رضا شبانکاره

اشاره- هامون: هفتم آذرماه- یک روز بعد از سالگرد سیل دشتستان در سال 91 و یک روز قبل از روز زلزله و ایمنی- یک بار دیگر طبیعت و زمین، نامهربانی خود را به رخ کشید و روانه ی دیار دشتستان کرد. در جریان سیل سال گذشته دشتستان بنا به آمار رسمی جان 5 نفر و در زلزله ی آذرماه امسال نیز دست کم جان 7 نفر و 210نفر نیز زخمی و 73 میلیارد تومان خسارت از خود به جا گذاشت. البته قابل بیان است حال برخی از مجروحین نیز وخیم گرازش شده است.

این گزارش قرار است به نقاط روستایی و مشکلات پیش رو روستاییان به خصوص روستای دهقاید مانند: وضعیت مناطق مسکونی، آسیب دیده گی باغداران و کشاورزان و  زیرساخت های روستایی آسیب دیده ناشی از زلزله ی هفتم آذرماه 92 بپردازد.

کشاورزی و کشاورزان دشتستان در وضعیت اضطراری!

به گزارش روابط عمومی اداره کل مدیریت بحران استان بوشهر، بر اساس برآورد اولیه بنیاد مسکن زمین لرزه 7/5 ریشتری عصر پنجشنبه هفتم آذرماه شهرستان دشتستان، به 48 روستا و 5شهر خسارت وارد شده است. از این روستاها، 13 روستا در بخش سعدآباد، 7 روستا در بخش مرکزی، 6 روستا در بخش شبانکاره، 11 روستا در بخش آبپخش و 11 روستا در بخش ارم و 5 شهر برازجان، آبپخش، سعدآباد، دالکی و وحدتیه خسارت دیده است.بنا به گزارش انتشاریافته ی دبیرخانه شورای هماهنگی مدیریت بحران استان بوشهر، در بخش کشاوری نیز به زمین های کشاورزی، دامداری ها، مرغداری ها، چاه های کشاورزی، گلخانه ها، کارگاه های بسته بندی خرما و واحدهای تولیدی خسارت وارد شده است. در ادامه ی این گزارش آمده: «در بخش آب منطقه ای نیز بند انحرافی سعدآباد و ساختمان های اداری شبانکاره خسارت دیده و در بخش صنعت و معدن نیز خساراتی به تعدادی سنگ شکن وارد شده است.»

محمدرضا چمنکار، عضو جامعه کنشگران مدنی برازجان در حوزه امور کشاورزی و باغات شهری در گفت و گو با هامون می گوید: «خوشبختانه با توجه به شدت و عمق زمین لرزه مورخه 7/9/92 به دلیل استحکام ساختار بافت زمین در مناطقی که روی خط این زمین لرزه قرار داشته (برازجان و تعدادی از رورستاهای شمالی شهر برازجان) خسارت حادث شده در زمینه کشاورزی (خسارت به محصول، تاسیسات کشاورزی و...) اندک بوده و این اندک خسارت وارده معمولن شامل تخریب موتورخانه ها در بعضی از مناطقی بوده که روی خط این زمین لرزه قرار داشته اند، و همچنین خشک شدن چاه آّب خصوصن در روستای راهدار ناشی از شکاف بسترچاه و افتادن نخیلات مسن و بلند در این مناطق بوده است.» چمنکار در ادامه افزود: «هم چنین از دیگر خسارت وارده می توان به تخریب دیوارهای اطراف گلخانه ها نام برد که یکی از این موارد، تخریب دیوار گلخانه آقای ابراهیم زاهدی است که به عنوان یکی از گلخانه داران پیش رو و نمونه در استان، هزینه های زیادی متحمل شده؛ در بعضی از موارد نیز باعث تخریب تاسیسات (گرمایشی- سرمایشی) و ساختار گلخانه گردیده است.» وی یادآور می شود: «خسارت های یادشده در واقع به عنوان خسارت های ملموس می باشد، ولی یکی از آثار مخرب زمین لرزه در کشاورزی، شوک ناشی از زمین لرزه به ریشه محصول بوده که علاوه بر اینکه این شوک به ریشه، باعث خشک شدن و از بین رفتن محصول و یا متوقف نمودن مرحله ی رشد می شود، باعث جدا شدن بستر خاک از ریشه (بستر مناسبی از خاک که ریشه برای خود ایجاد نموده) هم می گردد که آثار خسارت آن معمولن در محصولات زراعی چند روز پس از وقوع زمین لرزه مشخص و در نخیلات معمولن در زمان باردهی مشخص می شود که باعث ناباروری و یا کاهش عملکرد به صورت محسوس می شود.»

مدیرعامل شرکت خدمات بیمه ای کشاورزی «ایمن رایان جنوب» در ادامه می افزاید: «بروز زمین لرزه در مناطقی که منبع آبیاری آنها، رودخانه های فصلی، چشمه و قنات می باشد باعث خشک شدن این منابع نیز می شود و بر عکس در بعضی مناطق که این منابع طی سالهای گذشته در اثر فرسایش و یا عوامل دیگر خشک شده می تواند باعث پُرآب شدن این منابع خشک شده شود که نمونه ی ملموس آن را می توان بین برازجان و دالکی و فعال و پُرآب شدن بعضی از چشمه های آب گوگردی نام برد. تخریب دیواره رودخانه های فصلی و چاه های آب، بسته شدن چشمه و قنات از جمله خسارت هایی بوده که به تعداد زیادی از باغداران که از این منابع جهت آبیاری باغات خود(نخیلات) استفاده می کردند، وارد شده است.» چمنکار در پاسخ به پرسش هامون که از او پرسیدیم: باتوجه به اینکه سالهاست در زمینه بیمه کشاورزی فعال هستید، در زمان وقوع حوادث مثل سیل و زلزله، کشاورزان از چه طریقی می توانند نسبت به جبران خسارت وارده اقدام کنند گفت:«اگر محصولات قابل بیمه در منطقه قبل از وقوع خسارت بیمه شده و تحت پوشش بیمه قرار گرفته باشند، بیمه گذاران خساردت دیده ناشی از زمین لرزه و یا هر عامل قهری تحت پوشش پس از وقوع خسارت طبق بند 15 بیمه نامه زراعت های دیم و آبی و بند 6 بیمه نامه باغات که در زیر این بیمه نامه قرار دارد، پس از مشاهده خسارت حداکثر ظرف 7 روز می بایست به نزدیک ترین شعبه بانک کشاورزی و یا دفتر بیمه کشاورزی محل استقرار باغ و یا زمین زراعی خود مراجعه کرده و نسبت به تکمیل فُرم درخواست بازدید از خسارت اقدام نماید و حتمن رونوشت بیمه نامه خود را جهت پیوست تهران فرم درخواست بازدید از خسارت به همراه داشته باشند» وی خاطرنشان کرد: «چنانچه محصولات زراعی و باغی بیمه نباشند، می بایست مراتب خسارت وارده به محصولات و تاسیسات کشاورزی خود را به ادارات ذیربط اعلام دارند.»

مدیرعامل شرکت خدمات بیمه ای کشاورزی «ایمن رایان جنوب» افزود: «زمان وقوع زمین لرزه اخیر در واقع فقط زمان بیمه نمودن محصولات زراعی دیم و آبی بوده که به دلیل بارندگی های اخیر و فقدان فرهنگ بیمه کشاورزی در بین کشاورزان که یا دقایق پایانی زمان بیمه برای بیمه محصولات خود اقدام می کنند و یا از بیمه به عنوان ابزاری برای گرفتن غرامت استفاده می کنند، در بسیاری از مناطق از این زمان برای بیمه محصولات زراعی خود استفاده نکرده اند» وی در ادامه گفت: «البته باید این نکته را نیز متذکر شد که بخشی از مشکلات نیز به خود ما (ارگان های دولتی و خصوصی که در بیمه کشاورزی و نهادهای حمایتی نقش دارند) نیز برمی گردد.»

این دانش آموخته کارشناسی ارشد کشاورزی در پاسخ به این پرسش هامون که از او پرسیدم؛ دولت با همیاری اتحادیه های کشاورزان و نهادهای صنفی در قبال حوادث غیرمترقبه چه اقدامات مقاومتی و محافظتی از کشاورزان منطقه مثل نخلداران و کشاورزان صیفی کار انجام دهد گفت: « قطعن این موضوع می تواند بسیار مفید باشد و حتمن نیز باید انجام گیرد؛ برای مثال: می توان این گونه این موضوع را پیشنهاد و مطرح کرد که دولت با توافق انجام شده با نماینده یا نمایندگان کشاورزان هر منطقه می تواند به صورت بسیار شفاف و اطلاع رسانی شده، از پرداخت یک سری خسارت ها کشاورزان (مثل غرامت های ناشی از خسارت خشکسالی) که بسیار ناچیز می باشد به کشاورزان پرداخت نماید و یا آن ها را برای استحکام دیواره ها و یا ترمیم رودخانه های فصلی، چشمه ها و قنات ها و ساخت سدها و یا حتا برای مکانیزه کردن کشاورزی استفاده نماید و دولت هم نظارت داشته باشد که واقعن این اقدامات از جانب کشاورزان انجام شود.» 

آسیب دیده گان مناطق مسکونی روستای دهقاید و مشکلات پیش رو

بنا به گزارش تحقیقات میدانی گروه هامون، بیشترین خسارات به مناطق روستایی، به روستای دهقاید و راهدار وارد شده است. در این گزارش تنها از روستای دهقاید دیدن کردیم و به دلایلی امکان دیدار از روستای راهدار امکان پذیر نشد.

در روز سه شنبه که از روستای دهقاید دیدن به عمل آوردیم، ابتدا به دهیاری و شورای روستا در خیابان اصلی مراجعه کردیم. افراد زیادی از مردم روستا برای پیگیری خسارت های وارده شده به سکونت گاه هایشان مراجعه کرده و نسبت به خدمات رسانی مسئولین شهری و روستایی انتقادات زیادی داشتند.

سیدمحمدحسین جعفری، از اهالی روستای دهقاید که برای رفع مشکلات ناشی از زلزله در حال گفت و گو با سرپرست دهیاری بود، در گفت و گو با «هامون» به شرح مشکلات روستا ناشی از زلزله پرداخت و گفت: «در اختیار قرار دادن چادر جهت اسکان موقت و امن از مشکلات عمده ی روستاست. مردم با این وضعیت پیش آمده و با توجه به تخریب هایی که در منزلشان اتفاق افتاده و با وجود پس لرزه های متوالی در روزهای پس از زلزله ی روز 5شنبه، دیگر احساس ایمنی و امنیت جانی ندارند»

جعفری، که در جریان زلزله هفتم آذر آسیب دیده بود، در پاسخ به پرسش هامون که از او درباره ی ارزیابی اش از سفر ریاست جمهوری به مناطق زلزله زده پرسیدیم، گفت: «من در وهله ی اول از ریاست جمهوری – دکتر حسن روحانی- بابت سفرشان به منطقه تشکر می کنم، ولی از استاندار (حسنوند) و فرماندار دشتستان و مسئولین شهری به شدت انتقاد دارم. به دلیل بدبین کردن مردم نسبت به دولت یازدهم و ریاست جمهوری، رییس جمهور را به محله یی بردند که محل نگهداری دام بوده و دارای سکونت شهری نیست.»

 وی در ادامه گفت:«هدف استاندار (حسنوند) و فرماندار، که دیگر در دولت یازدهم جایگاهی ندارند، نسبت به آوردن رییس جمهور در محله امیرآباد که ما نامش را هم نشنیده بودیم چه بوده است؟!» وی افزود: «مسئولین دهقاید، دهیاران و مردم آسیب دیده دهقاید، همه در انتظار بودند که از روستای دهقاید و منازل و تاسیسات تخریب شده و آسیب دیده رییس جمهور دیداری داشته باشند؛ حتا شب قبل از حضور دکتر روحانی، مسئولین فرمانداری مشخص کردند که از روستای دهقاید می خواهند بازدیدی از سوی ایشان به عمل آید. اما اینکه ایشان را به روستای دهقاید نیاورند جای سوال است.»

بسیاری از نشریات استانی، در جریانانعکاس گزارش ازدید ریاست جمهوری از مناطق زلزله زده!! حتا از این محله با نام روستای امیرآباد!! یاد کرده اند. هم چنین تارنمای اتحاد جنوب با سفر تعجب برانگیز روحانی به محله امیرآباد برازجان، در یک نظرسنجی از دشتستانی ها خواست تا با بلی یا خیر به این پرسش که آیا قبلن نیز نام امیرآباد را شنیده بودند، پاسخ دهند. 90 درصد شرکت کنندگان نیز در این نظرسنجی گزینه ی خیر را تاکنون انتخاب کرده اند.

وحدانی، دیگر شهروند دهقایدی، از وضعیت رسیدگی به اهالی آسیب دیده روستا گلایه دارد و می گوید ما که آبمان قطع نشده بود و از تشنگی نمرده بودیم که بطری آب بین مان تقسیم می کردند، مشکل ما آسیب دیدگی به منزل سکونت امان است، به ما  چادر نمی دهند، که از ترس پس لرزه ها راحت بخوابیم. ما حتا نامه به ریاست جمهوری نوشته ایم که شورای شهر و دهیاری از گرفتن نامه ممانعت به عمل آورند و می گویند به ما مربوط نیست!» یک پیرزن کهنسال دهقایدی وقتی می بینید در حال گرفتن گزارش مردمی در جریان زلزله ی اخیر هستم با من مشغول صحبت می شود و می گوید: «سرپرستی ندارم و دو فرزند بیمار هم دارم، در جریان زلزله هیچ حمایت و کمکی از من نکرده اند. حتا چادر هم به من نمی دهند...» خانم جوانی که در محل دهیاری برای گرفتن کمک آمده است، می گوید: «خانه ی مسکونی امان تخریب شده و غیرقابل سکونت است. با توجه به پس لرزه ها، امان تخریب بیشتر هم هست»
 وی می گوید: «بعد از زلزله به دلیل تخریب منزل، مجبور به ترک خانه شدم و متاسفانه چادری هم تاکنون دریافت نکرده ام. مردم خیلی در این زلزله آسیب دیده اند، حداقل یک چادر به ما بدهند، هیچ گونه امنیت جانی نداریم. هیچ آوار برداری انجام نشده است.»

مرد میانسالی رو به من می کند و می گوید: «مسئولین شهری و روستایی فقط شعار می دهند، 5 روز از زلزله گذشته، هیچ کمکی به ما نشده است. خودم در تلویزیون شنیدم که آقای مظفر گفت: کوچه به کوچه، خانه به خانه سر می زنیم و چادر می دهیم. به جای آن که مردم به ما مراجعه کنند، ما به آنها مراجعه می کنیم!» این شهروند دهقایدی در جواب به این ادعای این مقام مسئول کشوری گفت: «در صوتی که ما اهالی کوچه جانباز، شاهد ارایه ی این خدمات نبوده و نیستیم؛ با توجه به فصل سرما و ترک خورده گی عمیق خانه های مسکونی و پس لرزه ایی که اتفاق می افتد، امکان سکونت در خانه ها وجود ندارد و اکثر خانواده ام با توجه به فصل سرما، سرماخورده اند و بیمار شده اند.» وی در ادامه افزود: «باید با توجه به فصل سرما و بارندگی، فکری به حال مردم کنند. ما دلمان می خواست رییس جمهور بیاید روستای دهقاید را ببیند، به وضعمان رسیدگی کند، که مسئولین شهری مانع از این کار شدند»

امید بهزادی، ساکن روستای دهقاید که به دلیل ارزان تر بودن خانه، این جا را برای سکونت انتخاب کرده است، در محل دهیاری مشغول جست و جوی کارشناسان بنیاد مسکن و شهری سازی است تا از منزل وی برای جبران خسارت بازدید کند، وی که راننده ی تاکسی است، کارش را تعطیل کرده و در تکاپوی پیدا کردن کارشناسان بنیاد مسکن و شهرسازی است. وی ما را برای نشان دادن خانه های خسارت دیده و محلاتی که بیشتر خسارت دیده اند، همراهی می کند. وی می گوید: «هیچ مسئولی به ما رسیده گی نکرده است. منزل سکونت من ترک خورده گی بسیاری به آن وارد شده، و تا کنون نتوانسته ایم چادری برای اسکان موقت خانواده ام از مسئولین بدست بیاورم.» به همراه وی که محلات را بازدید می کنیم و خانه ها را مورد بررسی قرار می دهیم، محدود خانه هایی هستند که چادر با آرم هلال احمر دریافت کرده اند و خانه های دیگر هم که اگر دچاری دارند، دچار شخصی است.گرچه خانه های کامل تخریب شده، کم مشاهده می شود ولی ترک خوردگی ها و پس لرزه ها باعث می شود که ساکنان این مناطق مسکونی آن را برای سکونت ایمن ندانند، بسیاری از منازل که دیوارهای حفاظتی (حصار) منزلشان فرو ریخته است، خانه را قفل کرده و محل را ترک کرده اند. مردم از اینکه کارشناسان به آنها بازدید نمی کنند و خانه اشان را به لحاظ ایمنی و مقاومت در برابر زلزله بررسی نمی کنند و برای جبران خسارت و برآورد هزینه بازرسی نکرده اند، به شدت انتقاد دارند. از مناطقی که بازدید می کنیم، بیشتر، دیوارهای حصار منازل به طور کامل تخریب شده و همین عامل نیز باعث کشته شدن بیشتر افراد در زلزله ی اخیر بوده است. در حین بازدید متوجه می شویم، برخی از صاحبان منازل با رعایت اصول مهندسی و ساخت وساز  مقاوم در برابر زلزله، در حال اقدام به بازسازی دیوارهای تخریبی هستند.

امید بهزادی، در گفت و گو با هامون می گوید: «تانکرهای آبی اکثر منازل جابه جا و ترکیده است» این شهروند ساکن دهقاید می افزاید: «دیوارکشی های منازل و برخی از زمین ها به طور کامل و یا نصفه نیمه تخریب شده است و متاسفانه تعدادی از جانباختگان دهقایدی ناشی از ریزش همین حصارها بوده است. وی می گوید: متاسفانه هنوز بعد از سپری شدن پنج شش روز از وقوع زلزله، نسبت به آواربرداری دیوارهای فرو ریخته اقدام نکرده اند. هرچه سریع تر باید منازلی که خسارات شدید از آنها وارد شده، مورد تخریب و آواربرداری واقع شود، زیرا هم جان ساکن آن در خطر است و هم اهالی نزدیک به آن» در بازدیدی که ما داریم، بسیاری از آوار دیوارهای حیاط منازل که الان خود باعث سد و معبر و ایجاد ناامنی بیشتر می شود، آوار برداری نشده است.

وقتی در محلات دیگر دهقاید به بازدید می پردازیم، در کوچه بسیج (بامداد)، وضعیت منازل وضعیت نامناسبی دارند که باید هر چه سریع تر نهادهای دولتی نسبت به تخریب چنین ساخت و سازهایی اقدام کرده و تسهیلات بلاعوض و یا کم بهره ی بلند مدت را در اختیار مردم قرار دهند، تا نسبت به بازسازی و نوسازی محل سکونت خود اقدام کنند.

دکتر حسن روحانی، ریاست جمهوری ایران در بازدید خود از محله امیرآباد برازجان گفته است: «»دولت برای همه مناطق آسیب دیده برنامه ریزی می کند و در زمان کوتاهی با دستوری که به رییس بنیاد مسکن کشور دادیم، پرونده همه خانه ها و مناطق مسکونی که آسیب دیده به طور کامل بازسازی می شود. دولت برای کمک به زلزله زدگان دشتستان کمک های بلاعوض، وام با سود چهاردرصد بلندمدت 15ساله پرداخت و به خانواده ای جان باختگان این حادثه نیز کمک می شود.»

سرپرست دهیاری دهقاید چه می گوید؟!

مهندس عبدالرسول حیاتی- سرپرست دهیاری روستای دهقاید- که تنها سه روز قبل از وقوع زمین لرزه ی هفتم آذرماه به این سمت انتخاب شده بود در گفت و گو با «هامون» می گوید: «پس از زمین لرزه ارتباط تلفنی قطع شد، و من سریعن خود را به روستا رسانیدم. به دلیل بارندگی های چند روز قبل و خاکی بودن کوچه ها و معابر، متاسفانه برای اقدام رسانی کمک های اولیه، امکان تردد با وسائط نقلیه در 80 درصد کوچه های روستای دهقاید به دلیل رسوب گل و لای ناشی از بارندگی، وجود نداشت. نیروهای مردمی در غیاب نیروهای امدادی در ساعات اولیه، با وسایل ابتدایی آوار برداری را آغاز کردند. به عنوان مثال اجساد دو کودک که بر اثر فرو ریختن دیوار حیاط مدرسه ام السلمه، جانشان را از دست داده بودند، آنجا پیدا شدند» وی در ادامه افزود: «متاسفانه آسیب دیدگی علمک های گاز و نشتی های آن و فورار شدن گاز، محدودیت کمک رسانی و امدادرسانی را تشدید کرد؛ از همین رو ترس ناشی از انفجار و مشکلات دیگر باعث شد که امداد رسانی با ترس و با کندی صورت بگیرد. بعدن نیروهای اداره گاز دشتستان وارد منطقه شده و انشعاب های آسیب دیده را قطع نمود» وی در ادامه افزود: «اکثر تخریب های مناطق مسکونی روستای دهقاید شامل دیوارکشی های شمال به جنوب، بوده و همین دیوارها خسارت های جانی به شهروندان دهقایدی وارد کرده است که باید در راستای استحکام بخشی و بارسازی اصولی این دیوارها اقدام شود.» مهندس حیاتی، سرپرست دهیاری دهقاید می گوید: «اتفاقاتی که در جریان زلزله ی اخیر در دهقاید افتاد و خسارات جانی و مالی در پی داشت، مربوط به دیوارهای ساختمان های عمومی و مسکونی و ساختمان های غیرمجاز در محدوده روستا بوده است. این نمونه یی از همین ساخت و سازهای غیراصولی است که در شرایط حساس و اضطراری مشکل ساز و بحران زا می شوند.» سرپرست دهیار دهقاید نسبت به اختیارات محدود قانونی دهیاری ها در قبال برخورد با ساخت و سازهای غیرمجاز و تجاوز به حریم رودخانه های فصلی گلایه کرد و گفت: «ما الان 100 پرونده در همین زمینه از دهیاری های قبلی تا الان در دادگاه ها داریم و متاسفانه پرونده ها با نام حقیقی دهیارها ثبت می شود نه خود نهاد دهیاری، و این در آینده برای بسیاری از دهیارهای سابق مشکلات فراوانی ایجاد می کند» وی  تصریح کرد: «در دوران دهیاری های قبلی، حتا حکم علیه دهیار نیز صادر شده و دهیار مجبور شده هزینه تاخیر در ساخت و ساز را نیز پرداخت کند. به نظر من باید تصمیماتی در سطوح بالا اتخاذ شود تا دهیاری ها (که معمولن توسط کارشناسان مرتبط با حوزه مهندسی ساختمان و شهرسازی) اداره می شود، روال کوتاه تری برای انجام مقابله با ساخت و سازهای غیرمجاز روستایی داشته باشند و یا قدرت اجرایی کاملی به آنها داده شود تا در مواجه با این مشکلات و در شرایط بحرانی و اضطراری بتوانند از قبل بر روی ساخت وسازها نظارت کنند و نه در سوانح زمین لرزه و سیل همه ی مسئولیت ها بر دوش دهیار و دهیاری سنگینی کند.»

نبود زیرساخت مناسب، آشنه پاشیل روستاها در زلزله آذرماه 92

منصور توفیقی، پیمانکار ساختمانی و راه سازی در گفت و گو با هامون درباره ی وضعیت مقاومت خاک روستای دهقاید در برابر زلزله می گوید: «میزان مقاومت خاک مهم است برای ساخت و ساز مناطق مسکونی و ...، اما در جزیره و لجن زار هم ساختمان سازی های چند طبقه صورت می گیرد. هر احداثی مانند مجتمع های بزرگ، احداث بیمارستان و... با توجه به وضعیت وزنی، طبقات ساختمان، محاسبه، مقاومت، بافت و نوع و ساختار خاک که توسط آزمایشگاه های تخصصی انجام می شود، باید مورد ارزیابی قرار گیرد.» وی می افزاید: «براساس نوع زمین و مقاومت آن، زیرساخت های ساخت وساز انجام می شود، سازه را برا اساس مقاومت خاک طراحی و ترسیم می کنند». این فعال معماری و ساخت و ساز چند دلیل را از عوامل آسیب رسیدن ساختمان ها در اثر زلزله می داند:

1-   عدم اصول اجرا و نظارت مهندسی در ساخت و سازهای روستایی

2-   عدم نظارت صحیح و مستمر در ساخت و سازها.

وی در ادامه می گوید: «بخشی از اجرا که شامل دیوار چینی- ملات سازی – بتن سازی و بتن ریزی است، بسیار مهم است و باید بر اساس اصول فنی انجام گیرد» توفیقی می گوید: «زمان اجرای این موارد بسیار مهم است و با توجه به وضعیت جوی و جغرافیای منطقه دشتستان و استان بوشهر، در مناطق گرمسیری هر گونه بتن ریزی در هوای گرم تابستان ممنون می باشد. این بتن به دلیل هوای گرم، آب درون بتن تبخی می شود و زمان خودگیری و مقاومت را از دست می دهد» منصور توفیقی اعتقاد دارد: «برای ساخت و سازها به ویژه ساخت و سازهای پروژه های رفاهی و ملی باید اراده ی کلان در سطح مدیریتی اعمال شود»
وی می گوید: «بیمارستان شهید گنجی و پل نظرآقا- دهقاید نمونه های برجسته ی چنین پروژه هایی است. وی اعتقاد دارد بیمارستان و پل تحت هیچ شرایطی نباید در مقیاس زمین لرزه ی 7/5 ریشتری آسیب و خسارتی ببیند.» این پیمانکار ساخت و ساز می گوید: «باید به شکل دقیق تر و با مشاهده ی همه ی قسمت های بیمارستان، وضعیت آن مورد ارزیابی قرار گیرد. اما از پل نظرآقا- دهقاید که بازدید کرده ام، می توان بگویم که بخش عمده و اساسی این آسیب مربوط به قبل از زلزله و به هنگام اجرای پروژه می باشد.

1-   ستون های پُل که هم اکنون مربوط  به قبل از وقوع وقوع زلزله اخیر می باشد، بتن آن پوکیده و تخریب شده و میله گردهای پل اکسیده شده و قابل مشاهده هم هست.

2-   دیواره های جانبی پل حرکت کرده و جابه جا شده

3-   تیرهای عرضی پُل جا به جا شده

 و 4- نشست پل هم اتفاق افتاده است»

توفیقی می گوید: «همه ی این موارد، باعث تخریب و ویران شدن پل در درازمدت می شود. از زمان احداث پُل نظرآقا- دهقاید، از زمان احداث آن، تمام ارتباطات ترانزیتی و تجاری منطقه و بارهای تراقیکی – ترانزیتی از مسیر همین رودخانه عبور می کند و اهمیت به سزایی دارد» وی می افزاید: «عواقب ناشی از تخریب این پل قطع ارتباط قسمتی از بخش شمالی دشتستان به مرکز شهر را به همراه دارد و به طور کلی اجرا پروژه ها در سطح کشور در تمامی بخش ها بسیار ضعیف و جز به هدر رفتن سرمایه ملی، عایدی نصیب این کشور نمی شود. طراحی، ترسیم، محاسبات فنی، اجرا و نظارت از مراحل مهم هر ساخت و ساز بزرگ می باشد.»

توفیقی در گفت و گو با هامون افزود: «هم چنین دیوارهای حیاط ها و حصار منازل مسکونی و اماکن عمومی باعث تلفات جانی اکثر کشته شدگان اخیر زلزله ی برازجان و روستاهای اطراف آن ناشی از آوار شدن این دیوارها بوده است که لازم و ضروری به نظر می رسد که  تکرار نشدن چنین تلفات و خساراتی باید نسبت به تخریب دیوارهای کنونی اقدام و باید به طور اصولی اجرای ضوابط آیین نامه زلزله اجرا گردد و به طور کلی دیوارها باید کلاف بندی و ریشه دیوارها در زمین اجرا شوند.»

و دیگر اینکه ...

انتظار می رود با توجه به اینکه همواره دشتستان در دهه دچار سوانح طبیعی می شود، شایسته است مسئولین استانی و کشوری، با نهادهای نظارتی و نهادهای مردمی نسبت به فراهم ساخت زیرساخت های شهری و روستایی و برنامه ریزی شهری و فراهم ساختن پدافند غیرعامل در سطح شهرستان دشتستان اقدامات لازم را انجام دهند. این امر باعث می شود تا با جاری شدن سیل و زلزله، که با رعایت اقدامات اصولی می توان بسیاری از مشکلاتی که در سالیان اخیر متوجه این مناطق شده را برطرف نمود و دیگر شاهد تلفات جانی و مالی نبود. از دیگر سو بُعد روحی و روانی مردم نیز از سلامت کامل برخوردار خواهد بود.

(نسخه ی کوتاه شده ی این گزارش در شماره 769 صفحه 5 مورخه ی 17 آذر1392 هفته نامه اتحادجنوب منتشر شده است)