی‌های صنعتی، افزایش دمای آب در اثر تغییرات اقلیمی و برخی فعالیت‌های انسانی در مناطق ساحلی است.

این کارشناس تصریح کرد: احیای مرجان‌ها زمانی موفق خواهد بود که همزمان منابع تهدیدکننده نیز کنترل شوند؛ در غیر این صورت بخشی از تلاش‌های انجام شده ممکن است در بلندمدت اثربخشی لازم را نداشته باشد.

صادقی خاطرنشان کرد: خلیج فارس یکی از حساس‌ترین زیست‌بوم‌های دریایی جهان است و کوچک‌ترین تغییر در کیفیت آب می‌تواند بر حیات آبسنگ‌های مرجانی اثر بگذارد.

ضرورت نظارت بیشتر بر صنایع ساحلی

کارشناس محیط زیست دریایی، نیز در گفتگو با خبرنگار مهر بیان کرد: بوشهر به واسطه استقرار صنایع بزرگ نفت، گاز و پتروشیمی، شرایط متفاوتی نسبت به بسیاری از استان‌های ساحلی کشور دارد.

مریم احمدی ادامه داد: اگرچه در سال‌های اخیر نظام پایش زیست‌محیطی صنایع تقویت شده، اما همچنان افکار عمومی و فعالان محیط زیست انتظار دارند گزارش‌های شفاف‌تری درباره وضعیت آلودگی‌های دریایی و نتایج پایش‌ها منتشر شود.

احمدی افزود: توسعه صنعتی و حفاظت محیط زیست الزاماً در تقابل با یکدیگر نیستند، اما این موضوع نیازمند نظارت مستمر و اجرای دقیق الزامات زیست‌محیطی است.

وی تصریح کرد: بخشی از تالاب‌ها، خورها و زیستگاه‌های ساحلی استان همچنان در معرض فشارهای انسانی قرار دارند و حفاظت از این مناطق باید در کنار برنامه‌های احیای مرجان‌ها مورد توجه قرار گیرد.

کارشناسان معتقدند حفاظت از محیط زیست در استان بوشهر صرفاً یک موضوع تخصصی یا اداری نیست، بلکه به طور مستقیم با سلامت عمومی، معیشت ساحل‌نشینان، فعالیت صیادان و آینده اقتصادی منطقه گره خورده است.

کاشت ۲۰ هزار قطعه مرجان در آب‌های استان

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: در سال گذشته بیش از ۲۰ هزار قطعه مرجان در آب‌های خلیج فارس و محدوده استان بوشهر کاشته شد.

عبدالرحمان مرادزاده افزود: مرجان‌ها از مهم‌ترین اجزای اکوسیستم‌های دریایی هستند و نقش مؤثری در حفظ تنوع زیستی، پایداری زیستگاه‌های آبزیان و ارتقای کیفیت محیط دریایی دارند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بوشهر خاطرنشان کرد: احیای زیستگاه‌های حساس دریایی و بازسازی ذخایر ارزشمند مرجانی خلیج فارس از مهم‌ترین برنامه‌های این اداره کل به شمار می‌رود.

نخستین شناور پایش محیط زیستی خلیج فارس

مرادزاده از ساخت نخستین شناور پایش محیط زیستی خلیج فارس در استان بوشهر خبر داد و گفت: راه‌اندازی این شناور توان نظارت و پایش دریایی محیط زیست را به شکل محسوسی افزایش داده است.

وی افزود: سرشماری پستانداران دریایی، پرندگان مهاجر و گونه‌های جانوری در مناطق تحت مدیریت و همچنین پایش مستمر صنایع و واحدهای تولیدی از دیگر برنامه‌های در حال اجرا در استان است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بوشهر تأکید کرد: مشارکت مردم در حفاظت از محیط زیست اهمیت ویژه‌ای دارد و کاهش مصرف پلاستیک، مدیریت مصرف انرژی و رعایت اصول زیست‌محیطی می‌تواند تأثیر قابل توجهی در حفظ طبیعت داشته باشد.

در چنین شرایطی، هرچند اجرای طرح‌هایی مانند کاشت مرجان، پایش زیستگاه‌های دریایی و مقابله با قاچاق حیات وحش می‌تواند گام‌های مثبتی در مسیر حفاظت از طبیعت باشد، اما تداوم این موفقیت‌ها نیازمند نظارت مستمر بر فعالیت‌های صنعتی، افزایش مشارکت عمومی و توجه بیشتر به زیست‌بوم‌های حساس خلیج فارس خواهد بود.