بابک‌شاکر

روز‌ها از خسارات جنگ اخیر گذشته، اما در بسیاری از محلات بوشهر هنوز خانه‌هایی دیده می‌شود که سقف‌هایشان نیمه‌فروریخته، شیشه های خانه ها شکسته ، دیوارهایشان ترک‌خورده و سازه‌هایشان در آستانه فروپاشی است. این خانه‌ها مثل زخمی باز در کالبد شهر مانده‌اند؛ زخم‌هایی که هر روز با رطوبت، بادهای خورنده و فرسایش ساحلی عمیق‌تر می‌شوند.

در تمام این مدت، سخنان پرطمطراق درباره بازسازی، وعده‌های رنگارنگ بنیاد مسکن بوشهر درباره سرعت‌بخشیدن به نوسازی، و نمایش‌های تبلیغاتی از اقدامات انجام‌شده فراوان بوده است. اما کافی است چند قدم در محله‌های آسیب‌دیده بگذاریم تا ببینیم فاصله بین گفته‌ها و واقعیت تا چه اندازه بزرگ است. آنچه روی کاغذ نوشته شده، با آنچه در خیابان‌های این شهر مشاهده می‌شود، تناسبی ندارد.

خانه‌هایی که قرار بود «به‌سرعت بازسازی شوند»، امروز بیشتر شبیه ساختمان‌های متروکه‌اند. بسیاری از آن‌ها نه مقاوم‌سازی شده‌اند، نه نوسازی، و نه حتی یک ارزیابی مهندسی دقیق درباره‌شان انجام شده است. خانواده‌هایی که قرار بود در کوتاه‌مدت خساراتشان جبران شود بی هرگونه حمایت واقعی، مجبور به زندگی در شرایط ناایمن شده‌اند.
این کم‌عملی، یک مسئله مهندسی ساده نیست؛ تهدیدی آشکار برای جان مردم است.
در برخی مناطق، ساختمان‌ها آن‌قدر در برابر رطوبت و خوردگی بی‌پناه رها شده‌اند که دیگر سخن از «مرمت» منطقی نیست؛ آن‌ها اکنون در مرحله‌ای قرار دارند که هر روز هزینه بازسازی‌شان بالاتر می‌رود و خطر برای ساکنانشان بیشتر می‌شود.  
این وضعیت نشان‌دهنده یک خلأ جدی است:  
طرحی که قرار بود منازل آسیب‌دیده را در اولویت قرار دهد، یا اجرا نشده، یا چنان پراکنده و کند بوده که اثر آن در بافت شهری قابل مشاهده نیست.
اگرچه در فضای رسمی، بارها از پیشرفت «چشمگیر» بازسازی، «شتاب گرفتن روند نوسازی» و «حمایت از مالکین» سخن گفته شده، اما تجربه زیسته ساکنان چیز دیگری است. برای آنان، این وعده‌ها بیشتر شبیه بازتابی رسانه‌ای است تا یک برنامه واقعی.  
در غیاب برنامه‌ای جامع، ارزیابی دقیق فنی و نوسازی محله‌محور، روند بازتوانی عملاً متوقف مانده است.
خانه‌های آسیب‌دیده بوشهر منتظر هیچ گزارش یا وعده‌ای نیستند؛ آن‌ها با واقعیت سخت اقلیم شهر روبه‌رو هستند و هر روز فرسوده‌تر می‌شوند.  
بوشهر بیش از این تابِ رهاشدگی ندارد  
خانه های مردم نیازمند بازسازی واقعی است؛ نه روایت‌سازی.  مردم نیازمند امنیت‌اند؛ نه وعده‌هایی که با گذر زمان فرسوده‌تر از دیوارهای تخریب‌شده می‌شوند.