چه افرادی مستعد پوکی استخوان هستند؟

خانم‌های بالای 65 سال و آقایان بالای 70 سال مستعد پوکی استخوان و شکستگی هستند. کم تحرکی، مصرف سیگار، الکل، بیماری دیابت، مصرف ناکافی ویتامین دی و مواد معدنی( مثل کلسیم و منیزیم)، یائسگی زودرس قبل از 45 سالگی در خانم‌ها، مصرف برخی داروهای خاص و یک سری بیماری‌های التهابی مزمن( مثل بیماری‌های روماتیسمی) و ژنتیک، جزء مهم‌ترین فاکتورهای خطر بروز پوکی استخوان درافراد هستند.

پوکی استخوان چه علائمی دارد؟

مهم‌ترین علامت این بیماری بی‌علامتی است. تا زمانی که فرد دچار شکستگی استخوانی نشود، عمدتا از وجود این بیماری بی‌خبر هستند. همین قضیه لزوم اهمیت غربالگری  را در فرد نشان می‌دهد. یعنی پوکی استخوان مثل فشار خون بیماری بی‌علامتی است، تا زمانی که عارضه ندهد، در بسیاری مواقع افراد متوجه این بیماری نمی‌شوند.

در برخی مواقع بیمارانی به ما مراجعه کرده و می‌گویند: مفاصل، استخوان‌ها یا زانوهایمان درد می‌کند، بنابراین پوکی استخوان داریم. این یک باور اشتباه است. پوکی استخوان، درد ندارد. ممکن است فرد آرتروز داشته باشد، یا یک بیماری روماتیسمی یا استخوانی به هر دلیل دیگری داشته باشد اما خود پوکی استخوان، علامت‌دار نیست.

برخی از بیمارانی که سنگ کلیه دارند، نگران استفاده از مواد غذایی حاوی کلسیم هستند، این بیماران معتقدند که استفاده از مواد غذایی حاوی کلسیم، سنگ کلیه آن‌ها را تشدید می‌کند. این باور اشتباه است.

در چه افرادی باید غربالگری استخوان انجام شود؟

همه خانم‌های بالای 65 سال و آقایان بالای 70سال، باید غربالگری استخوان را انجام دهند. غربالگری به این صورت است، که یک نوع عکس خاص به نام دانسیتومتری(تست تراکم استخوان) از بدن فرد گرفته می‌شود. این عکس با گرافی‌های معمولی، خیلی متفاوت است.

در شرایط خاصی، ممکن است این غربالگری را زودتر از رنج سنی گفته شده برای افراد انجام دهیم. خانم‌ها با یائسگی‌های زودرس، بیماران روماتیسمی، افرادی که داروهای کورتونی با دوزهای بالا استفاده می‌کنند، یا دوز کورتون پایین است اما استفاده طولانی مدت دارند، کسانی که وزن‌های خیلی پایینی دارند. همچنین کسانی که ریسک فاکتورهای خطر متعدد دارند، برای مثال بیمار در خانواده پدرش دچار شکستگی لگن شده است. این‌ افراد کسانی هستند که مستعد پوکی استخوان هستند. بنابراین قبل از سنین ذکر شده، باید غربالگری استخوان انجام دهند.

آیا لازم است افراد از مکمل‌های کلسیم هم استفاده کنند؟

 اگر فردی به هر علتی نمی‌تواند از لبنیات استفاده کند، می‌تواند از مکمل استفاده کند. برای مثال افرادی که حساسیت به پروتئین لبنیات دارند بعد از مصرف لبنیات، دچار علائم گوارشی شدید می‌شوند. این افراد می‌توانند از مکمل‌های کلسیم، با مشورت پزشک استفاده کنند. این نکته قابل ذکر است که حتما از مصرف سرخود مکمل‌های کلسیم و ویتامین دی خودداری کنند.

برخی از بیمارانی که سنگ کلیه دارند، نگران استفاده از مواد غذایی حاوی کلسیم هستند، این بیماران معتقدند که استفاده از مواد غذایی حاوی کلسیم، سنگ کلیه آن‌ها را تشدید می‌کند. این باور اشتباه است.
افرادی که سنگ‌های کلیه کلسیمی دارند، به آن‌ها توصیه می‌کنیم که نباید مکمل‌های کلسیم را به صورت قرص یا شربت استفاده کنند اما مصرف غذاهای طبیعی، لبنیات و میوه‌هایی که کلسیم دارند، نه تنها ایرادی ندارد، بلکه حتی مفید نیز هستند.